Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						10     LAUGARDAGUR 21. ÁGÚST 1999
MORGUNBLAÐIÐ
FRETTIR
Tímamót í forvarnastarfi
Um áramótin var
áfengís- og vímuvarna-
ráð stofnað í þeim
tilgangi að efla og
styrkja áfengis- og
vímuvarnir, sérstak-
lega meðal barna og
ungmenna. Eyrún
Baldursdóttir ræddi
við Þorgerði Ragnars-
dóttur, framkvæmda-
stjóra ráðsins. Hún
kveður höft og bönn
eiga í vök að verjast í
þjóðfélagi þar sem
frjálsræðishugsjón er
ríkjandi. Aukið fram-
boð á áfengi og vímu-
efnum kalli á nýjar
leiðir í forvarnastarfi.
SÍÐASTA ríkisstjórn steig
mikilvægt skref í áfengis-
og vímuvörnum árið 1996
þegar sett var á fót nefnd
ráðuneyta til að marka stefnu í
áfengis- og vímuvörnum," segir
Þorgerður Ragnarsdóttir, fram-
kvæmdastjóri áfengis- og vímu-
varnaráðs, og kveður þau Ingi-
björgu Pálmadóttur heilbrigðis-
ráðherra og Þorstein Pálsson,
fyrrverandi dómsmála- og sjávar-
útvegsráðherra, eiga mestan heið-
ur að þvi Verkefnið ísland án eit-
urlyfja og stofnun áfengis- og
vímuvarnaráðs eru meðal þess
sem nefndin lagði til. „Sögulega
séð hefur stefna í áfengis- og
vímuvörnum einkennst af höftum
með bindindishugsjónir að leiðar-
ljósi," segir Þorgerður.
Áfengis- og vímuvarnaráð tók til
starfa um síðustu áramót og í því
sitja átta fulltrúar. Þeir eru tfl-
nefndir af heilbrigðis- og trygg-
ingamálaráðuneytinu, forsætis-
ráðuneytinu, dóms- og kirkjumála-
ráðuneytinu, utanríkisráðuneytinu
og Sambandi íslenskra sveitarfé-
laga. Þorgerður er eini starfsmað-
ur ráðsins, enn sem komið er.
Unnið er að því að finna betra hús-
næði fyrir ráðið þannig að hægt
verði að bæta við starfsfólki og
hrinda brýnum verkefnum í fram-
kvæmd.
Samábyrgð
samfélagsþegna
Markmið áfengis- og vímuvarna-
ráðs er að uppræta fíkniefnaneyslu
í landinu og draga stórlega úr
áfengisneyslu, sérstaklega meðal
unglinga. Vímulaus grunnskóli er
forgangsmarkmið.        „Unglinga-
drykkja hefur lengi ver- ________
ið vandamál hér á landi
og neysla unglinga og
fjölbreytni vímuefna
hefur aukist stöðugt
undanfarin ár," segir
Þorgerður.
„Mér er ofarlega 1 huga síðasta
verslunarmannahelgi þar sem þús-
undir drukkinna unglinga söfnuð-
ust saman á sama bletti. Við slíkar
aðstæður myndast ringulreið þar
sem unglingar hafa enga stjórn á
aðstæðum," segir hún og bætir við
að grípa verði inn í og breyta þess-
um venjum.
Þorgerður bendir á að ótímabær
unglingadrykkja og misnotkun
vímuefna sé vandamál sem allir
þurfi að axla ábyrgð á, en eigi ekki
að vera í höndum örfárra aðilá.
„Templarar tóku að sér þennan
Morgunblaðið/Ásdís
Þorgerður Ragnarsdótttir, framkvæmdastjóri áfengis- og vímuvarnaráðs, segir að ekki sé mikils árangurs að
vænta af vímuvarnastarfi fyrr en almenningur, sem notar áfengi, sættir sig við þau markmið sem sett eru og
er tilbúinn að taka þátt í að ná þeim.
Umræðu þarf
um ótíma-
bæra drykkju
unglinga
málaflokk í kjölfar bannlaganna og
sinntu vel með sínum aðferðum.
Síðan bættust við Samtök áhuga-
manna um áfengisvarnir sem
komu með hugmyndir um að alkó-
hólismi væri sjúkdómur. Núna er
mjög brýnt að ná almennri um-
ræðu um ótímaba^ra drykkju ung-
linga. Virkja þarf fólk í andstöðu
sinni gegn þessu máli og ef árang-
ur á að nást verða allir að leggja
lóð á vogarskálarnar. Foreldrar,
skólar, heilsugæsla og aðilar sem
standa að félagsstarfi verða að ná
samstöðu um hvert vandamálið er,
hvert markmiðið er og hver ber
ábyrgðina."
Að mati Þorgerðar er tímabært
að breyta áherslum í vímuvörnum
þar sem Ijóst sé að hvorki bindind-
ishugsjón né fræðsluáróður um
skaðsemi vímuefna virki einn og
sér. „Það þarf að hugsa upp nýjar
aðferðir sem vænlegri eru til ár-
angurs. Fjálsræðishugsjónir eru
ríkjandi í þjóðfélaginu og því verð-
ur að móta forvarnastarf eftir því.
Áttatíu og fimm prósent af þjóð-
inni, fimmtán ára og eldri nota
áfengi og við verðum að finna að-
ferðir sem þessi hópur getur sætt
sig við," segir Þorgerður, en meðal
þess sem áfengis- og vímuvarna-
ráð leggur til er að hefja forvarnir
meðal mun yngri barna en hingað
til hefur verið gert.
Frá móðurkviði
tíl fullorðinsára
Þorgerður talar um að nýta allar
stofnanir í þjóðfélaginu til vímu-
________ varna.          „Starfsmenn
heilsugæslu hafa til
dæmis tækifæri til að
kanna neyslu verðandi
mæðra. Fósturskemmd-
ir geta hlotist af áfengis-
neyslu móður á með-
göngu og vert er að upplýsa konur
um það. Ég held líka að það sé
mikilvægt að spyrja verðandi
mæður út í umhverfi þeirra og at-
huga hvort þær þurfi stuðning."
Þorgerður bendir á að starfsfólk
heilsugæslu, leikskóla og skóla
geti stundum séð fyrir hvaða börn
eru líkleg tO að lenda í áfengis- og
vímuefnavanda seinna á ævinni
m.a. af félagslegu umhverfi þeirra
og ýmsum hegðunar- og þroska-
einkennum. „Við vitum ekki núna
hvernig við eigum að nýta þessa
þekkingu og hjálpa þessum krökk-
um að koma undir sig fótunum."
Hún telur að innan grunnskólans
ætti að vera hægt að sinna þessum
hópi sérstaklega. „Til þess vantar
viðeigandi stuðning innan skólans
og framboð af sérhæfðum með-
ferðarúrræðum."
Efling foreldrastarfs er eitt af
því sem hún telur mikilvægt í
áfengis- og vímuvörnum. „Rann-
sóknir benda til að börn, sem eiga
foreldra sem styðja þau og fylgj-
ast með hvar þau eru og með
hverjum, eru ólíklegri til að neyta
vímefna. Við foreldrar verðum
einnig að líta í eigin barm og
skoða hvernig fyrirmyndir við er-
um. Ég er þeirrar skoðunar að
foreldrar eigi að draga verulega
úr drykkju á meðan þeir eru að
ala upp börn. Það er vitaskuld
mótsagnakennt að foreldrarnir
séu drukknir í útilegum en ætlist
til að unglingarnir geri ekki slíkt
hið sama."
Upplýsingamiðstöð
vímuvarna í landinu
Afengis- og vímuvarnaráð legg-
ur í starfi sínu áherslu á gagna-
söfnun og sífellda þekkingarleit.
„Við höfum rannsóknir undanfar-
inna ára að miða út frá og munum
gera áætlun um hvað þurfi að
rannsaka markvisst á næstu árum.
Ljóst er að það þarf fleiri rann-
sókna við til að meta neyslu þjóð-
arinnar og athuga tíðni ýmissa
vandamála sem koma í kjölfar
vímuefnaneyslu. Til dæmis slys,
ölvunarakstur, afbrot og fleira,"
segir Þorgerður.
„Hugmyndin er að
vera í samstarfi við þá
aðila sem starfa að rann-
sóknum," segir hún og
nefnir Félagsvísinda-
stofnun, Rannsóknir og ""*"
greiningu og Landspítalann
dæmi.
„Áfengis- og vímuvarnaráð mun
setja á fót gagnabanka þar sem
verður að finna niðurstöður rann-
sókna, athugana og annað sem við-
kemur vímuvörnum. Ráðið á að
verða upplýsingamiðstöð sem tek-
ur við fyrirspurnum fólks um allt
sem viðkemur áfengis- og vímu-
vörnum. Við munum einnig leggja
áherslu á að miðla niðurstöðum
bæði á Netinu og í fjölmiðlum,"
segir hún.
Sem dæmi um nýja könnun sem
Tímabært
að breyta
áherslum í
vímuvörnum
sem
gerð var að tilstuðlan áfengis- og
vímuvarnaráðs var svokallað
ESPAD-verkefni. Niðurstöður
þeirrar rannsóknar voru kynntar á
blaðamannfundi fyrr í þessum
mánuði en þær bentu til að dregið
hefði úr áfengisneyslu, reykingum
og neyslu ólöglegra vímuefna með-
al nemenda í efsta bekk grunn-
skólans. „Þær niðurstöður eru
samt bara eitt brot í púslinu," seg-
ir hún.
Áfengis- og vímuvarnaráð mun
meta árangur af þeim forvarna-
verkefnum sem stofnað er til og
bera saman við niðurstöður milli
svæða innanlands og utan.
Forvarnasjóður í höndum
áfengis- og vímuvarnaráðs
Afengis- og vímuvarnaráð hefur
eftirlit með því að ákvæðum laga
og reglugerða um áfengis- og
vímuvarnir sé framfylgt en það fel-
ur í sér mikla samvinnu við þá sem
vinna að áfengis- og vímuvörnum.
Það eru meðal annarra SÁÁ,
Fræðslumiðstöð fíkniefna, Rauði
krossinn, Foreldrasamtökin, Fé-
lagsþjónustan og f TR.
Verkefni áfengis- og vímuvarna-
ráðs fyrir ríMsstjórnina eru víðtæk
og eitt þeirra er að deila út styrkj-
um úr Forvarnasjóði. „Þar til í ár sá
heilbrigðisráðuneytið um að úthluta
úr honum en héðan í frá verður það
á vegum áfengis- og vímuvarnaráðs
að gera tfllögur um úthlutanir til
heilbrigðis- og tryggingamálaráð-
herra," segir Þorgerður. Forvarna-
sjóður var stofnaður árið 1995 til
________ verkefna á sviði áfengis-
og vímuefhavarna og
Þorgerður segir að 35
milljónum hafi verið var-
ið til verkefna í ár. Um-
sóknir bárust hins vegar
"~*"^ um 160 milljónir.
Frá því áfengis- og vímuvarna-
ráð tók til starfa hefur það verið að
marka sér stefnu í áfengis- og
vímuvörnum. Um r framtíð þess
segir Þorgerður: „Ég vil að þetta
verði sterk miðstöð sem er tilbúin
að skoða hvað virkar í forvörnum
með opnum huga og sjá það sem
hefur ekki virkað. Leiðirnar eru
ekki ljósar núna en vitaskuld verð-
um við að byrja einhvers staðar.
Við munum reyna að starfa í takt
við breytta tíma og leggja nýjar
áherslur í áfengis- og vímuvörn-
um."
Landssíminn styrkti
Quake-keppni
Ekki athuga-
vert að
styrkja leiki
af þessu tagi
ÓLAFUR Þ. Stephensen, forstöðu-
maður kynningar- og upplýsinga-
mála Landssímans, segir að
Landssíminn sjái ekkert athuga-
vert við að fyrirtækið styrki leikja-
mót af því tagi sem það styrkti um
síðustu helgi þegar keppt var í
tölvuleiknum „Quake", en það er
einn vinsælasti drápsleikur síðustu
ára sem leikinn er á tölvu.
Ólafur segir ennfremur að fyrir-
tækið myndi taka styrktaraðild að
slfkum styrkjum til endurskoðunar
ef sýnt væri fram á að slíkir leikir
hefðu skaðleg áhrif á þátttakendur
þeirra. Fram á það hafi hins vegar
ekki verið sýnt með „Quake" tölvu-
leikinn.
Skák líka
drápsleikur
Ólafur segir að Landssímin hafi
styrkt ýmis íþrótta-, leikja- og
tölvuleikjamót. Tölvuleikurinn
„Quake" sé vinsæll leikur sem spfl-
aður sé af breiðum aldurshópi.
Þátttakendur í mótinu um síðustu
helgi hafi fyrst og fremst verið í
aldursflokknum 18 ára og eldri, og
verið allt upp í 40 ára. Þeir sem
yngri voru hafi margir verið í fylgd
með foreldrum.
„Við styrkjum einnig skákmót á
Netinu, og skák er líka drápsleikur
ef út í það er farið. Við erum að
koma tfl móts við áhugamál við-
skiptavina okkar og „Quake" er
gífurlega vinsæll tölvuleikur. Við
höfum ekki tekið afstöðu um inni-
hald „Quake" leiksins en það hefur
Morgunblaðið hins vegar gert og á
margmiðlunarsíðum þess má finna
á annan tug greina sem birst hafa
sl. tvö ár eða svo þar sem leikurinn
er margrómaður. Ef Morgunblað-
inu finnst vafasamt að Landssím-
inn styrki mót með þessum leik
ætti blaðið fremur að líta í eigin
barm," segir Ólafur.
-----------»4-*---------
Fundur nor-
rænna um-
hverfísráð-
herra
UMHVERFISRÁÐHERRAR
Norðurlandanna   halda   fund    á
mánudag á  Hótel  Reynihlíð  við
Mývatn.
Á dagskrá fundarins er m.a.
samþykkt framkvæmdaáætlunar
um vernd náttúru og menning-
arminja á norðurslóðum, þ.e. ís-
landi, Grænlandi og Svalbarða.
Aætlunin, sem hefur að geyma 14
ákvæði um aðgerðir, á að ganga í
gfldi árið 2000.
Að auki hyggjast umhverfisráð-
herrarnir ræða mengun hafsins á
norðurslóðum, aðstoð Norðurland-
anna við lausn umhverfisvanda-
mála í Rússlandi, eftirfylgni yfir-
lýsingar forsætisráðherra Norður-
landanna um sjálfbær Norðurlönd
og undirbúning fyrir væntanlegan
fund umhverfisráðherra Evrópu-
sambandsríkjanna, að því er segir í
fréttatilkynningu.
Á fundinum verða, auk Sivjar
Friðleifsdóttur, umhverfisráð-
herra, sem gegnir formennsku í
starfi norrænu umhverfisráðherr-
anna: Svend Auken, umhverfisráð-
herra Danmerkur, Kjell Larsson,
umhverfisráðherra         Svíþjóðar,
Guro Fjellanger, umhverfisráð-
herra Noregs, Satu Hassi, um-
hverfisráðherra Finnlands, Éydun
Eltör, fulltrúi landstjórnar
Færeyja, og Alfred Jakobsen, full-
trúi landstjórnar Grænlands, auk
fulltrúa frá Álandseyjum.
I
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72