Ný félagsrit

						12                 IIM   FFXAGSKAP   M   SAMTÖK.

En —er þá hverjum heimilt, sera vill, ab samein-

ast við aðra til félagskapar, til ab koraa frani sérhveiju

því sem menn verba ásáttir um? — Vér verbum að játa,

ab menn eru ekki komnir svo lángt enn á Islandi,

ab menn hafi fengib fullt svar uppá þá spurníngu í öllum

greinum, þeim sem reynslan kynni ab sýna ab á þirfti

ab halda; þó eru nokkur dæmi þess, ab stjórnin hefir

ekki kallab Islendíngum o'heimilt ab hafa sanitök ab því,

ab heibast alþíngis, og svo hreyti'figar á verzluninni, og

mun varla þurfa ab gjöra ráb fyrir ab mönnum á Islandi

niuni detta í hug ab taka dýpra í árinni fyrst uni sinn.

þab er og mikils vert, ab lög þau sem nú eru leggja

engin bönd á felagsfrelsi raanna, og má ekki ætla kon-

úngi ab hann bindi frelsi þjóbarinnar í þeirri grein án

alþíngis rábi, og allrasízt móti vilja þess. Vér megum

því játa , ab þab sé deyfb og framtaksleysi og vankunn-

áttu þjóbarinnar ab kenna, og svo kúgun þeirii á ymsan

hátt, sem hún heíir verib undir lögb, eba ekki haft þrek

til ab afkasta, ab vér höfum ekki getab notib framar

allra þeirra gæba sem félagskapur og samtök geta af sér

leidt, enn vér höfum notib hingabtil. þegar vér höfum

nú þennan giuinlvöll fyrir oss, þá megum vér óhætt

bj'ggja á því, sera allar frj;ÍIsar þjóbir byggja á um víba

veröld, abþab sem ckki sé bannab þab sé leyft,

því þab er gömul Iagaregla, ab sá gjöiir enguni órétt

sem ab eins fylgir rétti sínum. öll samtök eba félö'g

verba ab vera leyfileg og saklaus, sem ekki miba til ab

halla rétti, og ekki leitast vib meb rángsleilni ab koma

fram tilgángi sínum. En sé félag nieb réttu stofnab í

fyrslu, og konii síban fram rángsleitni í framkvæmdum

þess, þá verður fclagið sjálft saklaust þó hib ránga verbi

liegnt.    þetta fylgir beinlinis, ekki einúngis öllu borgara-