Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Žjóšólfur

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Žjóšólfur

						— 119
»J>otta læt eg ekki hjálí'&a aí> tilkynna ytr lir. sýslumaW.
„Kalastrtum  Ifi. Marz 18fi3".
»Þ.  Olafsson«.
„Einsog :iú stendr, get eg því ekld álitií) annaíi, en ah
ftlt sauíife í Strandarhrepp 68 kliÆalaust".
„Á þeim bænm í Skorradal, sem í sutnar vorn siinuau
varí)takmarka, heflr skoímnaniefndin ávalt sagt kláíiaUiust, þar
til ni'i vií) tkoíunina í Marzmánubi; þá heflr hiín meí> brefl.
frá 16. þ. m. skýrt mer frá, a% á bæunum Bessakotí, Vatns-
horni, Stáru- og liitlu-Drageyri hafl aldeilis etigitui klá<)i fund-
jzt, en á Svánga hafa þoir ekki se% betr en kláÍJavuttr hatl
verií> í einu lambi, en t' Grafardal sfi fjárkláíiinn í nokkrnm
kindum, þær eru alls rúmar 20   —  en nú se þær nýbaí)a'bar".
„Nú heíl eg skipa'b hreppstjilranum og fjárskoíiunnrnefnd-
inui í Skorradal aí) sja um,a% a þessum bæum verfti baíiaí),
og hafa nákvæmt eptirlit a því, afj ekkert l'e þeirra komi
Baman vi5) fí> annara manna, og efast eg ekki um aí> skoV
unarmennitiiir láti ser ant um þetta, og þa?> því ('remr sem
nukkrir af þeim eru nábúar bændanna á aVté&um bæum og
þess vegna er og má vera aimt um, ab klábimi ekki út-
breffcist".
,Nú heft eg, herra stiptamtmaíir, skýrt yír frá heilbrigV
isástandl »aut>fjáriii9 í syífcri hluta Borgarfj&rOiwýslu, eius og
og veit rettast, og vildi eg helzt, aí) þessi skjrsla mtn væri
auglýst á prenti or%rett, þareíl míir viríiast at> sumar frettir
nm fjárklá^ann, sem blót) vor stundum hafa mebferfcis, og
bera út i almenníng, 6« líkastar sem þær si> teknar eptir
gaungukoniiui, en ekki úroíftanlegum sfsýrslum diigandís mauna,
en mer virjdst í svo án'Sandi máli sem kláíiamáiic) er, ætti
J>aii> eina ar) fclrta alinemn'ngi, sem fnll vissa er fyrir aí) sé
rett, en fjugnfrettir og osannindi geta aldrei leitt gott af ser".
íslenzhar Þjóðsögur og œfinlýri.    Safnað hefir Jón
Árnason.    1. bindi  Leipzig   1862.
III.   (Sitasta   grein\
Um uppvaknínga eða sendíngar er allt öðru
máli að gegna, þtí eins og mikið þarf að hafa
fyrir að vck)a upp drauga, eins eru þeir næsta tor-
veldir að fyrir koma, ef magnaðir eru, og undra
lífseigir, svo að þeir t. a. m. geta fylgt ættum í 9.
lið. það eru heldr ekki nema mikilmenni ein, er
geta fyrir komið þeim, annaðhvort þeir sem eru
rivmmir að galdri eða kraptaskáld, eða þá ef það
tekst með brugðum, með því að teygja þá inn i
gtas eðr legg, og verða þá stundum skrítin æfilok
,lraugsa, eins og t. a. m. þegar bóndinn fer með
dratig, er koua hans hefir ginnt þannig í glas, í
8mWSju sína, lætr járnhólk utan um og lokar vel
vrir háða enda, sjóðhitar siðan hólkinn fyrir aflin-
um og ijgj. hann saman með slaghamri, lætr allt
saman sjóða þiVngað til honum þykir fullsoðið og
hefir þetta svo í ljá, sem bítr vel, en enginn má
snerta nema bóndi; þenna Ijá slær bóndi upp og
þú er nú draugsa jafnframt lokið.
Miklu sjaldgæfara er það, þó það einnig komi
fyrir eins og í sögunni um Hall á Sandhólum, að
menn yfirstigi drauga í fángbrögðum mem karl-
mensku einni saman, eins og heldr er ekki við
að búast, þarsem uppvakníngar eiga að hafa tvö-
falt og eptir margra sögntim margfalt afl við það
er þeir höfðu í lifanda lífl. Uppvakníngarnir eru
með öllum jafnaði í mannsmynd, eins og eðlilegt
er, þegar það eru einkum menn, sem upp eru
vaktir, en þó eru nú draugar stundum í dýralíki
eins og hinn alkendi þorgeirsboli, sem mælt var
að gengi fullum fótum um allt norðrland núna svo
sem fyrir 30 árum. í þjóðsögum þessum eru næsta
greinilegar sagnir um hann, og er það hvorttveggja,
að hann þókti rammr draugr, enda eru eptir frá-
sögnunum um hann, tilbúníngr hans næsta kyngi-
legr, því þóað aðalmynd hans sé nautsmyndin,
flegin aptr á malir eða róu, svo húðin dragnar á
eprir, þá voru honum þó líka gefnar 8 náttúrur
aðrar, og gat hann því brugðizt í 8 hami aðra.
Hinn þriði flokkrinn í þessum höftiðkafla fylgj-
anna er nú einnig næsta fjölskipaðr og fróðlegr,
einkum hvað snertir fylgidraugana, Mórana og
Skotturnar, og svo framvegis. Ýmsar smásagnir um
illar og góðar fylgjur hefði eflaust mátt til tína, helzt
eptir hinum svo nefndu skygnu mönnum.
þriöi aðalflokkrinn í þjóðsögunum, galdrasög-
urnar, skiptist enn, sem hinir fyrri, í þrjá smærri
greinar um ófreskisgáfur, töfrabrögð og sögur um
einstaka galdramenn.
Einhver sú alþýðutrúin, sem mest eldir enn
eptir af, ætlum vér sé trúin á ófreskisgáfur eðr um
skygnleika, enda má nærri geta, að sögnunum um
þann hæfilegleika sé haldið vel uppi, sem gjörir
mann færan um að sjá allar verur i jórðu og á,
að sjá í gegnum holt og hæðir hvað við ber í
fjarska og jafnvelí öðrum landsfjórðúngum; þess-
utxi gáfum er nú stundum sameinað forspá, svo
að þesskonar menn geta séð á manninum, er þeir
tala við, það sem laungu síðar á fram við hann að
korna. |>essi forspá var nú alltíð í fornöld, eins
og sögurnar um Snorra goða, Njál og fleiri sýna,
en dæmi hafa menn líka fært uppá slíka gáfu allt
fram til þessara tíma. Yér söknum þess mjög, að
Jón Árnason hefir ekki náð í fleiri sögur um ísfeldt
trésmið, því þær eru margar til og sannreyndar,
því hann er dáinnfyrir tæpum 30árum,og margir
merkir menn og sannorðirreyndu forspár hans og
skygnleika-sögur, og þóttu þær jafnan eptir gánga.
Nokkru fyr var líka á Arnheiðarstöðum í Fljóts-
dal vinnukona, íngunn að nafni, efossrétt minnir,
er merkar sögur fóruafum þetta efni, svoað þær

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124