M- MORGUNBLADIÐ MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 10. OKTÓBER 1999 C 3 FERÐALOG FERÐALOG Edinborgarkastalinn og virkisflötin. Séð frá Edinborgarkastala. Ljosmyndir/Vilmundur Knstjansson Sunnudagssíð- degi í Edinborg Það var á sunnudagssíðdegi að Vilmundur Kristjánsson gerði sér ferð til Edinborgar _____og skoðaði þessa fallegu borg.______ ÞETTA var snemma hausts og sumarið hafði enn rík tök á náttúrunni og fólkinu. Allsstaðar var grænn gróð- urinn og iðandi mannlíf til vitnis um þetta. I Prinsastrætisgarði varð ég heillaður af íkornunum, fylgdist með er Skotarnir gáfu þeim brauð og þar hitti ég fullorðinn Skota sem vildi endilega vita hvaðan ég væri. Er ég sagði að ég væri frá íslandi, kallaði hann til fólks sem þar var í sömu erindagjörðum og hann, og sagði „tis lad's from Icelan'. Um okkur safnaðist hópur vingjarnlegs fólks sem vildi vita allt um Island. Stjórnsýslu- og verslunarborg Edinborg hefur verið höfuðborg Skota frá um 1400 og er mikilvæg stjórnsýslu- og verslunarborg. Hún stendur við sunnanverðan Forthfjórð og er samvaxin Leith sem gegnir því hlutverki að vera hafnarborg hennar. I Edinborg er fræg gotnesk dómkirkja, mörg merk söfn og háskóli sem er frá 1583. Edinborgarhátíðin hefur verið haldin þar árlega frá 1947 en hún er alþjóðleg tónlist- ar- og leiklistarhátíð. Elstu heimUdir um byggð á þessum slóðum eru frá Kastalahæð, þar sem Edinborgar- kastali stendur og finnast þar minjar frá tímum Pikta eða frá bronsöld. Er Engilsaxar hernámu hæðina ár- ið 638 eftir Krists burð valdi Edwin nokkur af ætt Norðymbralands- konunga hana sem aðsetur kastala síns. Því er nú talið af mörgum að nafnið Edinburgh hafi upphaflega verið „Edwin's Burgh" eða Edwins- borg. Elsta gatan í Edinborg Er Holyrood-klaustrið var stofn- að 1128 óx upp byggðarkjarni milli kastalans og klaustursins og mynd- aði götuna sem nú kallast The Royal MUe. Er hún elst gatna í Ed- inborg. Stjórnarsetur Skota var svo flutt til Edinborgar frá Dunferm- line af Davíð I konungi og varð hún þá höfuðborg Skota. Edinborg óx hratt fram til 15. aldar og 1561 settist María Stuart Skotadrottning (1542-1587) og ráðuneyti hennar þar að í Holyrood hollinni og voru þar í sex ár. Erf- ingjar hennar sátu þar til ársins 1603 er Jakob VI Skotakonungur fluttist til Lundúna með lið sitt og gerðist Jakob I Englandskonungur vegna samninga milli þjóðanna. Elsti hluti Edinborgar var end- urreistur á 16. öld eftir mikinn bruna. Á seinni hluta 18. aldar rann aftur upp blómaskeið Edinborgar. Árið 1767 var Gamli bærinn (Old Town) orðinn þröngur og það vant- aði nýjar byggingar. Þá var arki- tektinn James Graig fenginn tU að hanna nýjan bæjarhluta norðan- megin kastalans. Sá hluti var kall- aður Nýi bærinn. Merkustu byggingar Edinborgar eru Edinborgarkastali sem er að hluta frá 12. óld og Palace of Hol- yroodhouse sem er frá 16. og 17. old og var í eina tíð bústaður Skota- konunga en er nú opinber íveru- staður ensku drottningarinnar er hún dvelur í Edinborg. Stórfenglegur kastali Edinborgarkastali er hreint stór- fenglegur, hann blasir við sem kennileiti hvar sem maður er í borgjnni og útsýnið þaðan er sér- lega gott yfir borgina. Er komið er inn á virkisflötina fyrir framan kastalann má sjá á hægri hönd Witches Well, stað þar sem meira en 300 nornir voru brenndar mUli 1479 til 1722. Innan veggja kastal- ans er elsta bygging borgarinnar, Kapella heilagrar Margrétar, sem byggð var milli 1070 og 1090. Þar er í dag afar vinsælt að gifta sig. Henni til hliðar er Mons Meg, risa- stór fallbyssa frá 15. öld sem sumir segja vera frá Mons í Belgíu en aðrir að hafí verið smíðuð af heima- manni að nafni Mons (konan hans hét Meg). Byssa þessi var notuð af Jakobi II tU að yinna Threave-kast- ala árið 1455. í krýningarsalnum eru þjóðartákn Skota; veldissproti, sverð og kóróna frá 15. og 16. old sem geymd eru til sanninda um sjálfræði þjóðarinnar. Palace of Holyroodhouse og Hol- yrood Abbey eru þess virði að skoða. Nafnið er dregið af Holy Rood sem þýðir heilagur kross. Sú saga er tU að flís úr hinum helga krossi hafi verið flutt til klausturs- ins af Margréti drottningu hinni heilögu á 11. óld og verið geymd þar í helgu skríni. Hvort sem þessi saga er sónn eða ekki, þá er nú ekk- ert eftir af þessari flís eða skríninu sjálfu. Nú standa veggir klausturs- ins einir eftir til vitnis um fyrri tíð. Holyrood-höllin er opin þegar drottningin er ekki heima, eða þannig. Þar líður andi Maríu Skota- borgarhluta. Hún er afar sérstök; hvar annars staðar er hægt að finna fjólbreyttar verslanir á aðra hliðina og stórfallegan garð með ævintýrakastala í bakgrunninum á hina? Prinsastrætisgarður stendur nú þar sem áður var vatnið Nor'Lock en það var þurrkað upp er Nýi bærinn var byggður. Þar safnast Edinborgarar saman og gefa dúfunum og íkornunum eins og við gefum öndunum á Tjörninni. Á sumrin má finna þar fólk í lautar- ferð, bæði heimamenn og ferða- menn að njóta góða veðursins, hlustandi á tónlist frá gamaldags hljómsveitarpalli í nágrenninu. I garðinum er mikið blómaskrúð og þekkt er hin sérstæða blómaklukka sem gengið hefur Iinnulaust í eitt hundrað ár. í eystri enda garðsins ber við loft minnisvarðann um sir Walter Scott, ógnarstóra turnspíru sem reist var 1840. Það var farið að dimma er ég ók fra Edinborg, Edinborgarkastali var sem skuggamynd í sólsetrinu. Eftir þennan stutta túr minn tU Edinborgar hef ég verið heillaður af henni. Borgarbúar voru skemmtUegt og opið fólk og mér þótti strax vænt um fallegu borgina þeirra. Minnisvarði um sir Walter Scott í Prinsastrætisgarði. Listi yfir aðra athyglisverða staði til að skoða í nýja bænum • Carlton Hill. National Monument. Nelson Monument. • Charlotte square. • National Gallery of Scotland. • Queen Street söfnin. Royal Museum of Scottish Antiqulties. Scottish Natlonal Portrait Gallery. NOREGURj Uppóhaldsland Sigriður Önnu Þérðardéttur er Noregur „ÓSLÓ" svaraði Sig- ríður Anna Þórðar- dóttir, formaður þing- flokks Sjálfstæðis- flokksins, þegar við spurðum hvaða borg- arheiti hefði staðið á flestum farseðlum hennar undanfarin ár. „Dóttir mín býr í Nor- egi, svo hún er römm taugin sem togar mig þangað nokkrum sinn- um á ári," bætti hún við til útskýringar. „Ég er líka afar hrifin af Noregi; bæði landi og þjóð. Náttúru- fegurðin þarna er ólýsanleg og fólkið al- veg yndislegt. Norð- menn eru nefnilega svo líkir okkur, mjög stoltir af sínu og afar fastir fyrir," sagði hún. „Hins vegar skilst mér á stelpunni minni að skrifræðið sé mun meira hjá þeim en okkur. En það á við um flestar þjóðir enda eru allar boðleiðir mun styttri hér." Skreyttur með öngl- um og fiskilínum Þegar minnst er á Noreg fylgir orðið „náttúrufegurð" venjulega í kjölfarið. „Tengdasonur minn er frá Molde sem er rúm- lega 20.000 manna bær á vesturströnd- inni; fyrir norðan Ala- sund og það er geysi- lega fallegt svæði," sagði Sigríður Anna. „Forsætisráðherra Noregs, Kjell Magne Bondevik, er líka fæddur og uppalinn þar, er „Moldegutt", eins og tengdaforeldr- ar dóttur minnar segja. Bærinn sjálfur stendur í brattri fjalls- hlíð og útsýnið yfir Moldefjörðinn er alveg stórkostlegt." - En fara Norðmenn mikið út að borða? „Já, það hefur færst mjög í vöxt þar eins og víðast annars staðar í hinum vestræna heimi," svaraði hún, „og það er víða hægt að fá mjög góðan mat í Noregi. Einhver eftir- minnilegasti veitinga- staðurinn sem ég hef borðað á þarna er í pínulitlum bæ sem heitir Bud. Þessi bær Morgunblaðið/Árm Sæberg Sigríður Anna heldur upp á bæinn Molde. Sest að snæð- ingi í gömlum sjóbúðum er í klukkustunda akst- ursfjarlægð frá Molde og farþegar af skemmtiferðaskipum koma gjarnan við þarna. Þessi veitinga- staður er niðri á bryggju í húsnæði sem áður var sjóbúðir og öll hönnun staðarins undirstrikar þetta upp- runalega hlutverk hússins. Til að mynda eru sjálf borðin ofan í bát svo fólk borðar eig- inlega um borð í bát- um," útskýrði hún. „Þetta er dálítið hrár staður en óskaplega skemmtilegur. A veggjunum hanga t.d. alls konar Fiskilínur með önglum á. Þetta fannst móður niinni, sem var með í för, afar athyglisvert en hún vann m.a. við beitning- ar þegar hún var ung," sagði hún. í faðmi fjallanna Það leyndi sér ekki að náttúra landsins var þaðsem heillaði Sigríði Önnu Þórðar- dóttur mest. „Eg keyrði einu sinni frá Þrándheimi og suður til Molde, lagði lykkju á leið mína og kom þá m.a. við í Geirangurs- fírði sem er frægur fyrir stórbrotna nátt- úrufegurð. Það liggur óskaplega langur fjörður inn í landið frá Alasundi og innsti hluti hans er Geirang- ursfjörður. Landslagið þar minnir mest á Alpana; hrikalegir hamraveggir og snar- brattar hlíðarnar. Eg furða mig alltaf á því hvernig bóndabæirnir hanga utan í þessum þverhníptu hlíðum," sagði hún. Eftir andar- taks umhugsun bætti hún við: „Eg kann afar vel við þetta landslag enda alin upp á Siglu- firði. Og mér hefur aldrei fundist fjöllin þrengja að mér. Þvert á móti halda þau utan um mann. Saga þessara^ tveggja landa, íslands og Noregs, fléttast saman á mörgum stöðum og tímabilum. Sigríður Anna sagðist fínna vel fyrir sögunni á þessum slóðum. „Ég varð orðlaus þegar ég kom til Þrándheims eða Niðaróss," sagði hún. „Þar fínnur fólk svo áþreifanlega fyrir sögunni. Það er nán- ast trúarleg upplifun að ganga inn í dóm- kirkjuna þar sem byrjað var að byggja á 11. öld. Það verður ekki komist hjá því að dást að því hvað mað- urinn er fær um að gera og hvað forfeð- urnir hafa Iagt mikið á sig til þess að byggja þennan helgi- dóm. Maður stendur auðmjúkur frammi fyrir því," bætti hún við. En þrátt fyrir að það séu móðurtilfínn- ingarnar sem oftast toga Sigríði Önnu til Noregs þá hefur hún líka verið í Noregi i öðrum erindagjörð- um. Hún sat m.a. í Norðurlandanefnd Norðurlandaráðs og ef að líkum lætur hafa Norðmennirnir sýnt fundarmönnum ein- hverja merka staði þegar fundir hafa ver- ið haldnir þar í landi. „Já, mikil ósköp," svaraði hún. „Það er t.d. mjög eftirminni- legt þegar Kjell Magne Bondevik, þá- verandi formaður nefndarinnar, fór með okkur á Ólafsvöku og Stiklastað. Hann fór á kostum í hlutverki leiðsögumannsins enda sérlega skemmtilegur og „sjarmerandi" maður. Hann sagði okkur m.a. frá sínum eina leiksigri í lífínu því þegar hann var að lesa guðfræðina fór hann með hlutverk í helgileiknum um Stiklastaðabardaga, sem er settur upp þarna á hverju sumri með þátttöku guð- fræðistúdenta." drottningar með veggjum og saga hennar lifnar við. Þar giftist hún árið 1565 Darnley nokkrum sem myrti Rizzio, einkaritara hennar fyrir framan hana komna sex mán- uði á leið. Og það var þar sem hún giftist síðan Bothwell sem seinna rak hníf í veldi hennar með svikum. Þar hafði Bonnie Prince Charlie (Prince Charles Edward Stuart) höfuðstöðvar sínar árið 1745 fyrir orrustuna við Colloden árið eftir. Þar reið hann út, fyrirmynd allra konungborinna sveina og heillaði skosku stúlkurnar upp úr skónum. I 5 óraunverulegar og brjálaðar vikur voru haldnar þar svallveislur eins og hann renndi í grun að þetta væru hans seinustu dagar. Og blóð- baðið sem varð svo við Colloden gerir þessar vikur svo yfirgengileg- ar. Ævintýrakastali Aðalgata Edinborgar, Princes Street, skilur að eldri og nýrri ERÐASLOÐIR http://www... Haustin í Minnesota eru einstök HAUSTIN eru fallegur árstími í Minnesota og litadýrðin ólýsanleg við vötnin og meðfram Mississippi- ánni. Ef halda á tU Minnesota þá er tilvalið að undirbúa ferðalagið með því að kíkja á dagblaðið StarTribune á Netinu sem er á netslóðinni www.startribune.com Blaðið er gef- ið út í tvíborgunum og auk þess sem þar er hægt að fylgjast með fréttum þá er þar að finna upplýsingar um veitingahús og veðrið svo dæmi séu tekin. Þá er einnig búið að koma upp mjog góðri þjónustu fyrir ferða- menn. Þegar búið er að velja að skoða ferðalög sem er undir heitinu travel á síðunni þá er ráð að fara inn á Ex- plore Minnesota sem er einn val- moguleikinn en það er þjónusta sem rekin er á vegum ferðamálaráðsins í Minnesota. Þar gefst fólki kostur á að koma með spurningar um ýmislegt sem lýt- ur að ferðalögum og m.a. er hægt að skipuleggja ferð með þeirra aðstoð, fá upplýsingar um áhugaverða staði til að skoða, leiðir tU að aka, gisti- staði, bflaleigur, uppákomur og svo framvegis. Sé farið inn á „My Trip Planner" sem er nokkurskonar skipulagsskrá fyrir ferðalög getur fólk sett þar inn allt áhugavert sem það rekst á þegar það er að skoða upplýsingarnar frá ferðamálaráði Minnesota og geymt. Þeir sem þessa dagana eru á leið tU Minnesota og ætla að vera með bíla- leigubfl geta t.d. farið í nokkurra daga ferð og ekið meðfram Miss- issippi og notið haustlitanna. Undan- farið hefur á þessari ferðasíðu hjá St- arTribune verið ítarleg umfjoUun um áhugaverða staði meðfram ánni og þar er að finna kort af Minnesota þar sem sýndar eru fallegar haustlitaleið- ir. Þá er hægt að fá ráðgjof um áhugaverða staði á leiðinni, gististaði og svo framvegis. Sé áhugi á dags- ferðum frá tvíborgunum geta þeir bent á staði nó og ef áhugamálið er golf bjóðast þeir til að senda viðkom- andi bæklinga um áhugaverða staði tU að spUa golf á og svo framvegis. Þá er vert að benda á að úrval gististaða er nyog fjolbreytt í tví- borgunum Minneapoíis og St. Paul og tUvalið að prófa að gista á óðrum stöðum en við flugvöllinn. Á þessari slóð er að finna upplýsingar um ótal gistimöguleika. 4PJ| null
Leita
Titlar
Greinar
Fréttir
Um vefinn
Algengar spurningar
