Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

						30

II.

Á bls. 5, þar sem lokið er að ræða um landnám Lofts gamla,

hefði ef til vill verið ástæða til að setja fram dálitla tilgátu. Svo

stendur á, að hjá bænum Rútsstöðum, — sem er í landnámi Lofts, —

rennur lækur eigi alllítill og þaðan suðaustur í Vörsabæjarlæk. Á

nokkrum spöl, suðaustast í Rútsstaðalandi, er þessi lækur kallaður

Þorleifslœhur og þar heitir Þorleifshóll hjá læknum. Nær hólnum

liggur alfaravegur yflr lækinn og er þar brú á honum, — annars

er hann þar ófær. Sú brú heitir Þorleifsbrú. Nær hún þvert yflr

um dælardrag það, er lækurinn rennur eftir. Yfir þá brú hefi eg

oft átt leið, ungur og gamall. Man eg vel, er eg sá hana fyrst,

hve tilkomumikil mér þótti hún fram yfir aðrar smábrýr, er eg hafði

áður séð. Hún líktist mest hryggmynduðum grasbala. Hún var hér

um bil axlarhá um miðjuna og á að gizka 5 ál. breið að neðan, en

fláði svo uppeftir, að gatan, sem cftir henni lá, var ekki nógu breið

fyrir 2 hesta samsíða. En hún var ávalt góð yflrferðar, beinhörð

og bleytulaus þó rigningatíð væri og var aldrei að sjá, að hún hefði

verið endurbætt eða þyrfti viðgjörðar við.

Þá er farið var að gjöra vegabætur eftir nýjum vegalögum,

var Þorleifsbrú rifin niður og henni breytt: hún var gjör lág og

flöt og svo breið ofan, að hestar gátu mæzt á henni. Yfir vatns-

auganu ílæknum sjálfum) var gjör timburfleki. Svo voru aðrar

brýr, sem þá voru gjörðar. Siðan heflr hún líka þurft stöðugt við-

hald, eins og þær, sem ekki er tiltökumál. Fleiri brýr eru nú þar

skamt frá á öðrum lækjum, en á sama veginum, líkar henni. Því

dettur mér í hug að óttast fyrir, að hún kunni að týna nafni þá er

fram líða stundir. Því skal það aftur tekið fram, að Þorleifslækur

rennur hjá Rútsstöðum, er þar bæjarlækur.

Það er Þorleifsnsbtmb, sem hér vakti eftirtekt mína. Sturlunga

getur þess þar, sem hún segir frá örlygsstaðafundi, að þá er Sunn-

lendingar, fylgdarmenn Gissurar, riðu neðan frá Jökulsá, féll maður

af baki og hlógu menn að. þessi maður er nefndur Þorleifur spaði

frd Rútsstöðum.

Það er nú tilgátan. sem eg talaði um að setja fram, að Þorleif-

ur spaði kunni að vera sami maðurinn sem sá, er brúna gjörði og

örnefnin eru kend við. Hann bjó á Rútsstöðum, og brúin er ein-

mitt á Rútsstaðalæknum, þó fjær bænum sé nokkuð. Hann virðist

eigi hafa verið mikill hermaður eða reiðmaður og heflr naumast

»átt heima« í þeim flokki, eða því ferðalagi, sem hann var þá í.

Menn hlógu að er hann féll af baki. Það bendir ekki á, að þeim

hafl þótt mjög undir um hann.   En ef viðurnefni hans, spaði, þýðir