Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Noršanfari

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Noršanfari

						og íslenzkuna, pylja upp dönskuna fyrst og
síðan útlegginguna orðrjetta, en pegar farið er
að spyrja að hverju einstöku orði pá vita
pessir nlenn karla lítið; þykir pessum góða
«2» petta góð og hentug' bók fyrir alpýðuað
læra dönsku af?
Hjer finnst öðru máli að gegna um
kennslubók H. Briems, par sem verið er að
kenna ensku, sem er mikið pyngra mál fyr-
ir alpýðu á íslandi að læra, pví hvorki get-
ur «2» nje aðrir neitað pví að ólíkt er að
skilja enska klausu eða danska. Jeg getfyr-
ir mitt loyti mjög fáa galla sjeð á lestrar-
bók Steingríms, heldur pvert á móti marga
kosti, og að hún sje í heild sinni mikið vel
búin til pess, sem hún er ætluð og pykir
mjer pví mjög leiðinlcgt ef nokkur góður
drengur verður til pess, að álíta alpýða á
Islandi um megn að komast niður í danskri
tungu við lestur slíkrar bókar, og vil jeg á-
líta slíkt brigzlyrði sem almenna einfeldni.
Látið pví ekki landar góðir pennaheiðr-
aða «2» telja yður svo ástæðulausa trú um
einfeldni yðar að pjer hættið við að kaupa
hina vel sömdu lestrarbók St. Thorsteinsson-
ar, pví jeg ætla að ritgjörð hans í «Mána»
sje meir sprottin af persónulegu hatri til
höfundarins, en innvortis sannsýni svo framt
pessi heiðraði höf. «2» hafi heilbrigða skyn-
semi.
G.   2.
— I „Norðanfara" nr. 47—48 hefir
bókavörður Bókmenntafjelagsdeildarinnar í
Reykjavík reynt að mótmæla pví sem sagt
var í nr. 37—38 „að pað sje óhagur fyrir
fjelagið að bókavörður hafi aðra sýslu á hendi,
svo hann sje hvergi að finiia pcgar spurter
um bækur".
Bókavörðurinn, sem er launaður lög-
reglupjónn bæjarins og par að auki skrifstofu-
meðbjálpari póstmeistarans eða með öðrum
orðumbundinn við störf pessi allan daginn,
hann getur ekki skilið að bóksalar, sem ein-
göngu fást við bókasölu, standi botur að vigi
með að selja bækur. Slíkt er merkilegt skiln-
ingsleysi og býður ekki svörum. Að bóka-
vörðurinn sem hann sjálfur segir, „hafi selt
talsvert af bókum fjelagsins undanfarin ár",
getum vjer ekki undirskrifað, pvi oss virðist
salan lítil, einkum par sem fjelagið hefir á
forlagi dýrar bækur og hin dýru íslands-
kort.
Enginn skilji pessi orð vor svo sem
vjer   efumst  um,   að   hjer  hafi   komið   öll
sagði hún aptur: „Parið pjer nú, pjer pekk-
ið hann ekki".
Jakob kom inn í herbergið, horfði til-
konu sinnar og mælti: „Hver er pessi mað-
ur?"
„það er biblíumaður, hann færði mjer
bókina pá arna. Og jeg pori að segja, að
pað er mikið góð bók".
„pú veizt", sagði hann með hryssings-
legri rödd, „jeg hefi eigi trú á pessháttar
hlutum, eða á pví, að neinn af minu fólki
fáist við petta; en — hann er nú hjer, hann
getur talað, ef hann vill.
„Jeg gjörða pað ogkom fram með hug-
leiðingar nokkrar. er jeg hugða ætti við og
mælti pá: „Eruð pjer vanir að koma heim
um pennan tíma dags?"
„Nei; en jeg er kominn heim til pess,
að biðja Jenny að fara og kaupa dálítið
handa mjer, handa sjer og handa börnun-
um"
Konan mælti:     „Vertu  ekki  að  tala
— 126 —
kurl til grafar; hver skyldi efast um pað
pegar forsetinn eryíirdómari ogbókavörður-
inn lögreglupjónn, sem áður hefir fengist við
bókasölu og kynnt sig að frábæru skilríki i
peim efnum, eins og peir munu geta vitnað,
sem reynt hafa. Lögreglubókavörðurinn
hefir skilið greinina svo sem höf. hennar
langi til að verða bókavörður fjelagsins.
Margur ætlar mann af sjer, en svo
eigingjarnir erum vjer ekki. Vjer fórum
einungis fram á að bókavarðarembættið
yrði afnumið sem óparft, pegar fyrirkomu-
lagi fjelagsins yrði breytt. Allt pangað til
óskum vjer að lögreglupjónninn (eða lög-
gæzluinaðurinn, eins og hann er kallaður,
í skýrslum og reikningum) haldi tign sinni,
pví vjer ætluni luinn i alla staði samboð-
inn hinni annari stjórn fjelagsins eins og
hún nú er.
í fyrra árs ísafoldar 32. tölubl. er grein
með undirskript: „Glímugestur" og er par
meðal ileíri kraptamanna getið porsteins
Guðmundssonar í Krossavík, að hann hafi
"stokkið upp á axlarháann garð, með vætt-
arpungan stein í fanginu, en jaf'nvel pó bann
alls vegna gæti faríð ljettilega með vættar-
punga, hafði hann aldrei (svo jeg hafi heyrt)
lamið sjer pá list. að stökkva. Eins og
allir vita er petta stökk ekki fyrir aðra en
pá sem æfðir eru J peirri list, og pykir all-
vel stokkið með eigin pyngd, og mun petta
að vísu vera mishermt.
í tilefni af pessu leyfi jeg mjer hjer-
með að geta nokkurra af aflraunum por-
steins, er jeg veit rjettast, og kunnugir sam-
tíðamenn hans hafa sagt mjer. Á 20. ári
setti hann stein á hlóðir sem einhverjir af
rælni höfðu velt af hlóðunum nokkrum ár-
um eptir að porst. var dáinn, en steinninn
stóð á hallandi klöpp og valt ofan í inýrar-
sund fyrir neðan klöppina. 4 menn áttu
fullerfitt með að koma hlóðum undir hann
aptur par sem hann lá i mýrinni. Jeg hefi.
heyrt að sjera Pjetur sál. á Víðivöllum hafi
fengið mæling af steininum, og áhtið hann
100 fjórðunga að pyngd. Steinn stendur
á hlaðinu í Krossavík sem porsteinn opt
hafði leikið sjer að, að bera til og frá og
kasta aptur fyrir sig, margir hafa síðan reynt
sig á að lypta steininum, en að eins getað
gjört honum grasbit, einungis einn mann hefi
jeg vitað taka hann í knje sjer. 1 Krossa-
vik er maður sem Grísli heitir nær áttræð-
ur, stór og allvel sterkur á yngri árum, hann
var á likum aldri og porsteinn heitinn og
uppalningar saman, og hafði þorsteinn hann
til að reyna afl sitt á honum. Einu sinni
fór porsteinn með Gísla út í hlöðu, og ljet
hann taka stoð í fang sjer, og spenna greip-
ar um snærishönk (heyvisk hafði hann við
brjóstið svo hann meiddi sig síður á stoð-
inni) fór porsteinn með fingur í hönkina,
og dróg hana úr höndum hans. Öðru sinni
stóð G. í stiga, kom pá þ. par að, tók sinni
hendi um hvern mjóalegg hans og bar hann
pannig upp úr stiganum en bláir hringir
voru eptir á fótum Gísla.
Einhverju sinni var porsteinn staddur
í Vopnafjarðarkaupstað, og kom par að
sem sex skipsmenn voru að reyna til að
koma á flot hlöðnum grjótbát, er hafði fjar-
að undan en gátu ekki losað hann, skipar
hann peim öllum burtu pví að peir „sjeu
dáðlausir" gengur siðan framan undir bát-
inn, og ætlar pannig að ita honum út, en
gat ekki, pvi steinn var aptan undir, fer
hann pá aptur með hlið bátsins, tekur ann-
ari hendinni uin póptu en hinni í borðstokk
hans, og dríi'ur hann fram á sjó. Maður
sá er sagði mjer frá pessu og var par við-
staddur, hvað petta mui.di vera eitt hið
mesta af' tökum hans.
porsteinn heitinn var laklega meðal-
maður á hæð, grannvaxinn með nokkurn
herðahring, æða og sinaber, liðamóta og
vöðvamikill eptir annari stærð, og vöðvarn-
ir sem beín harðir, er á peim var tekið,
finn skjálfti eða titringur hafði komið um
allan likama hans jafnan áður en hann
gjörði pessi beljartök, og merkilegt var pað,
að bæði fyrir, og einkum eptir tökin, var
hann jafnan mátíminni, petta sanna sög-
urnar okkar gömlu, um pá er eigi voru
kallaðir einh&mir.                        f^
í April 1880.
Vopnfirðingur.
Skölameistararöð
í Skálholti,
eptir Odd biskup Einarsson 1626, síðan auk-
in og viðbætt skýringargreinum.
(Framhald).
XI.   síra   Jón Cruðmunclsson,
3 eða 4 ár. Hann var Baccalaureus artium,
vígðist og fjekk Hítardal eptir sjera Lopt
Narfasoii, hans kona  var Gruðríður Gh'sladótt-
petta, Jakob; heimurinn er nóg hruninn
ol'an yfir mig samt; vertu ekki að hæða
mig".
„pá mælti hann; „petta er alvara
mín, kona!" og tók um leið fram pung sinn
og hellti úr honum öllu, sem í honum var,
á borðið, sem svo var kallað.
Konuna grunaði, að petta, svona mikíð,
væri ekki vel fengið og varð náföl og sagði:
„pú he'fir svikið mig, pú ert ekki sá, sem
pú pykist vera. Ó, bezti Jakob, hvað hefir
pú gjort? Hvar hefir pií fengið petta?
Æ, segðu mjer pað, lofaðu mjer að vita
hið versta. Ó , að pað skyldi nokkurn-
tíma koma til pessa! Og veslings blessuð börn-
in mín! "
Hún bar sig svo hörmulega, að jeg varð
hræddur um, að hún fengi krampa, tók jeg
pví til máls: „Kona góð, stillið yður. Mað-
ur yðar hefir rjett, fjeð hefir hann fengið
fyrir pað, að hann hefir  lagt  svo  mikið  á
sig og fyrir hófsemi sína og  prekmannlega
ásetning".
pá setti að henni grát mikinn, tók hún
utanum hálsinn á manni sinum, kysti hann,
cg pá börnin, tó!c svo í hendina á mjer.
kyssti hana, kallaði upp og hló og var öld-
ungis af sjer komin af gleði.
Er allt var nú upplýst orðið, lagði jeg
pað til, að vjer bæðum til guðs. petta að-
hylltist konan. En maðurinn sagði: „Jeg
vil gjöra allt sem pjer biðjið um, enjegget
ekki gjört petta".
„Jeg hafði ámóti honum, en hann vildi
samt ekki gjöra pað. Jeg lagðist á bæn, og
jeg undraðist, að sjá Jakob á knjám sín-
um;enjeg ætla, að hann hafi ekkivitað, að
jeg sá hann.
(Niðurl. síðar).


'

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128