Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

						7

ryðja skriðuna og leita upp bæjarrústina. Sú tilraun mun vera elzt

að grafið hefir verið gegnum grasjaðarinn i norðurbrún skriðunnar

og hann grafinn sundur inn i lægðina, þar sem Silfurbrunnar eru.

Þar er djúp skora eftir, og er hún nú óll grasi vaxin. Mun hún

vera allgömul. Milli Silfurbrunna og fjallbrekkunnar er gryfja,

mikil og djúp, er vera mun næst-elzta tilraunin. Ofan í skriðubung-

una, þar sem hún er hæst, hefir Bryde kaupmaður látið grafa tvær

gryfjur, og er einkum önnur þeirra afar mikil. Austan í brún skrið-

unnar sér enn fyrir graftar tilraun, er eigi virðist allgömul. En

nýjasta tilraunin er í suðurhlið skriðunnar. Hana gjörði Hjalti

Jónsson skipstjóri. Er auðséð að hann hefur ekki ætlað að hætta

»fyr en i fulla hnefanna«, sem menn segja. En þó hefir hann upp-

gefist að lokum, án þess að komast niður úr skriðunni, Eiga allar

tilraunirnar sammerkt í því, að engin nær niður í jarðveginn, sem

undir skriðunni er. Menn hafa gefist upp áður, sem til vorkunnar

má virða, og þvi eigi vitað gjör eftir en áður, hvort þeir höfðu

grafið á réttum stað eða ekki. Heyrt höfðu menn þó, að annað-

hvort Bryde eða Hjalti hefðu fundið brot af einhverjum hlut úr eir

í sinni gryfju; en um það vissu menn nú ekkert frekara. — Það

virtist mér auðsætt, að gagngerð tilraun til að grafa skriðuna út

mundi hljóta að kosta stórfé, og þó litil von um árangur. Þvi að

nærri má geta, að þá er slíkur voða þungi skall á bæinn með fiug-

ferð og heljaraíii, þá hefir alt hlotið að umveltast og færast úr stað

og meira að segja, um leið og mannaverkin bældust undir skriðuna

hafa þau að mestu eða öllu leyti hætt að vera til í þekkjanlegu

ásigkomulagi.

Tal átti ég við menn, sem töldu það ólíklegt, að nokkurntíma

hefði bær verið í Herjólfsdal, þar eð eigi sæist svo mikið sem leif-

ar af túngarði. Hann hefði þó ekki allur orðið undir skriðunni.

En ég get eigi séð gilda ástæðu til að rengja þessa sögn. Landnám

í Vestmannaeyjum er án efa langyngsta landnámið hér á landi, því

fyrst framanaf voru eyjarnar aðeins fiskiver. Sögnin um það land-

nám hefir því að líkindum gengið skemur í munnmælum en sagnir

um ýms önnur landnám, sem eigi er þó ástæða til að rengja. En

það, að fyrri Landnámuritari náði eigi í eins greinilega sögn, eins

og hinn siðari, bendir eJcki til þess, að sögnin um Herjólf sé seinna

til orðin en sögnin um Orm, heldur öllu fremur til þess, að á al-

þingi, þar sem Landnámuritarar hafa safnað mestum fróðleik sínum

hefir eigi verið allauðvelt að fræðast um sögu Vestmannaeyja. Það

hlaut að vera mjög undir atvikum konúð, hvort nolckrir Vestmanna-

eyingar komust til þings það og það sinnið, og því óvissara,   hvort