Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Skķrnir

Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um Megintexti 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Skķrnir

						Grundvöllur íslenzkrar stafsetningar.
„Það er eigi komið svo mikið undir því, hver stafsetning er höfð;
en sú, sem er höfð, þarf að vera sjálfri sér nokkurn veginn samkvæm;
fullkomin samkvæmni er ómöguleg".    (J. Þ.:   „Um r og ur").
Fyrir rúmum 20 árum ritaði Br. J. í Tim. Bmf. (VI. 246—52) „um
sannan   grundvöll   stafsetningar",   og   hélt   því þar fram, að stafsetning
islenzkunnar ætti að vera „svo samkvæm sem vera má framburði málsins
eins   og   það   lifir   hreinast   og  næst uppruna sinum".    Þótt grein hans
sýni,  að táknun hljóðstafanna og fleiri stafa fari alls ekki eftir nútiðar-
framburði,   og  hann   kannist   við,  að margar og miklar hljóðbreytingar
hafi orðið á tungu vorri síðan í fornöld, kemur hann þó ekki með neina
breytingartillögu   við   stafsetningu   nútíðarmanna   nema þá, að hætta að
rita é fyrir je.    Hann minnist ekki á raddstafina y og ý, þótt hljóð þau,
er   þeir   hafa   táknað,   sé  horfin úr málinu, að minsta kosti jafnsnemma
og é-hljóðið forna.    En ef munurinn á raddstöfum með broddi og brodd-
lausum   hefir   að   eins verið lengdar-munur i fornöld, en er nú fólginn í
„raddauka"   eða   annarlegum  hljóðum, svo að raddstafir með broddi eru
orðnir   að   „auknum röddum" eða tvihljóðum, þótt raddaukanum sé ekki
eins   háttfð   hjá   hverjum  þeirra, þá er líku máli að gegna um þá alla,
að grundvöllur stafsetningarinnar er þar ekki nútíðar-framburður,
heldur forn ritvenja, og sama er að segja um raddstafina y og ý, tví-
hljóðana   au,   ei  og ey og fleiri stafi.    Ritvenja fornmanna hefir helgað
hljóðstöfum með hroddi sæti í íslenzku ritmáli, og sauikvæmninnar vegna
virðist eiga bezt við, að vér fylgjum dæmi þeirra í því, að rita eigi að
eins   á, í, ó, ú, ý,  heldur   einnig   é,   og  táknar   þá broddurinn sérstakt
hljóð   i   sambandi   við  hvern þessara stafa, þótt hljóðið sé nú annað en
fyrrum var.    Það   er   sjálfsagt öldungis rétt, sem Greir T. Zoéga segir í
formála íslenzku orðbókarinnar sinnar (með enskum þýðingum), að brodd-
urinn   yfir   e   hafi   ekki  táknað   j-hljóð í fornöld; en þetta er ekki næg
ástæða  til   að   hrinda é, því að broddurinn yfir a hefir þá ekki heldur
táknað sama hljóð og nú, heldur verið lengdar-merki, eins og broddurinn
yfir e og öðrum hljóðstöfum.   Þar sem Finnur Jónsson segir (Eimr. VII.,
123),   að   með   því   að   rita é fyrir je sé „útlit málsins skrúfað svo sem
fimm aldir aftur i timann",  þá verður slíkt eigi sagt með sanni fremur

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 289
Blašsķša 289
Blašsķša 290
Blašsķša 290
Blašsķša 291
Blašsķša 291
Blašsķša 292
Blašsķša 292
Blašsķša 293
Blašsķša 293
Blašsķša 294
Blašsķša 294
Blašsķša 295
Blašsķša 295
Blašsķša 296
Blašsķša 296
Blašsķša 297
Blašsķša 297
Blašsķša 298
Blašsķša 298
Blašsķša 299
Blašsķša 299
Blašsķša 300
Blašsķša 300
Blašsķša 301
Blašsķša 301
Blašsķša 302
Blašsķša 302
Blašsķša 303
Blašsķša 303
Blašsķša 304
Blašsķša 304
Blašsķša 305
Blašsķša 305
Blašsķša 306
Blašsķša 306
Blašsķša 307
Blašsķša 307
Blašsķša 308
Blašsķša 308
Blašsķša 309
Blašsķša 309
Blašsķša 310
Blašsķša 310
Blašsķša 311
Blašsķša 311
Blašsķša 312
Blašsķša 312
Blašsķša 313
Blašsķša 313
Blašsķša 314
Blašsķša 314
Blašsķša 315
Blašsķša 315
Blašsķša 316
Blašsķša 316
Blašsķša 317
Blašsķša 317
Blašsķša 318
Blašsķša 318
Blašsķša 319
Blašsķša 319
Blašsķša 320
Blašsķša 320
Blašsķša 321
Blašsķša 321
Blašsķša 322
Blašsķša 322
Blašsķša 323
Blašsķša 323
Blašsķša 324
Blašsķša 324
Blašsķša 325
Blašsķša 325
Blašsķša 326
Blašsķša 326
Blašsķša 327
Blašsķša 327
Blašsķša 328
Blašsķša 328
Blašsķša 329
Blašsķša 329
Blašsķša 330
Blašsķša 330
Blašsķša 331
Blašsķša 331
Blašsķša 332
Blašsķša 332
Blašsķša 333
Blašsķša 333
Blašsķša 334
Blašsķša 334
Blašsķša 335
Blašsķša 335
Blašsķša 336
Blašsķša 336
Blašsķša 337
Blašsķša 337
Blašsķša 338
Blašsķša 338
Blašsķša 339
Blašsķša 339
Blašsķša 340
Blašsķša 340
Blašsķša 341
Blašsķša 341
Blašsķša 342
Blašsķša 342
Blašsķša 343
Blašsķša 343
Blašsķša 344
Blašsķša 344
Blašsķša 345
Blašsķša 345
Blašsķša 346
Blašsķša 346
Blašsķša 347
Blašsķša 347
Blašsķša 348
Blašsķša 348
Blašsķša 349
Blašsķša 349
Blašsķša 350
Blašsķša 350
Blašsķša 351
Blašsķša 351
Blašsķša 352
Blašsķša 352
Blašsķša 353
Blašsķša 353
Blašsķša 354
Blašsķša 354
Blašsķša 355
Blašsķša 355
Blašsķša 356
Blašsķša 356
Blašsķša 357
Blašsķša 357
Blašsķša 358
Blašsķša 358
Blašsķša 359
Blašsķša 359
Blašsķša 360
Blašsķša 360
Blašsķša 361
Blašsķša 361
Blašsķša 362
Blašsķša 362
Blašsķša 363
Blašsķša 363
Blašsķša 364
Blašsķša 364
Blašsķša 365
Blašsķša 365
Blašsķša 366
Blašsķša 366
Blašsķša 367
Blašsķša 367
Blašsķša 368
Blašsķša 368
Blašsķša 369
Blašsķša 369
Blašsķša 370
Blašsķša 370
Blašsķša 371
Blašsķša 371
Blašsķša 372
Blašsķša 372
Blašsķša 373
Blašsķša 373
Blašsķša 374
Blašsķša 374
Blašsķša 375
Blašsķša 375
Blašsķša 376
Blašsķša 376
Blašsķša 377
Blašsķša 377
Blašsķša 378
Blašsķša 378
Blašsķša 379
Blašsķša 379
Blašsķša 380
Blašsķša 380
Blašsķša 381
Blašsķša 381
Blašsķša 382
Blašsķša 382
Blašsķša 383
Blašsķša 383
Blašsķša 384
Blašsķša 384
Blašsķša 385
Blašsķša 385
Blašsķša 386
Blašsķša 386
Blašsķša 387
Blašsķša 387
Blašsķša 388
Blašsķša 388
Blašsķša 389
Blašsķša 389
Blašsķša 390
Blašsķša 390
Blašsķša 391
Blašsķša 391