Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Žjóšólfur

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Žjóšólfur

						— 42
sem bafa sagt, að skólaskýrslur þessar væri útlits,
fljótt á að líta, -eins og að horfa uppí tannlausa
kerlíngu; og þegar þar bætist nú við, að einmitt
danskan á skýrslunum er ósamkvæm við (s-
lenzka textann,— því menn skyldi þó ætla, að ís-
lenzkan væri aðaltextinn, — bæði að ónákvæmni
og villum, þá verðr gagnsemdin ekki öllu meiri
en gamanið að þessari góðu dönsku; í síðustu
skýrslnnni er að vísu ekki annað sýnna á sumum
klausunum, en að þær hafi verið sarndará dönsku,
og síðan lagðar út á íslenzku, eins og er t. d. mið-
klausan á 6. og 7. bls. um herra yflrkennaraBjörn
Gunnlögsson; þar er danskan með nokkurnveginn
réttu máli, en íslenzkan svo rígbundin við dönsku
hugsunina og niðurskipun orðanna, að þar verðr
ckkert rétt mál úr, eigi svo mikið að það sé mál-
villulaust, og fráleitt að það klastr geti íslenzka
heitið. þá er það einn d/inshi móðrinn sem inn-
leiðzt hefir með þessum nýrri skólaskýrslum, að frá
tekinni tiinni fyrstu, 1851 —1852, að út gefa allar
(•inkunnir skólasveinanna í hverri vísindagrein »uppá
hádónsku«, eða með dönslcum skammstöfunum,
sem engi íslenzkr maðr ólærðr getr lesið úr: „vg."
„mg.", „g.", „tg.", „mdl", „slet", hver skilr
þetta, og til hvers er það? eptir það skólaskýrsl-
urnar höfðu um full 11 ár á undan innleitt fastar
og auðskildar einkunnir á íslenzku, »ágætlega«,
»dável«, o. s. frv. Enga sýslu landsins má nefna
á dönsku blaðsíðunni sínu rétta nafni, er haldizt
hefir um margar aldir, heldr er allt af verið að
umsnúa þeim öllum »uppá gamla móðinn«, þessa
eldri hádönsku, sem tíðkaðist hér í kaupmanna-
bókunum fyrir aldamótin, þó að stjórnin í Dan-
mörku sé sjálf farin að leggja þessi skrípanöfn
niðr fyrir laungu, en haldi nú öllum þessleiðis
sýslu- og héraðanöfnum sem óbreyttustum í allri
seinni ára löggjöf og opinberum ritum, sbr. fjárlög
Danmerkrr/kii, og »Hof- og Stats-Calender> um
öll hin seinni ár. Hvorki stjórnin né aðrir ment-
aðir danskir menn geta því að sér gjört að hafa
slíkan danskan anthælisskap vorn að skopi, lýta
oss fyrir það að maklcgleikum, og telja oss til ó-
virðíngar.
Að öðru leyti er það svo víða sem bæði óná-
kvæmni og mótsögn kemr fram í dönskunni, við
það sem er í íslenzkunni í þessari skýrslu, og
hefir það átt sér fyr stað í skýrslum þessum, en
sjaldan eins freklega sem í þessari. Vér skulum
fara fljótt yfir margar prentvillur, og að eins nefna
eina þá slysalegustu og auðsénustu, það er a 27.
bls., 1/2. að ofan: —  »Domhirkepœst«.   Enmót-
sagnirnar og ónákvæmnin er verri. Hér skal að
eins minnast á tvent, af mörgu fleiru af því tagi;
hvort er réttari íslenzhan bls. 14, 18. og 19. 1.
„Auk þessa yflrfór rektor mei óllum bekknnmBA í sam-
eitu'iigu:   Titus,   Nero og Cæsar   1 — 15 eptir Sve-
t onins".
eða danshan bls.  15,   19. og 20. 1.
„Desuden gjennemgaaet af Uector med 3. Klasse BA i
Forening af Svetonius: Titus, Nero, og 15
Kap. af Cæsar'".
Og hvort er nýsveinninn Bogi Pjetursson fæddr
1849, eins og segir í íslenzkunni bls. 30, eða
1848, eins og segir í dönskunni, bls. 31?
En það er ótal margt fleira, bæði á íslenzku
og dönsku í þessari skýrslu, er ber vott um
ónákvæmni og hirðuleysis eða handahófs frágáng.
Vér höfum að vísu eigi annað en sögusögn ná-
kunnugra um, að það sé ekki satt sem segir bls.
12 í tölul. 3: »Að alls engin breytíng sé gjörð á
kenslubókum og lestrarbókum frá því í fyrra«, þ.
e. á skólaárinu 1860—61; og eins er um það,
sem segir bls. 20, stafl. C (neðstu línu), »aðbóka-
safni lærisveinanna hafi engar bækr bætzt þetta
árið«; þetta kvað heldr ekki vera rétt; og það er
rángt, sem sagt er bls. 22, að Benid. Kristjáns-
son hafl notið % ölmusu, þó að honum væri að
vísu »veittu hún fyrirbyrjun skólaársins, því annar
helm/ngrinn, 25 rd., var aptr af honum tekinn
um Janúar lok 1862, eptir úrskurði yfirstjórnend-
anna, og veitt nýsveininum f»órði J>órðarsyni Guð-
mundsen. Lestrartaflan bls. 8 og 9 er að vísu
með sömu niðrskipun, eins og verið hefir í næst
undangengnum skýrslum, en er þó næsta ógreini-
leg og einhver skekkja í henni, því kenslutíma-
summan,   samtals 36   í hverjum   einstökurn bekk,
yrði (o: 36X5) alls......180 tímar,
en summa hinna saman lögðu kenslu-
stunda í hverri vísindagrein er að eins 170 —
og skakkar þetta um 10 kenslustundir um hverja
viku, en á þó að koma alveg hcim, eins og allir
sjá. Ilöðin á skólasveinunum i 2. og 3. bekk A
kvað og ekki vera rétt, eptir því sem hún varð
eptir aðalprófið í Júní 1861.
þetta sem nú var talið, má álíla nægilegt til
þess að sýna óvandvirknina og ónákvæmnina á
þessari skólaskýrslu, þó að vér látum ógetið marg-
falt fleiri af hinum óverulegri villum, en alls munu
þær vera um 60, eptir því sem mönnurn hefir tal-
izt. þetta er alls eigi fyrsta skólaskyrslan afhin-
um ýngri, er hefir þessi óvandvirknis einkenni til
brunns að bera, þó að þau má ske sé hér öllu
frekari   og fleiri  en að undanförnu;   og oss hefir
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44