t)M LÆKNASKIPUK A ISLANM. 53 iiigar, bæbi ániebanhann var fyrir sunnan og síban hann kom norbur. Geta má og prófasts sira Guttorms Pálssonar í Vallanesi, og pro'fasts sira Jakobs Árnasonar í Gaalverjabæ. Nú meö því eg hefi greint frá læknasetm'ng á íslandi, þá þyki niér ekki ótilhlýbilegt aö fara nokkrum oríum um holdsveikra spítala, einkum aö því leití, er ymsir af læknum þeim, er nefndir hafa verið, hafa rábib til ab bæta þá, svo þeir mætti betur svara til augnamibs þess er allir spítalar eiga ab niiba til, og ab því leiti sem um þá hefir verib rædt á fundum nefndarinnar í Reykjavík. Spítalar þessir handa holdsveikum mönnum voru í fyrstu scttir ár 1652, og var ló'gb til þeirra ein jörb úr hverj- um fjórðiíngi lands; voru þeir, viblíkt og abrir holdsveikra manna spítalar um þær mundir, ætlabir til ab geyma holdsveika menn , og varna því ab sóttnæmi holdsveik- innar breiddist út manna á milli; þótti mönnum um þær mundir, eins og enn er títt, illt ab hafa holdsveika menn innanum heilbrigba, því holdsveikin hetir jafnan verib álitin vibbjo'bslegasti kvilli , og margir hafa æflað, ab hún mundi sóttnæm vera. Spítölunum voru ætlabár ymsar tekjur, t. a. m. hlutir úr íiskiafla, gjöld fyrir gipt- íngaleyfi í þribja lib, ^ partar af bótum , cr gjalda átti konúngi, og ölmusur þær er menn vildu veita; þarabauki áttu innstæbur (Inventaria) klaustranna ab leggjast til spi'talanna. Umsjónarmenn spi'talanua voru í fyrstu bisk- upar og lögmenn, en svo er mælf, ab lítib hafi kvebio að stjórn þeirri er höfb var á þeim og eigum þeirra, uns Jo'n biskup Arnason tók vib. Hann lét sér einkar annt um, absafna og hahla saman eigum þcirra, en skipti sít litt af ab scm fiestir holdsveikir næbi þar hæli; er svo mælt ab í hans tii) haíi um 24 ár (frá 1720 til
Beinir tenglar