Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Žjóšólfur

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Žjóšólfur

						ÞJÓÐÓLFUR
65. árgangur.
Reykjayík, 15. raaí 1918.
8. tölablað.
ÞJÓÐÓLFUB, kemur út einu sinni í
viku. Kostar til ársloka kr. 4,00. Gjald-
dagi fyrir lok júlimánaðar. Afgreiðslu
annast Bjöm Björnsson bókbindari,
Laugaveg 18, simi 286.
I>ingfreístiJLii.
f
Það má víst kalla áreiðanlegt,
ab komib hafi til orða og umræðu
meðal þingmanna að fresta alþingi
um hríð og þangab til fram á
mitt sumar eða lengur. Hefir verið
minst á mál þetta í blöðum. Er
mælt, að þingmenn sumir þykist
lítið hafa að starfa, vilji bregða
sér heim til búa sinna og barna,
og skreppa svo suðúr aftur, er
meira er að gera.
Þetta virðist nú sanna skoðun
Þjóðólfs, er látin var í ljós í 1,
tbl. hans þ. á., að of snemma
mundi hafa verið kvatt til þings
þessa. Og sú er enn skoðun vor.
Alt fyrir það er vafamál, hvort
rétt sé það gert af löggjöfum vor-
um, úr því sem komið er, að þjóta
nú heim til sín, er ekki er meira
afrekað en nú er raun á.
Eftir því sem Þjóðólfi hefir skil-
ist af blaði fjármálaráðherrans,
Fróni, og viðtali við menn, er hór
mega gerzt um vita, hafa þrjár
verið ástæður þess, að þingmenn
voru kvaddir til þingfarar í apríl:
1. brezku samningarnir, er stjórn-
in vildi laita álita og samþykkis
fulltrúa þjóðarinnar um, áður en
frá þeim væri gengið að fullu og
öllu; 2. fánamálið, er stjórninni
hefir þótt liggja svo mikið á, að
ekki þyldi það bið, og 3. dýrtíð-
arrábstafanir, er vinda varð að
bráðan bug að dómi ráðuneytis.
Hefir þingið lokið þessum erind-
•' um?
I     Brezku   samningarnir   eru   víst
^brábum fullgerðir. Af þeim sökum
^geta   þingmenn  víst haldið heim-
leibis,
Um siðustu ástæðuna, dýrtíðar-
ráðstafaair, er þingið varð að gera
eða samþykkja, er þess að geta,
að Þjóbólfi skildist á mikils metn-
um og gömlum þingmanni, að lög
um almenna dýrtíðarhjálp yrðu
afgreidd, áður en þingi yrði frest-
að. Má þá telja, að lokið sé því
verki. Hitt er annað mál, hve vel
því erindi verður lokið. Við af-
greiðslu þingsins á dýrtíðarmálinu
una menn vísast misjafnlega.
En fánamálið er óútkljáð enn.
Engin tillaga hefir komið fram
um þab. Ekkert hefir verið ha'fst
að opinberlega í því máli. En samt
rjuka þingmenn, ef til vill, heim
til sín. Og það heflr ekki heyrst
annað, en stjórnin láti sér það
lynda, eða að hún neiti að gegna
stjórnarstöríum framvegis sökum
þess.
Nú er þab „opinbert leyndar-
mál", að þingfrestun stafar einmitt
af fánamálinu, ef úr henni verður
— að þingmenn þykjast ekki hafa
neitt að gera. fyrr en þeir geta
tekib þab til mebferbar. En þab
sé ekki hægt fyrr en í júlí.
Þab virbist nú raunar undar-
legt, ab þingmenn hafi ekkert ab
starfa, þar sem ekki allfáir þeirra
hafa sannanlega kvartab yfir úrræba-
og aðgerðarleysi stjórnarinnar.
Hver á að gera það, sem stjórnin
gerir ekki, en gera þarf, ef þingib
verbur ekki til þess? Verða þing-
tnenn betur fallnir til að gera það
í sumar? Orðnir úrræðasnjallari í
júlí en maí sama árið?
Hvað segja stjórnarandstæðingar
um þetta tiltæki? Um áramót kröfð-
ust þeir þíngs til þess að losa landið
við stjórnina. Og Þjóðólfur hygg-
ur, að hann fari ekki rangt með
það, að þeir þingmnnn, er kallast
vilja stjórnarandstæðingarx), t. d.
langsum-þingmennirnir, hafi æskt
aukaþings sem fyrst. Geta þeir
varið það fyrir samvizku sinni og
þjóð að stökkva heim og gera
enga tilraun til að útvega landinu
betri stjórn? Ætli það yeitti af,
að þeir sætu hér þenna mánub,
þar til þeir geta tekið til óspiltra
málanna, og hefðu eftirlit með
stjóminni, rannsökuðu ráðsmensku
hennar og sýndu aiþjóð manna i
snjöllum og rökstuddum álitsskjöl-
um, hve geróhæf stjórnin er til
þeirra mikilvægu starfa, er hún á
ab gegna? Segðu sig skýrt úr
bandalagi við hana og bæru upp
vantraustsyfirlýsing til hennar?
En víkjum aftur ab fánamálinu.
Þjóbólfur hefir ekki átt tal við þá
þingmenn, er fresta vilja þingi nú
og veit því ekki gerla allar ástæð-
ur þeirra. Mun blaðið því tala var-
lega. í bráðina verður hér bent
á tvent:
Umtal hefir nú orðið nokkurt
um málið í dönskum blöðum.
Danir virðast ætla, að i oss sé nú
mikill sjálfstæðishugur. Ætli þeir
breyti ekki skoðun sinni, ef þeir
heyra nú, að þingmenn séu farnir
*) Þjóðólfur hefir annars ekki orð-
ið var verulegs andófs gegn stjórninni.
Því að ekki er gerandi mikið úr því and-
ófi, þó að síra Sigurður í "Vigur haldi
þungorða sparnaðarræðu og ávíti fjár-
málastjórn landsins, er hann eftir sem
áður skipar flokk forsætisráðherra, er
ber mesta ábyrgð á stjórn landsins og
altaf getur tekið í taumana, ef eitt-
hvað lendir í ólagi eða vanrækslu hjá
hinum ráðherrunum, Og likt má segja
um ísafoldarmenn á þingi, sem eru í
kosningasambandi við Heimastjórnar-
menn, enda hafa þeir virzt vægir i sókn
á hendur stjórninni, enn sem komið er.
Og annars er ekki að vænta eftir af-
stöðu þeirra við forsætisráðherra. Þing-
ið virðist alt komið í flækju, þar sem
allir þingmenn eru reyrðir saman með
leyniþráðum. Væri óskandi, að greitt
yrði úr bendunni, er fánamálið er til
lykta leitt.
heim, virðingin fyrir vilja vorum
og kröfum minki ekki?
Og þingmenn mega vara sig á
að skjóta málinu of mjög á frest
eða láta Dani draga málið á lang-
inn fyrir sér. Allir þingmenn hafa
krafizt fánans, og forsætisráðherr-
ann hefir bundið okkur svo með
orðum sínum í ríkisráði, að við
getum ekki hneisulaust aftur snú-
ið. Ef dugur "og dáð væri í þjóð-
inni, myndi hún og segja við þing-
menn: „Þið hafið byrjað fánamál-
ið, og berið allir ábyrgb á, hversu
nu er komið. Þið verðið nú að
koma mér vanvirðulaust frá því,
en leggja ella niður þingmensku.
Þið megið að minsta kosti ekki
oftar fresta þiugi þess vegna"!
„Aftans bíðr óframs sök", sagði
Guðrún Ósvífrsdóttir, er hún eggj-
aði Þórð Ingunnarson á að fresta
ekki skilnaði við konu sína. Þjóð-
ólfi þykir ekki illa við eiga ab
minna háttvirta löggjafa vora á
þessi orð, er höfb eru eftir einni
hinni frægustu fornkvenna vorra.
Og meb þeim vill hann þó ekki
eggja þá á að rasa fyrir ráb fram,
enda   er   víst ekki hætta á slíku.
Bjargráð og ráðleysi,
Alþingi situr enn á rökstólum, og
heyrist fátt af bjargráðaviðleitni
þess, nema ef vera skyldi eftir-
launasamþykt neðri deildar til
Björns Kristjánssonar. Jú, alveg
rett. Stórfé verja allar þjóðir til
að kaupa af höndum sér tæringu
og krabbamein, og það vita ís-
lenzkir alþingismenn.
Vitanlegt er það, að eitt af því,
sem amar að landsmönnum nú,
er skortur á haldgóðum klæðnaði.
Verð allrar vefnaðarvöru er orðið
afskaplega hátt, og mun þar um
að kenna, að engu eftirliti frá
hálfu hins opinbera er þar til að
dreifa.
Það hlýtur að vera einhver
meinloka í þeirri verzlnnaraðferð
íslendinga, að kaupa útlenda vefn-
aðarvöru fyrir alt að 50 kr. hvern
meter eða rúml. 150 kr. í hvern karl-
mannsklæðnað, en selja á sama
tímá mislita ull út úr landinu
fyrir 2 kr. pr. kg., eða sem næst
10 kr. fyrir efni til karlmanns al-
klæðnaðar. Vinnulaunin ein gætu
orðið nálægfc 140 kr., og að
ógleymdu því, að úr íslenzku ull-
inni fengist ósvikinn og haldgóbur
klæbnaður, handa erfiðisfólki.
Ekkert sýnist nú eðlilegra, en
að landstjórnin taki að sér rekst-
ur þeirra tóvinnuvéla, sem eru til
í landinu. Ef kolaleysi er kent um
að þær starfi ekki allar, þá mætti
bæta úr því með því að flytja
Iðunnarvélarnar ab Álafossi, því að
þar mun nógur vatnskraftur. Hús-
Sveitamenn! Takið eftir!
TorfiJ. Tómass., ftMOiut.31
Rvík, útvegar yður prima
waterproof-kápur
karla   og   kvenna   í   öllum litum.
Verð frá kr. 18.00—120.00.
Pantanir   utan, af landi verða af-
greiddar gegn póstkröfu
fljótt og greiðlega.
rúm er þar mikið, og Landsjóði
væri innan handar að slá upp
bráðabirgðaskýli yfir eitthvað af
vélunum. Sama er að segja um
rekstur Gefjunar-verksmiðjunnar á
Akureyri. Hún ætti sömuleiðis að
vera rekin fyrir fé hins opinbera,
og síðan sób um, ab dúkar frá
„Stofnununum" yrðu seldir við
sanngjörnu verði um land alt.
Annars er næstum óskiljanleg
þolinmæði landsmanna gagnvart
okri því, sem er viðhaft með sölu
á flestum varningi hér. Það er
leyft að flytja til landsins hvern
þremilinn, sem ágjörnum „agent-
um" og auðtrúa smásölum dettur
í hug að hafa á boðstólum, og
engin höft á því, í staðinn fyrir
það, að hingað ætti ekki að leyfa
innflutning nema á hinu allra
nauðsynlegasta, þvi ab hér hlýtur
ab fara fyrir mörgum eins og
fjölskyldumanninum, sem fyrir
rúmu ári keypti glymskrattann,
en varb að selja hann á uppboði
eftir stuttan tima og um leið segja
sig til sveitar. Hér eru allar búð-
ir meira og minna fullar af
allskyns óþarfa, bæði ætum og
óætum. Kaupmenn auglýsa jafnvel
frosnar kartöflur fyrir 32 aura
pr. kg., sem þeir kváðu selja við-
stöðulaust, samtímia því að brjóst-
sykur og konfekt «r selt i tonna-
tali, þó sennilega handa alt ann-
ari tegund íólks en þeirri, sem
kaupir og borðar frosnar kartöflur.
Eins og erfiðieikar og vandræði
fólks og landslýðs eru óteljandi,
eru bjargráðin líka mörg, ef þing-
menn vildu koma auga á þau og
hefðu samheldni til að leiða þau
farsællega til lykta. Eitt af þeim
væri að koma ullariðnaðinum í
betra horf en hann nú er, og er
vonandi að þinginu takist það.
Gedur Einarsson.
Alla afgreiðslu Þjóðólfs
annast Björn Björnsson bókbind-
arl, Laugaveg 18, Simi 286. —
Hann tekur við óllum auglýs-
ingum og hefir á hendi öll reikn-
ingsskil blaðsins. Ef vanskil
verða á því, eru menn beðnir
að snúa sér til hans.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32