Undirbúningsblað undir þjóðfundinn að sumri 1851

						6

nefndnraTit,   og   einnig   væri   liklegf,   að alit

margra   kiðrdæmauefudanna    bærust    hingað

um sáma leyti,   og yrftu þri blððin að   fresta

prentui)   margra þeírra iun langan tíma  mril-

efninu til skaða; því að vart mundu útgefendur

blaðanna   geta breytt   stærð þeirra,   rin   |>ess

•o gjðra nýja sarnninga við kanpentlur sína.

Af þessuni nstæðmn voru það ílestir, sem á-

litu það hentara, bæði fyrir málefnio sjrilft og

líka blaðanna vegna, af) stof'na brnðabyrgðnr-

blað eingðngu i þessu skyni, svo að hin blðð-

in gætu sem frjálslegast stefnt að því augna-

iniði síiiii,   ao fræoa   og skemmta   með   seni

margbreyttustu efui.    3?að, sem möuniini þótti

einkum   ísjárvert við   að stofna  þetta  bráða-

byrgðarblað,   var  það,   að   sumir   gjðrðu  ráð

fyrir, aft af því ef'ni þess væri svo einstaklegt

og alvarlegt, niuudu kaupendurþess verfia svo

fáir,   af) þaf) gæti ekki   stafiif)   kostnað sinn,

en aptur voru |)eir þó fleiri, sein voru sann-

i'ærðir iiin, af) allur þorri maiina heffii nú svo

lifaudi áliuga á þessu   aðalþjóðmálefui   síitu,

að hver miindi fús viljagjöra sitttil, aðstyðja

af) þessu fyrirtæki því til eflingar.    J>aðvoru

því   13   af'  oss    þjóðl'uudarmönminum,    sem

Staddir vorum á j&ingvöllum, seni álitumþaf)

helga skyldu   vora   vif) alla   þá,   sem   hufðu

trúaf)  oss íyrir svo miklu,   af) gjöra vort til,

af)   burt rýma   svo   lítilfjörlegum   efasemduni

mef) því, að taka að oss alla ribyrgð á kostn-

aði blnosins.    Jiað var líka lifandi sannfæriiig

vor, af) ölluin þeim samverkamöiuuim vorum,

nem   þar voru   eigi vif) staddir, muudi verf)a

þaf> hin mesta   gleði,'að öðlast   tækifæri tii,

ao taka hiutdeild mef> oss í þessari  ljettu á-

byrgo í þai'tir vorar og nioja vorra.    Jjersjá-

ið því, heiðruðu samverkamenn, að vjer gát-

wmekki annað, en fulltreystyður ásaint kjör-

dæinaiiefiiduuum til þess, að annast af alefli

«g með árvekni um útsöiu blaðsins,   til þess

að gjöra sem almennastar skoðanir bæði yð-

ar og annara á þessu mikilvæga máiefni, og

þannig   stuðla jafnframt til, að abyrgð kostn-

aðarins   yrði   sem ljettbærust.      Vjer vissum

það lika, að þó nú svo færi,   að   blaðið gæti

ekki  borið sig   sjálft þennan   litla   tíma,   þá

mundi yður verða það jafnmikil gleði og oss,

að ieggja til svo sem eins dags kaup yðar á

þjóðfundinum að sumri, eða þaðan af minna, til

;ið bæta upp það, er á brysti til kostnaðarins,

og óskum vjer þvi og voimm, nð þjer vifc

fyrsta tækifæri getíð aðalnefndiiini í Reykjavík

ávísiin nm, að þjer sjeuð þess f'úsir, að taka

þátt með oss í þessu fyrirtæki.

þrettán þjúðfundarmenn.

Stimhvamt pví, sem getið erum hjerúund-

an í   aðijj'úrðum þinijvaUafundarins;   lætur

nefndin prenta. þessa ijrein um neitunarvald

kirnunijsiiis, par sem rinvaldsstjúrnin er tak-

mörhuð, eða itm hið svo ha.l.laða „veló*.

$að vita   ílesfir,    sem annars geta gjört

sjer nokkura hugmynd u'm st.jórn og stjórnar-

skipun,   að konungsvald getur verið   bæði ó-

takmarkað og takmarkað; sje það ótakmark-

að, kallast það einveldi; þvíaðþá liefur konung-

ureinn vald á, að setja liigin, og sjá um, að

það sje f'rainkvæmt, er Ifigiri bjóða; hann hef-

ur óskipt Jöggjafarvald og framkvæmdarvald.

J>nð er   iii'i   auðvitað,   að kotumguriiin   getnr

ekki   beinlínis   sjálfur   sjeð   um   framkvæmd

laganna, heldur verður framkvænidarvald han*

einkiim fólgiðí þvi, að hann setur embættis-

menn þá, er haf'a þessa frnmkvæmd á hendi.

3>egar nú konungssf jórnin  er takmðrkuð,   er

Iðggjafarvaldinu á einhvern hátt skipt ámilli'

konuiigsins og   þjóðarinnar.     Af' þvi   það er

ómðgulegf, að hver einstakur utaður af þjóð-

inni   geti beinlíiiis tekið   þritt í   þessu   valdi,

þá velur þjóðin sjerfullfrúa á þing það, sem

á að hafa valdið á hendi með konungi.   3?að

er   nú   á kveðið í grundvallarliiguni ríkisins,

hvernig  valdi   þessu sje   skipt á iuilli   kon-

ungsins og þingsins;   þannig er það   t. a. rn.

ákveðið í grundvallarlögum Dana, að konung-

urinn og ríkisfuiidurinn hafi Iiiggjafarvaldið í

sameiniiigii, koiuingurinn einn franikvæindar-

valdið, en dóineiiduruir dónisvaldið.    3?að hef-

ur nú sumum   þótt nokkuð   þungskilin  gáta,

hvernig þing og konungur gæti haí't löggjaf-

arvaldið í sanieiningu nokkurn veginn jöfnuin

höiidum; þeim hefur sumsje skilizt, að þegar

svona væri á kveðið, þá yrði annaðhvort þingið

eða konungur  að ráða hjer   meiru í raún og

veru, en hvort það væri nú heldur konungur-

inn eða þingið,   sern hefði hið verulega   vald

i höndum   sjer, hafa þeir aptur álitið   konuð

undir þvi,   hvernig neitunarvaldi   konungsiiMi

Tæri háttað, hvort það væri algjört neitunar-