- 205 — r \ oftast tilfellið að gæðamunrinn er niiklu meiri að tiltölu, cn verðmunrinn, og í því tilfelli sýnist að enginn hafi baga af einkaréttinum. En ef á hinn hóginn einkaréttseigand- inn setr of hátt verð á vóru sína, svo að hún gengr ekki út á móti því gamla, eða ef uppgötvan hans er svo gagns- lítil, að menn sækjast ekki eftir henni, þá verðr enginn fyrir útlátum nema hann, og við það getr enginn ráðið. t>að verðr að vera á hans eigin ábyrgð, hvort hann finnr upp eitthvað nytsamt eða annað gagnslaust. Menn verða lika að athuga það, að flestar nýar uppgötvanir hafa mikla fyrirhöfn og kostnað í för mcð sér, og reynast tiðum gagnslitlar þogar alt er búið. Iíugvitsmaðrinn hefir oft ekki annað upp úr hoilabrotum sinum en kostnaðinn og áliyggjuna undir hvaða lögum som hann lifir. En það or skilda laganna að búa svo um, að hvor sá sem finnr upp citthvað sem reynist verulega þarflegt, fái að njóta ávaxt- ar af verkum sínum, og með því hvetja hann til að kapp- kosta að gjöra hugmynd sína scm fullkomnasta. Eg vona að flestir verði mer samdóraa um, að vér þörfnumst verklegra framfara, og að hvatir frá laganna hálfu geti komið oss að liði í því tilliti, eins og öðrum þjóðum. Land vort er afskekt, það er ólíkt flestum öðr- um lóndum, vér höfum frábrugðið loftslag og ólíka lifnað- arhætti því sem margar aðrar þjóðir hafa. Hér af leiðir, að vér þurfum mörg áhöld og verkfæri mjög frábrugðin. Atvinnuvegir vorir eru flestir í barndómi, og oss sýnist vanta algjörlcga ný vcrkfæri, eða vér þurfum að fá þeim gömlu breytt. Vjer höfum fáa atvinnuvegi, og þurfum að fjölga þcim, og nýir atvinnuvcgir verða ekki stundaðir nema með ýmsum nýjum áhöldum. Oss vantar margt í verklegu tilliti, og það er bágt að segja, hvað margt getr komizt á hjá oss á stuttum tíma til ýmsra cndrbóta, ef menn verða eðlilega hvattir til að hugsa um slíkt: — ný og endrbætt veiðarfæri; nýar aðferðir og áhóld til verk- Uftar a sjófangi og öðrum afla; ýms nytsöm áhöld fyrir landbiinaðinn og ondrbætr á þeim gomlu; ýmsarnýajr út- gcngilegar vörur; cndrbætt búskaparáhöld eða önnur ný og bctri; ýms ný og cndrbœtt smíðatól, og margt fleira. Einmitt vcgna þess, hvað skamt vér erunj á veg komnir í verklegu tilliti or það víst, að her er nóg vorkcfni handa nugvitsmanninum að vinna úr, viðt og álitlegt verksvið til að ganga inn i ef það or friðað með hcutugum lögum. I>að hefir hingað til lítið borið á íslondingum sem hug- vitsmónnum, en það er engin sönnun fyrir að þá va'nti meðfætt hugvit. Lögin oða holdr lagaloysið hefir legið cins og farg á hugviti íslendinga, í staðinn fyrir að lög annara þjóða hafa hleypt fjöri í alla hugvitsmenn, spent hverja þeirra taug til áreynslu, og opnað fyrir þeim pýngj- ur auðmannanna. Haganlcg einkaréttslðg fylla hugvits- manninn mcð áhuga og kapp til að framkvæma hugmyndir sínar, þau gofa honum áræði til að leggja út í ýmsar til- raunir sem hann annars vogaði sér ekki; þau gefa hon- um líka afi til að framkvæina það som hann annars gæti ci komið í verk, því með vissunni um endrgjald fær hann hjálp annara til þoss sem hann sjálfan skortir afl til svo að þau vcita honum þannig áræði og afl, og það eru ómiss- andi oiginlegleikar til framkvæmdar nyum og nytsömum uppátindiiigum. En þar að auki efla þau lika hugvit wanna i raun og veru. Fyrir það að cinkaréttslögin gefa hugvitsmanninum afi og árseði til að gjóra margar tir- raunir, voita þau honum líka alla þá þekkingu og skarp- skygni sem af tilraununum leiðir. (Framhald síðar). — Stórt gufuskip CONCORDIA kom í dag eftir 12 daga fcrð frá Spáni. pað á að taka fisk við vcrzl. Zicmscns og Fisehers. Sami ófriðr á Spáni. - VEÐRÁTTA o. fí. Síðan daginn fyrir Mikaelismessn hefir nú staðið eitt hið grimmasta norðankast; kom það þv( óhentnglegar, sem fjár- rekstrar, lesta- og ferðamenn eru þessa daga sem óðast á ferðum hingað suðr. Hafa ýmsir mætt háska og hrakningum, 2 skólasveinar t. d. iágu 2 nætr úti norðr á heiðum; lestamenn er fórti fyrir Ok, urðu hraktir frá heslum síntim og far- angri, og rekstrarmenn einir eða fleiri komti slyppir ofan í Þingvallasveit, en týndti fénu. Mann- tjón hefir þó ekki enn spurst. Snjólaust er enn í bygð, en fjöll kominn undir fönn og gadd. Allar hausl-athafnir annaðhvort ómögulegar, eða tor- veldar. — VERD Á FÉ hér í Rvík mun kallast í meðal- lagi, en öll kanpstaðarvara í allra dýrasta lagi eins og kunnugt er. Alt nm það virðist bjarg- ræðishagr almennings, þar er ver spyrjum til ekki lakari að vér hyggjum, en í meðallagi: hey- afli viða allgóðr og heyin áreiðanleg sakir stakrar nýtingar; hatistskurði spá margir í betra lagi, þar sem fé ekki hrekst og haustbati lánast. — FJALLSKIL eru sögð mjög misjöfti, eink- um sökum illviðranna nú um eftirleitardagaua, en úr því getr ræat enn hvað tímann snerlir. — SELVOGSKLÁÐINN frá í fyrra vetr, hetir enn gengið aftr og gjört vart við sig ( fé eins eða fleiri manna í Snlvogi og jafnvel í Hjalla- hverfinu i Ölvusi (Þorgrimsstöðum), og að sögn viðar fyrir utan og vestan Selvog. Er það allra inaiina mál að alstaðar nema þ a r liatl í fyrra haust verið hreint orðið fyrir þeasum forna o" ramma reimleika1. Hinir helztu menn í Ölvusi hafa þegar kappsamlega keyft kláðameðul, og telj- um vér vfst að nú eigi lil skarar að skríða í öll- um grunuðnm sveitum, enda hafa flestir fyrir satt að hið eina ráð sem n o k k u ð dugar gegn hinum faraldrinum, bráðapestinni, sé það að baða allt fe 1 eða 2 sinnum á ári úr valsiskum legi, og víst er það óyggjandi heilsubótar og þroska meðal hverri skepnu. — HEYRRtNI. Fréltst hefir að brunnið hafl á dögunum 800 hcstar af útheyi fyrir Guðmundi bónda á Sólheimatungu í Rorgarfiröi. — VESTRFARAR. Fólk það, sem svo lengi og mæðnlega varð að bíða hins lofaða skips á Sauðárkróki í sumar, lagði loks frá landi 10. f. m. með skipinu St. Patrick; hafði Lambertsen kaup-' i maðr siglt eptir skipinu og stóð fyrir i'itfiutningn- nm. Fluttu alfari með því til Ameríku (Canada) 270 fullorftinna manna og 40—50 börn, fleiri o" færri úr ölltim sýslnm Norðrlandsins. I) Nú e«r á að sira Eiríkr á Vogsísiim er liðiun nndfr lok, og að Strauuakirkja sjálf beflr í of m5rg hora að lit».
Beinir tenglar