Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

						'

13

an verið jarðað þar eins og annarstaðar í garðinum, og sést nú

ógjörla hvar í honum hún heflr staðið.

Handrit Nikulásar getur þess, að áður en Landakirkja var bygð,

hafi verið messað í smákirkjum í Kirkjubæ og Ofanleiti. En eftir

að hún kom hafa þar verið bænahús. Hlutaðeigendur hafa ekki

viljað missa alt. Bænahúsið í Kirkjubæ stóð fram á 19. öld. Þar,

sem það stóð, er nú hjallur, og er hann kallaður »bænahúsið«.

Kringum hann hefir til skamms tíma vottað fyrir kirkjugarði og

leiðum. En nú hefir það alt verið sléttað út. Svo sagði mér gam-

all maður í Vestmannaeyjum, Jón bóndi Jónsson í Gvendarhúsi hjá

Ofanleiti, að þá er síra Brynjólfur Jónsson var prestur í Eyjunum,

hefði enn verið 3 legsteinar í Kirkjubæjarkirkjugarði. Hefði þeir

verið svo máðir, að að eins hefði lítið eitt vottað fyrir letri á þeim.

Hefði síra Brynjólfur reynt með alúð að lesa á þá, en reynst það

ómögulegt. Hefði hann því álitið, að ekki væri neitt á móti því,

að slétta þá alveg, og gera svo úr þeim legsteina yfir aðra menn.

Og það hefði verið gert. Það væri nú legsteinarnir yfir sr. Jóni

Austmann, Magnúsi syni hans og Jóni Salómonsen, tengdasyni hans.

Eftir bænahúsið á Ofanleyti sjást nú engar menjar, en vottar

fyrir kirkjugarði, sem kringum það hafði verið. Það hefir þó stað-

íð fram undir miðju 19. aldar. Svo sagði mér Þórunn Sigurðardótt-

ir, mjög merk kona (f á Loftsstöðum 1899), að þá er hún bjó í

Fljótsdal i Fljótshlíð, kringum 1850, fór hún eitt sinn með manni

sínum kaupstaðarferð út í Vestmannaeyjar, og heimsótti kuuningja-

fólk sitt þar. Kom hún þá að Ofanleiti og sýndi síra Jón Austinann

henni »kirkjuna«, — það hefir víst verið bænahúsið. — Sá hún þar

talsvert af útskurði, er henni þótti mjög fagur. En sr. Jón sagði

henni, að nú ætti að fara að rífa kirkjuna, og nú yrði allur þessi

fagri útskurður seldur á uppboði til eldiviðar. Sér væri ekki unt

að afstýra því, og mætti hann þó ekki til þess hugsa. — Þá er

Þórunn sál. sagði mér þetta, var eg með öllu ókunnugur Vest-

mannaeyjum og hugkvæmdist ekki, að spyrja hana fiokar um þetta,

t. a. m. hvort »kirkjan« sem hún nefndi svo, hefði nú í raun og

veru verið annað en bænahús. Mér sýnist það nfl ljóst, að þar eð

byrjað var að byggja steinkirkjuna 1783, þá hafl hún verið fullgjör

löngu fyrir þenna tíma, og þá líka búið að rífa gómlu kirkjuna frá

1722, og því hafi það ekki getað verið Landakirkja, sern sr. Jón

sýndi Þórunni. Ef til vill hefir bænahúsið á Ofanleiti alla tíð verið

kallað MrTcja.