Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Skķrnir

Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um Megintexti 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Skķrnir

						liitdómar.                                             83-

fyrir það, þótt þeir léti undan síga fyrir ofbeldinu. A þeim öld-

nm var siðalögmál hervaldsins eigi göfugra en svo, að erindrekum

konungs hefði enginn vansi verið að því að níðast á vopnlausri og

varnarlausri þjóð og brytja menn niður bispurslaust, ef nokkur

mótþrói væri syndur. Hins var og eigi að vænta á þeim öld-

um, að erlendar þjóðir færu að skerast i' leikinn til að afstýra

slíku mannúðarleysi. Og er gott til þess að vita fyrir fámennar

og vopnlausar þjóðir, að slíkir tímar skuli fyrir löngu vera um

garð gengnir. —

Þá kemur annar aðal-þáttur bókarinnar, yfirlit Kinars Arnórs-

sonar yfir stjórn Islands eftir 1262. Er yfirlit þetta að mörgu

fróðlegt og lueidómsríkt og styrkir í flestum greiuum skoðanir þærr

er Jón Sigurðsson og aðrir góðit menn hafa haldið fram að undan-

íörnu. Tekur hann í upphafi fram aðaleinkenni Gamla sáttmála

og kemst að þeirri niðuistöðu, að hinn beri eftir eðli sínu og efni

að skoða sem »stjórnarskrá, grundvallarlög eða þeirra /gildi« (bls.

162). Og hér kemur hann þegar í upphafi að því atriðinu, sem

er mergurinn málsins í skrifi hans, en hann er sá, að slík sátt-

málsgerð eða breyting á henni liggi fyrir ut-

an valdsvið hins almenna löggjafarvalds. Það

er annað vald, sem sver Hakoni Noregskonungi trúnaðareiðana og

gerir sáttmálann við hann en löggjafarvald lyðstjórnartímans. Ef

það hefði nægt eða verið talið nægja, þá hefði mátt bera þennan

samning upp í lögróttu á venjulegan hátt, en svo er eigi. Lands-

menn voru að láta af höndum sér sjálfstæðisrétt sinn að nokkm

leyti, voru að gera samniug við erlendan þjóðhöfðingja, og varð því

sú athófu að.fara fram á sérstakan og hátíðlegan hátt, enda leynir

það sér eigi, að önnur aðferð er höfð en þegar einföld lög voru

gefin á alþingí eftir lögum ly'ðstjórnartímans. Helztu menn lands-

ins sóru konungi eiða og settu upp þessi sáttmálsskilyrði bæði fyr-

ir sína eigin hönd og í umboði annara landsmanna. Nú er það

sem sé algild regla, að það' vald eitt, sem gefur eða setur lög, eða

samsvarandi vald, getur breytt þeim lögum eða afnumið þau, ann-

aðhvort sjálft eða gefið öðrum umboð til þess. Fyrir því var eigi

hægt að breyta þessum sáttmála löglega, nema með þeirri aðferð,

er samsvari aðferðinni, sem höfð var, þegar landið gekk konungi á

hönd, landsmenn sóru eiðana og gerðu sáttmálann við konung.

Þótt Islendingar hefðu því einhvern tíma afsalað sér einhverjum

landsréttindum, sem þeir höfðu eftir Gamla sáttmála, þá væri slíkt

afsal ekki löglegt, nema því að eins, að það væri gert á líkan hátt

6*

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96