Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

						

legt, þar er líka hin eina vatnslind sem til er á eynni. Er hlaðinn

að henni stokkur af grjóti og reft yfir með stórum hellusteinum.

Vatnið safnast svo í dæld þar í dalnum og myndar litla tjörn.

Kemur lindin í hnna frá austri; en eigi sjást neinar líkur til, að bærinn

hafi verið þeim megin í dalnum. Þar hefir landslag þó ekkert

breyzt svo séð verði og mundi rúst bæjarins sjást, ef hann hefði

verið þar. Þeim megin er fjallið ekki heldur kent við dalinn. En

vestan meginn heitir það Dalfjall. Og þar. niður undan Blátindi

segja æfagömul munnmæli að bærinn hafi staðið, og að hann hafi

orðið undir skriðu þeirri hinni miklu, sem þar hefir hlaupið ofan.

Enda hefir hún næga víðáttu og ærna þykkt til þess, að svo geti

verið. Sunnan við skriðuna gengur dálítill klett-ás fram úr brekk-

unni, hann heitir Fjósaklettur, og er það eina örnefnið, sem minnir

á bæinn. Engar rústir sjást þó við Fjósaklett. En það er ekki að

marka. Skriðan liggur fast að honum norðan megin. En sunnan

megin hans hefir fjósið ekki verið, það var offjarri vatnsbólinu.

Þar sem Landn. segir: »þar er nú hraun brunnit«, þá er annaðhvort

átt við skriðuna miklu og heimildarmaður söguritarans þá ætlað að

hún hafi orsakast af jarðeldi, eða hann hefur ímyndað sér, að hraun-

ið frá Helgafells gígnum hafi komið eftir landnámstíð. Með öðru

móti er ekki hægt að hugsa sér, hvernig á þeim orðum stendur.

Þó er þetta hvorugt rétt. Skriðan er eins tilkomin og aðrar skrið-

ur, af áhrifum rakans og frostsins, sem eigi þarf að lýsa, Og

hraunið hefir, sem fyr segir, myndað alt láglendi eyjarinnar &g

runnið svo löngu fyrir landnámstíð, að þá hefur það verið uppgróið.

Og það er að eins jáðar þess, sem nær dálítið inn í dalinn. Þar

fyrir innan er að austanverðu uppgróin skriða eða hlaup úr Hánni,

sem að minsta kosti er ekki yngra en hraunið. í þvi hlaupi sprett-

ur lindin upp, hve ofarlega það er, sést ekki, því jarðvegurinn hyl-

ur stokkinn, sem um hana er gjörður, svo að eigi sér fyrir honum

nema aðeins fremst, en mun vera talsvert lengri. Fyrir innan

hraunið að vestanverðu hefir jarðvegur myndast af mold og sandi,

sem leysingarvatn hefir smátt og smátt borið ofan úr fjallinu. Virð-

ist sú myndun hal'a náð út að Fjósakletti og þá verið undirlagið,

sem bærinn stóð á Skriðan hefir að neðanverðu myndað allmikla

bungu, sem víst er alt að 100 faðm. í þvermál og 5—6 ál. á hæð,

ef ekki meira. Er norður jaðar hennar nú grasi gróinn, og að

suunanverðu ganga grasgeirar upp í hana hér og hvar. Fyrir inn-

an grasjaðarinn norðanmegin er lægð í skriðunni á einum stað. Sér

þar vatn í urðarholum og eru þær kallaðar Silfurbrunnar.

Mklar tilraunir hafa á ýmsum tímum verið gjörðar til þess að