Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

						14

Geta vil eg þess, að austan við Fornu-Landa túnið hefir nýlega

verið byggt timburhús, sem kallað er Ilof. En þar var ekkert ör-

nefni áður og engin sögn, sem minti á hof; það fullyrtu kunnugir

nienn. Húsinu var gefið þetta nafn til viðhafnar, og mega seinni

menn ekki láta það villa sig.

V.   Tyrkjaráns endurminningar.

Fyrir utan Skansinn, sem áður er skýrt frá, eru ekki mörg ör-

nefni í Vestmannaeyjum, sem minna á Tyrkjaránið. Og ekki heyrði

eg neina munnmælasögn, er segði frá atvikum þar að lútandi, nema

ef telja skal þá, að maður, er Oddur hét, hefði leynst uppi á Hánni,

séð þaðan alt er fram fór, og sagt frá því síðan. Og um Hundrað-

mannahetti er sú sögn, að þar hafi falizt 100 manns, en Tyrkjar

séð hund, er sat við hellismunnann og þannig fundið hellinn, farið í

hann og drepið fólkið. Hellirinn er sannarlega ágætt fylgsni og

ekki ólíklegt, að menn, sem vissu af honum, leituðu hælis í honum

í háskanum. Og vel getur hann að innanverðu rúmað 100 manns, ,

og er frá þeirri hlið ekkert á móti því, að sögnin geti verið sönn.

En á hinn bóginn eru þau ólíkindi á, að nrjög er seinlegt að kom-

ast inn í hellinn. Inn um munnann kemst ekki nema einn maður

í einu, og hann verður fyrst að ski íða á maganum svo föðmum

skiftir inneftir honum. Menn hefði því þurft að taka ráð í tíma,

til að sleppa þar inn svo að ekki bæri á. En hefðu menn samt

komist þar inn, þá er óskiljanlegt, að þeir hefði hleypt óvininum

inn til sín, er komið hefði einn í einu skriðandi á maganum. Hætt-

ara mundi við, að þá er svo margt fólk væri komið þar inn, gæti

það ekki lifað fyrir loftleysi. Og hvað sem um alt þetta er, þá er

það athugavert, að þeir sem rituðu um Tyrkjaránið, hafa ekki get-

ið hellisins. — Tveir aðrir hellur eru þar, sem spursmál gat verið

um að flýja í, Agðahettir og Kattarhellir, sem í daglegu tali er líka

nefndur l'athellir.    En engar sagnir eru um þá í þessu sambandi.

Fislcabyrgin, sem getið er um að sumt fólkið flýði í, eru á stöll-

um hér og hvar utaní liengiháum móbergshamri, sem er sunnaní

Hánni fyrir austan Herjólfsdal. Eru byrgin mynduð á þann hátt,

að grjóti er hlaðið á framanverða stallana. Mundi fólki hafa verið

óhætt  þar, ef eigi hefði farið þangað fleiri en niðri gátu legið.   En