Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

						

24

sprungnar, að þær fóru allar í mola þegar Guðni tók þær upp. Var

auðséð að eldur hafði verið kyntur eftir endilöngu helluþakinu yfir

þrónni. En hvergi sást op, er askan hefði farið um ofan í þróna.

Þó er það ekki að marka, þvi innri jaðar helluþaksins gekk inn-

undir innri gafl kjallaragrafarinnar, og gátu verið smá-op þeim

megin, þó eigi væri athugað. Og mjög er líklegt, að inni undir

gaflinum hafl falizt annað gólfekánarbelti, á breidd við hitt, og

veggjarundirstaða þar fyrir innan. Þá kæmi það út, að þróin og

helluþakið yfir henni hefði verið arinn og legið eftir miðju skála-

gólfinu endilöngu. Lengd skálans verður ekki ákveðin, því á hvor-

uga hlið var grafið fyrir enda veggjarundirstöðunnar eða gólfskán-

arbeltisins, þess er í Ijós kom. En þróin virtist enda í báðum horn-

um grafarinnar. Vestasta hellan á helluþakinu var stór og gekk

innundir grafarvegginn. Lét Guðni hana vera kyrra; en hann kann-

aði með járni hvort þróin næði lengra, og varð þá fyrir steinn, er

hann hugði vesturgafl þróarinnar. I austurhorninu var kolaholan,

sem fyr getur; en austurfyrir hana var heldur ekki graflð.

Einkennilegt var það, að helluþakið yfir þrónni var neðantil

alsett svörtum kleprum, — líklega einskonar sótkleprum, — erlíkt-

ust að nokkru leyti hálfbrunnum steinkolum, en að nokkru leyti

hellulitar-molum eða stálbiki. Þeir muldust hæglega og líktust

hrafntinnu í sárið. Lykt höfðu þeir sótkenda, en daufa mjög. Eigi

kviknaði á þeim af eldspýtu. Þarf það skýringar, sem bíða verður

að sinni, hvernig sót gat myndast neðan á hellum þeim, sem eldur

var kyntur ofaná, — og þetta svo djúpt í jörð, að undirblástur sýn-

ist ólíklegur, enda þróin full af ösku, svo loft komst ekki að.

Þá er Guðni var að moka ofan af gólfskáninni, komu upp i

uppmokstrinum 2 eða 3 vaðmáls sneplar úr grófgerðu efni en lítt

fúnir. Þeir voru rauðleitir (moslitaðir?j. Einnig kom þar upp ljós-

kola af járni. I henní sáust leifar af kertapípu fram af skaftinu,

en sjáJf var hún mjög brunnin að framan og hafði verið settur á

hana nýr framhluti, festur með hnoðnöglum. Hann var hornóttur

en eigi frammjór, sem ljósakolur vanalega voru. Er auðséð, að

hann hefir verið hafður fyrir deiglu. Bæði koluna, vaðmálssnepl

ana og sýnishorn af sótkleprunum ætlar Guðni Forngripasafninu.

Einnig urðu fyrir 3 brot úr nó (til að herða í sláttuljái), er hafðí

verið höggvinn til úr mósteini og breiðari neðan en að ofan. Enda-

brotin vöntuðu, hafa víst leynst i moldinni. Vatnsraufin í brotum

þessum var eigi dýpri né breiðari en um ll/2 þuml.

Eun  má geta  þess,  að rúmri alin ofar en gólfskánin var  eða