Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

						to

Unarhús og mörg önnur hús á Kornhóls-lóðinni.    Gerurn nú ráð fyr-

ir, að jörðin hafi fyrst eftir flutninginn haldið áfram að heita Orms-

staðir,   að   einhver  hinna  fyrstu   kaupmanna   á eyiunum hafi jafn-

framt   búið á jörðinni og átt hana, að hann hafi reist sér íbúðarhús

af  viði,   eftir  því   sem hann hafði séð erlendis og að hann hafi þá

lagt  bæinn   niður   og gjört rúst hans að kornakri.    Út af því hefir

þá hóllinn fengið nafnið Kornhóll, en hið upphaflega bæjarnafn týnzt.

Löngu   seinna,   þá  er dofna tók yfir akuryrkjunni, hefir aftur verið

reistur   bær  á hólnum og haldið Kornhóls- nafninu.    Þeim bæ hefir

þá  aftur  verið  tileinkað hið fyrra land, þó kaupstaðurinn nú hefði

það  til notkunar.    Bærinn hefir ekki verið aðskilinn frá kaupstaðn-

um   og einn hefir verið eigandinn, svo það gerði ekkert til, þó lóð-

in væri kend við Kornhól, ef til vill vegna fornrar endurminningar.

Þó   hefir bygð á Kornhól lagst niður aftur, og hefir það verið fyrir

eða um 1627, því þar í hólnum, án efa í rústum bæjarins, lét kaup-

maður  reisa Skansinn þá er Tyrkja var von.    Skansinn hefir verið

upphleyptur   ferhyrningur, um 5 fðm. á hvern veg og sterkir garð-

ar  um   kring.    Uppgangur   vestanmegin.     Garðarnir   á   norður  og

og austurhliðinni standa enn — með viðhaldi auðvitað, — en suður-

garðurinn  hefir  verið   tekinn  burtu.    Svo  stóð   á því, að á einum            )

tima höfðu verzlunarhús  verið sett á Skansinn og þá var garðinum            ,

rýmt  frá og alt innan garðs líklega lækkað nokkuð.    Þó er enn til

muna   uppgengt  í   Skansinn.    Þó   tilgátunum   um Ormsstaði hér að

framan  kunni   að  skakka meira eða minna, þá mun þó mega telja

víst, að elzti bærinn í kaupstaðnum hafi verið settur þar, sem siðar

hét Kornhóll og nú heitir Skansinn.    Brátt hafa svo fleiri bæir bæzí

við.    Einna elzt bæjanöfn virðast vei'a:    Búastaðir, Qddsstaðir,  Víl-

borgarstaðir, Lönd og Kirhjubœr.    Fyrir ofan Leiti mun líka allgöm-

ul bygð.    Hefir elzta bæjarnafn þar: Ofanleiti, myndast úr orðunum

»fyrir ofan Leiti«.

IV.   Kirkjan á Vestmannaeyjuin.

Svo segir í Kristnisögu, k. 11: »Þeir (Gissur og Hjalti) tóku

þann sama dag Vestmannaeyjar, og lögðu skip sitt við Hörgaeyri;

þar báru þeir föt sín á land, ok kirkjuvið þann, er Olafr konungr

hafði látið höggva ok mælti svá fyrir, at kirkjuna skyldi þar reisa,

sem   þeir  skyti bryggjum á land.    Áðr kirkjan var reist, var lutað