Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Skķrnir

Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um Megintexti 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Skķrnir

						78                                             Ritdómar.

sem liafa orðið á stjórnavfari íslands eftir að einveldið komst á og;

alt til þessa dags, eru að okkar hyggju frá lagasjónarmiði alveg

þýðingarlausat' l'yrir ríkisréttindi Jandsins og réttarstöðu þes3, sök-

um þess, að þær eru annaðhvort gerðar að haudamáli af einvaldri

konungsstjórn eða þá að eiuræði af konungi eða dönsku löggjafar-

valdi án þess, að Islendingar sjálfir hafi af fullum og frjálsum

vilja eða á fulllögí'ormlegan hátt lagt samþykki sitt á þær. Sú

sanna réttarstaða land.sins nú verður að okkar skoðun að miðast

við það, hvei' staða landsins var að réttum og órofnum lögurn á

tímabilinu 1262 —1662. Þá varlsland konungsríkiog

h a f ð i f u 1 1 r í k i s r é t t i n d i a ð 1 ö g u m. . . . Þar sem því

er vikið að tímabilinu eftir 1662, þá er það aukaatriði, að öðru

leyti en þv/, að benda til þess, að alt, sem eftir þann tíma hefir

gerzt um breytingar á réttarstöðu landsins, sé á engan hátt bind-

andi fyrir Island framvegis«.

Ritið skiftist að efninu til í tvo aðalhluta: Skjöl og

skilr/ki með atbugasemdum og skyringum eftir dr. Jón Þor-

kelsson (bls. 1—159) og Vfirlit yfir stjórn íslands

eftir 1262 eftir Kinar Arnórsson (bls. 160—238). Skalhér

nú vikið nokkuð nánara að þessu hvoru  um  sig.

I skjalaþættinum byggjum vér flest það til tínt, er nokkuru

varðar í þessu máli, enda er dr. Jón Þorkelssou manna fróðastur

um allar heimildir og sögugögn frá þessum öldum. Um skjölin

sjálf er óþarft að fjölyrða; þau eru söguheimildir og mæla sjálf

máli sínu, enda hefir ótal sinnum verið vitnað til þeirra flestra

bæði fyr og si'ðar. Að vísu er því svo háttað um merkasta skjalið

þeirra allra, Gamla sáttmála, að nokkur vafi hefir þótt á því leika,

að hann væii nú til í sinni upphaflegu mynd, en vér erum höf-

undunum sammála í því, að það skifti í rauninni minstu. Hitt er

aðalatriðið, að vér höfum margítrekaða vissu fyrir því, að þetta er

hann óbrjálaður að efninu til.

Aðalviðburðirnir á því 400 ára tímabili, er hér um ræðir, eru

þessir: Sáttmálsgerðin við Noregskonung 1262, skuldbindingarnar

á Oddeyri og alþingi  1551  og Kópavogseiðarnir   1662.

Um sáttmálsgerðina 1262 er ekkert að segja í sjálfu sér, en

hitt hefir verið nokkurt ágreiningsmál, hvern skilning beri að leggja

í einstök atriði sáttmálans, t. d. hverja við sé átt með orðatiltæk-

inu at beztu manna yfirsýn, hvað orðið utanstefn-

i n g a r merki og hversu skilja beri ákvæðin um skipagöng-

urnar.    Hafa   sumir  viljað   túlka   þetta   svo,   að   »beztu menn<C

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96