Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Žjóšólfur

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Žjóšólfur

						230

„Sjómannasamtök".

Undir þessari fyrirsögn skýrir ritstjóri

„Fjallkonunnar" í 48. tölubl. blaðs síns

svo frá: „Sjómenn, sem reka atvinnu á

þilskipum og eiga heima í Eeykjavík, hafa

að sögn gert samtök sín á milli til að

krefjast hærra kaupgjalds og annara vild-

ari kosta af hálfu útgerðarmanna en;þeir

hafa áður haft" m. fl.

Út af þessum ummælum „Fjallk." XI,

48. vildi eg leyfa mér að biðja yður, herra

ritstjóri „Þjóðólfs", að taka í yðar heiðr-

aða blað reglur þær, er rúmir 80 siómenn

hér í Keykjavík hafa samþykkt í síðast-

liðnum nóvembermánuði og skuldbundið

sig til að ráða sig ekki fyrir verri kjör

um næstu ár, svo almenningur geti séð,

hve sanngjarnar þessar kröfur eru.

Af samningsatriðum þessum geta menn

séð, að hásetar fara ekki fram á „aðjkrefj-

ast hærra kaupgjalds af hálfu útgerðar-

manna en þeir hafa áður haft", eins og

„Fjallkonan" kemst að orði, en hásetar

fara hér aptur fram á að fá meira af

kaupi sínu í peningum en almennt hef-

ur átt sér stað, og er það engin furða,

þótt hásetar af þilskipum finni nú loks til

þess, hve útgerðarmenn almennt hafa

borgað þeim illa kaup sitt, þ. e. látið þá

(o: háseta taka vörur hjá sér, mjög dýrar,

fyrir meiri hlutann af kaupi sínu, og

stundum mun það hafa komið fyrir, að

hásetar hafa ekki getað fengið þá vöru,

sem þeir hafa þarfuazt fyrir, þótt þeir hafl

átt „til góða" hjá útgerðarmanni. Ef út-

gerðarmönnum þilskipa þykir kaupið of

hátt, eða ef þeir treysta sér til að fá ódýr-

ari menn frá Færeyjum, eins og „Fjallk."

bendir á, þá er það óldungis reiðilaust af

hásetum þeim, er hafa skrifað undir samn-

ingsatriði þessi. Þeir sjá sér ekki fært

að stunda þennan atvinnuveg, ef þeir ekki

geta fengið eitt af þessum kjörum, en amast

ekkert við því, þótt „Fjallkonan" eða út-

gerðarmennirnir sjálfir útvegi háseta frá

Færeyjum eða annarsstaðar frá fyrir minna

kaup, og meiri vöruborgun.

*                 *                 *

Samþykktarreglur þessara áður umgetnu

80 háseta eru þannig, að þeir ráða sig

ekki með lægra kaupi en hér greinir:

1. Fyrir hlut, sem sé helmingur af öllum

afia hans (o: hásetans). Borgar hann

útgerðarmanni salt í hlut sinn og verk*

un á honum með kr. 7,50 fyrir hvert

skippund verkaðs flskjar, sem til kaup-

markaðs gengur; en salt í sinn hluta

trosfiskjar hefur hann ókeypis.    Fisk-

urinn borgist í peningum, ef útgerðar-

maðurinn vill kaupa hann fyrir það

verð, sem hann almennt er borgaður

með í peningum. Annars skilar út-

gerðarmaðurinn hásetanum sínum hlut

af fiskinum, og getur þá hásetinn selt

hann hvar sem hann vill. Hvort sem

útgerðarmaður kaupir fiskinn eða eigi,

skal hann^afhenda hásetanum sinn hlut

af fiskinum, og á tala fiskjarins þá að

koma heim við það, sem skipstjórinn

taldi um borð.

2.  Fyrir ákveðið gjáld af hverjum drœtti,

nema trosfiski, keilu og upsa. Hið á-

kveðna gjald er:

a)  10 aurar af hverjum þorski 18 þuml.

löngum eða lengri, og 4 aurar af 12

til 18 þuml. löngum fiski og allri

ýsu, eða

b)  8 aurar á vetrarvertíð, en 7 aurar

vor og sumar af 12 þuml. fiski og

lengri. — Af keilu og upsa hefur

hann helming afla síns, en með tros-

fisk fer eptir því, sem umsemur við

útgerðarmanninn.

3.  Fyrir mánaðarkaup, ekki minna en

35 kr. um mánuðinn og 3 aura af

hverjum 12 þuml. fiski og lengri, nema

trosfiski. Með tros fer eptir því, er

umsemur við útgerðarmanninn.

Sá, sem ráðinn er fyrir ákveðið

gjald af hverjum drætti eða mánaðar-

kaup, fær helming af kaupi sínu í pen-

ingum, hinn helminginn í vörum.

Gotu, sundmaga og lifur eru háset-

ar skyldir að hirða, eptir fyrirmælum

skipstjóra, og ber hálfdrættingum og

þeim, sem ráðnir eru upp á ákveðið

gjald af drættinum, helmingur þess af

afla sínum.

Hásetar fá allan kost ókeypis hjá

útgerðarmanni, eins og hann er ákveð-

inn í farmannalögunum.

Reykjavík 10. desember 1894.

í umboði félageins

Jön Jónsson.

RosmhvaJanesi 1. des.: Þótt mjög hafi

verið rigningasamt næstl. sumar þá skemmdist þó

fisknr ekki neitt; en mjög var tíðin þreytandi, því

opt varð að breiða og taka saman opt á dag.

Grasvöxtur varð í góðu meðallagi, en töður skemmd-

ust allmikið. Hér var fatt fólk heima í sumar,

flestir bæði karlar og konur, sem mögulega gátu

farið að heiman, fóru í atvinnu, snmir austur á

fjörðu, aðrir norður í land, nokkrir vestur og all-

margir lentu á fiskiskútur. Þeir, sem austur fóru,

fengu flestir nokkurt kaup, einstöku ágætt, all-

margir þolanlegt, en sumir næsta lítið. Þeir sem

fóru uorður og vestur fengu bezt kaupið, en lang

minnst baru þeir úr býtum, sem voru á fiskiskút-

um, og mun það þó verða verra hér eptir. —

Verzlun hefur verið hér í sumar svipuð og að und-

anförnu, nema hún hefur verið nokkuð dreifðari.

Menn hafa verzlað við Keflavíkurkaupmenn, kaup

félag Zöllner's og Vídalíns, Þorbjöm Jónasson og

svo ýmsa kaupmenn úr Reykjavík. Nu er af sú

tíð, þegar allir verzluðu í Keflavík og fóru ekkert

annað. Kaupfélagið hefur aldrei haft jafnstóra

verzlun sem í ár. Garðmenn, Leirumenn og Kefl-

víkingar hafa mest verzlað í því, en Miðnesingar

og Hafnamenn hafa mest verzlað við Keflavík og

Þorbjörn Jónasson. — Lítið hefur verið hér um

oyggingar í sumar. í Leirunni hafa verið byggð

tvö íveruhús úr timbri allgóð, á Miðnesi eitt, auk

þess hefur verið byggður mesti fjöldi af fiskiskúr-

um úr timbri. En hér hefur komið í sumar mesti

fjöldi af eldavélum bæði til þurrabúðarmanna og

bænda, svo menn eru óðuin að segja skilið við klóð-

in og má það teljast mikil framíör, sem þeir geta

dæmt um, er hvorutyeggju haf'a kynnzt. — Good-

templarafélögin í Keflavik, Leiru og Garði þrífast

vel, það má heita, að drykkjuskapur sé alveg horf-

inn úr þessum byggðum. Goodtemplarastúkan á

Miðnesi mun eiga mjög erfitt uppdráttar. — Barna-

skolarnir byrjuðu með október og urðu um 20 börn

í Keflavíkurskólanum, 37 í skólanum á Útskálum.

Á Miðnesinu er umgangskennsla á tveimur stöðum,

sinn mánuðinn á hvorum gtað, og munu vera 15

—16 börn á hvorum stað. Oss er eigi kunnugt

um, hve mörg börn ganga í skóla í Höfnunum né

í Grindavík. — Heilbrigði hefur verið almenn hér

síðan inflúenzan hætti í vor, og fáir hafa dáið.

Af þeim, sem látizt hafa, má nefna Jón Matthías-

son (Jónssonar prests Matthíassonar frá Arnarbæli),

er fyr bjó lengi í Gröf í Mosfellssveit og var mörg-

um að góðu kunnur; hann lézt á Útskálum í ágúst-

mánuði úr langvinnum magasjúkdómi. Um sama

leyti andaðist húsfrú Steinunn Sigurðardóttir frá

Landakoti á Miðnesi, mesta merkiskona. — Það

sem af er haustvertíðinni hefur verið mjög aflalitið

alstaðar suður með.

Samsöngur var haldinn hér í bænum

8. og 9. þ. m. af „söngfélaginu frá 14. jau.

1892" undir forustu herra söngkennara

Steingríma Johnsen, er söng þar einradd-

að nokkur lög. Geir Sæmundsson cand.

theol. söng þar einnig einraddað, þar á

meðal nýtt lag eptir Jón Laxdal verzlun-

armann. Annað nýtt lag íslenzkt eptir séra

Bjarna Þorsteinsson á Hvanneyri söug

Stgr. Johnsen. Af margraddaða söngnum

þótti „Brúðfórin í Harðangri" eptir H.

Kjerulf einna fegursta og skemmtilegasta

lagið. Hvers vegna íslenzki textinn „Þú

bláfjallageimur" o. s. frv. var ekki fremur

sunginn en hinn sænski „Du gamla, du

friska" o. s. frv. sjáum vér ekki neina á-

stæðu til. Sænsku vísurnar eru þó í engu

fegri. Annars þótti samsöngur þessi fara

mjög vel úr hendi.

Beaver-lfnan, sem margir landar vorir

hafa heyrt nefnda, kvað vera farin á höf-

uðið, eptir því sem skrifað er frá Englandi

10. f. m.   Voru öll gufuskip hennar seld í

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 229
Blašsķša 229
Blašsķša 230
Blašsķša 230
Blašsķša 231
Blašsķša 231
Blašsķša 232
Blašsķša 232