Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Žjóšólfur

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga breidd


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Žjóšólfur

						
¦5. ár.
10. Janúar   1863.
10.-11.
Tilskipun 1. Apríl 1861 löggildir hina nýu
jarðabók fyrir ísland frá 6. Juní 1862, 0g leiðir
Par af    að   allar þær fasteignat.undir,   er falla til
gretðslu   tim   næstn   e    i            ¦   i-        •«
.   «    ,   ,             slu   tardaga,   skuli   gretða   eptir
jarðardýrleika hinntp     ,        » u,                  ,     *
^           "utnar nyu jarðabokar,   nema hvað
»vom I kSliÍTara heÍmÍIar "Preslum peim' Sem
••gildi, að t k 6r Jarðabókin "ýa oðlaðist laKa-
"hinu'm \a • ^ preststluncl sina a^ jörðunum eptir
"í  bví         '   ^T'e'ka jarðanna, á meðan þeir eru
„),,„    , ,    a kalli    svo   framt   iarðartíundin   er á
pann hátt rífari    „     . u ¦           •     -,    «      »¦
i,n,v •         "'an,   en ef hun   væn   retknuð   epttr
"lnmöý«jarðabók..
j            pessu er auðsætt, að prestunum  hér á
ei^ ''T" taka festallir tvo fjórðu hlutiallra fast-
Jgnartíunda hver í sinni sókn, annan handa kirkj-
sín '' 6n annan nan<Ja 8Ja,ft,rii ser   '   "preststíund
sér f -r nðr e'gÍ hvnð minst a pví> bæði að kvnna
he dyFirfram hina nýu jarðabók, og hafa hana við
n ina; því eptir téðri .ákvörðun í 2. gr. laganna
verðr margr prestr að taka tíundina með tvennu
mott, 0g eptir tvennskonar sundrleitum jarðardýr-
eika, ktrkjutíundina jafnan eptir nýa jarðardýr-
le.kanum, en hafl prestrinn verið í sama kalli frá
pv. fyrir fardaga 1862, 0g sé þar enn, þá bæði
ma hann og sjálfsagt gjörir að taka preststít.nd-
ma eptirhinumforna dýrleika jarðanna, .svoframt
jarðartíundin er á þann hátt rífari...
í»ví er það næsta óskiljanlegt, 'ef það er satt
sem sagt er, að mjög fáum eða jafnve, engum
Presti né prófasti hér í Suðramtinu sé ennþá farið
að senda hina nýu jarðabók 1861 né lagaboðið 1.
^pr. s. á. I»etta er miðr skiljanlegt hugsunar-
teysi og hirðuleysi af hendi yflrstjórnar kirkju- og
kenslumálanna, og þessa óskiljanlegast er það",
e herra biskupinn og héraðsprófastarnir hafalátið
pa wndir höfiið leggjast nú hátt á annað ár, að
|aca úr þessu verulega vankvæði, með því að pró-
fastar skoraði á biskup landsins hver í sínu
iagi, og biskupinn aptr á ráðherra kirkju- og kenslu-
malanna nm, að senda híngað að minsta kosti eins
margar japðabækr, eins og margar eru kirkjurnar
agjorvöllu landinu. til útbýtingar meðal allra presta
°gkirkjulialdara, og þeim til leiðarvísis, eptirbreytni
og réttlætíngar í því að heimta og taka fasteignar-
tíundirnar, ekki af handahófi og úti bláinn, heldr
eptir réttri reglu og samkvæmt hinni nýu löggiltu
jarðabók, og tilskipuninni 1. April 1861.
Islenzkar þjóðsögur og œjintýri. Safnað hefir Jón
Árnason. 1. bindi. Leipzig 1862.
I.
|>að er svipað með hugsun þjóðanna og hins
einstaka nianns, og þó nokkuð frábrugðið, einsog
er með l.'f þeirra og hans, því hver maðr fyrir
sig lifir optast allan aldr sinn, æsku, manndóms-
og elliár, og andast innan takmarka sömu aldar;
en þó að mannkyns sagan virðist stundum sýna
það, að þjóðirnar — einkum stórþjóðir sögunnar
— hafl einnig æsku- og manndómsar, elli og dauða,
á því tímabili, sem sagan næryfir, þá er þó aldrs-
breytingin, elli- og dauða-mörkin hjá þeim svo
ósviplík því sem fram við hinn einstaka kemr, að
því er varla saman jafnandi; því elli og dauðamörk-
in sýnast að eins að koma fram hjá þeim þjóðum,
sem með óhófi og ofmetnaði hafa mist uppruna-
legt eðli sitt og þannig örmagnazt og úrætzt, að
þær hafa hnigið fyrir hraustari og harðfengari
þjóðum, án þess að deya skaplegum ellidauða.
þannig er það nú líka svipað, en þó frábrugð-
ið, með hugsttn hins einstaka manns og þjóðanna.
|>að reynist optast svo, að hugsanir og gjörðir hins
einstaka manns verði skammvinnar, og það jafn-
vel þó hann hafi helgað allan aldr sinn vísindun-
um; og það eru einúngis hinir fáu afburðarmenn
í andlegttm efnum, sem lifa í sögunni með ritum
sínum, sumir að ölltim líkindum eins lengi og saga
gjörist. En þetta eru nú einúngis múttarstólpar
mannlegrar vizktt og framfara, er standa eins og
hlossandi vitar á vegi sögnnnar. En öðruvisi er
þessu háttað með hið andlega líf þjóðanna, því
þær eiga ekki einúngis þessa frttmburði sína og
fóstra, það er að skilja: afburðarmennina, sem
lifa og gilda bæði fyrir sinn tíma og sína þjóð,
og um lelð fyrir allar þjóðir og allan aldr — þær
eiga þá að vísu, og njóta þeirra bezt allra þjóða,
annaðhvort meðan þeir lifa eða síðar, eins og þær
l.'ka njóta heimsfrægðar þeirra—, en þæreigalíka
annað andlegt líf, sem er þeim enn betr innrætt,
37 —
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44