Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

						19

Nú var það aðeins Ásbjörn, sem helgaði landnám sitt Þór. Sé þetta

rétt til getið, þá liefir Þórsmörk aldrei náð nema inn að Þröngá,

eins og enn er talið. En Steinflnnur hcflr þá numið land þaðan

inn að Ljósá. En þó að Njála aðgreini ekki þennan bæ frá Þórs-

mörk, og telji þar prjá bæi, þó ekki væru nema tveir þeirra í Mörk-

inni sjálf'ri, þá er það lítilvæg ónákvæmni af manni, sem þar hefir

víst aldrei koraið. Annars ræður hver sinni meiningu um þessar

tifgátur mínar.

Þá er ég skoðaði Kápu-rústina 1893, kom ég ekki í Þuríðarstaði

mér var sagt, að þar sæist engin rúst. Þá var þar þó talsvert

biásið, en meira hefir blásið síðan, því nú er þar örfoka ofan að

móhellu. Er vert að geta þess, að hvar sem örfoka er á Þórsmörk,

verður eftir þunt móhellulag, og er ýmist að það liggur flatt eða

því hallar meira eða minna. Fer það eftir því, hvort land er flatt

eða því hallar á þeim eða þeim. staðnum. En svo þunt er þetta

móhellulag, að sumstaðar rekur hestur fótinn niður úr því. Undir

því er þykt sandlag ofan á þursabergi. Ekki verður nú komist á

hesti til Þuríðarstaða nema á einuin stað. Verður að fara af Kross-

ár-aurnum upp úr Engidal. eg svo vestur yfir hrygg ranans og ofan

að Þuríðarstöðum um svo snarbratta brekku, að það má ilffært heita.

Ekki er þar um bæjarstæði að ræða nema á einum stað. Þar geng-

ur ávið-flatt nef fram að fljótinu og er að eins sjálft neflð halla lítið

þar er líka bæjarrústin, grjótið úr henni liggur í dreif ofan á mó-

hellunni. Ekki er það nieira en svo, að að eins heflr það verið nóg

i undirstöður veggjanna. Og þó hallinn sé ekki mikilt, er hann

nógur til þess, að meðan þar var mold og aurbleyta gat rayndast í

leysingum, þá hefir hún sigið undan hallanum og fært steinaraðirnar

úr lagi, svo ekki er lengur hægt að ákveða húsaskipun, Þó var

þar enn á einuni stað þráðbein steinaröð nál. 10 faðm. iöng. Það

er án efa undirstaðan undir afturvegg aðal-bæjarhússins, sem víst

hefir verið skift í fleiri herbergi. Af undirstöðu framveggjarins stóðu

steinar eftir hér og hvar og mynduðu beina röð samhliða hinni.

Hafði breidd hússins að innanverðu verið hér um bil 4 al. Annars

lá grjótið í óreglulegri breiðu, og var hún nál. 22 faðm. á lengd frá

norðri til suðurs. Breiddina var ekki hægt að ákveða, hún var svo

ójöfn. Til norðvesturs frá breiðunni sáust leifar af sérstöku húsi er

virtist hafa verið nál. 8 faðma langt og ll/a faðm breytt. Austanvið

rústina er djúp laut eða dáiítið gil, hálffuit af foksandi; það liggur

fram í bæjarlækinn. Fyrir austan það lágu nokkrir steinar á mó-

hellunni í miklum halla. Það voru án efa leifar af húsi og hafa

fleiri steinar víst verið þar áður en hafa færst ofan í gilið og sand-

3*