Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

						34

af ferjukallan á þessum stöðum, hvorum sem er, því þeir eru fyrir

ofan hið náttúrlega nes. Kallanarnesið hefði þá orðið að vera smá-

nes eða oddi, sem gengið hefði út í ána sunnanmegin á öðrum hvor-

um þessum stað. Og þá er ekki vel skiljanlegt, að örnefnið hefði

breytt sig út yflr vítt svæði og allrasízt á stuttum tíma. Það gat

varla þótt svo tilkomumikið, að stórbýli yrði jafnskjótt látið taka

nafn eftir því, og þó spölkorn frá þvi sjálfu. Af þessum ástæðum

sýnist mér hvorugur þessara staða geta talist liklegur.

En það má hugsa sér þriðja ferjustaðinn. Það segir sig nokk-

urn veginn sjálft, að meðan áin var mjó og lá út við hraunjaðar-

inn fram frá Hrauni í Ölfusi, þá hefir verið ferjað þaðan. Hefir

þar að öllum líkindum verið mikil umferð og það strax á landnáms-

tið. Þar var þá hinum megin árinnar nesið mikla: þar urðu þeir,

sem austanað komu og útyfir vildu, að kalla ferjuna, og svo gat alt

lagt sig sjálft, eins og að framan er gjört ráð fyrir. Að vísu hefir

þessi ferjustaður verið mun fjær bænum Kaldaðarnesi en hinir tveir.

Þó hefir Kaldaðarnessland náð þangað, og þar eru skilyrðin, sem að

framan eru tekin fram, svo miklu betur fyrir hendi, að i mínum

augum ríður það baggamuninn.

Það, sem hingað til hefir verið sagt, er einkum bygt á þeim

líkum, sem landslag og afstaða gefa bendingar um. En hvaða bend-

ingu gefur nú Fióamannasaga? A hverjum ferjustaönum vænti Þor-

gils Skafta yfir ána? Frá Traðarholti reið hann fyrst að Fióagafli.

Svo sunnarlega hefði hann varla farið, ef ferjustaðurinn var hjá

Arnarbæli, en því siður ef hann var hjá Kirkjuferju. En það var

beint í áttina að Hrauni. Þáð lá líka beint við, að Skafti færi þar

yfirum, ef unt var. Svo hafa þeir Þorgils haldið áfram frá Flóa-

gafli út að ánni, því á árbakkanum sá Skafli hesta þeirra. Það var

»nær Kallaðarnesi«. Með öðrum orðum: í Kallaðarneslandi. Hér

sé eg ekki að neitt reki sig á. Þetta verður því líklegasta tilgátan,

að öllu samanbornu.

Sé nú með þessu móti fundin rétt skýring á bæjarnafninu

Kallaðarnes (»Kaldaðarnes«), þá er það dr. Birni M. Olsen að þakka.

VII.

A bls. 20 er þess getið til, að Kvistlingar, sem Landnáma nefn-

ir,   muni   vera = Kistlingar,   kendir við Kambakistu.    En þetta er

vangá,   sem   leiðrétta   ber.    Kvistlingar   voru afkomendur Kolgríms

gamla: þeir voru Borgfirðingar en ekki Árnesingar.