Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

						35

VIII.

Á bls. 20 get eg þess, að jafnan hafi Hróarsholt verið álitið

laiw'ilámsjörð. Er þar átt við almenningsálitið um þær slóðir. Eit

um það efni eru ekki til. Sjálfur hefi eg verið sömu skoðunar,

einkum sf þeirri ástæðu, að landið er, og hefir vist alt af verið,

betra en nágrannalöndin. Það þyrfti sérstáka ástœðu til að geta

hugsað sér, að sá, sem slíkt land hefði numið, hefði annaðhvort látið

það standa óbygt, eða eftirlátið öðrum að búa á því. Nú ætlar dr.

Björn M. Olsen, að Önundur bíldur hafi numið alt land norðvestur

til Hróarslækjar og gefið læknum nafn eftir nafni föður síns. Þetta

er sennilegt, og þó allra sennilegast ef gjört er ráð fyrir, að ön-

undur hafi komið út með föður sinn gamlan, en viljað að hann héldi

sjálfstæði til æfiloka og í því skyni gjört honum bæ norður við læk-

inn. Þá er fundin hin sérstaka dstœða til þess, að sá, er nam þetta

góða land, eftirlét öðrum . ábúð á því: að það var faðir hans sem

hlut átti að máli. En þar eð ekki verður gjört ráð fyrir, að Hróarr

hafi lifað önund, þá mætti ef til vill spyrja: Hvers vegna færði

Önundur ekki bú sitt norður að Hróarslæk eftir lát föður síns? Til

þess gat margt borið, sem ekki er unt að gizka á. Sé það rétt til

getið, að Kambakista hafi verið þar, sem nú er Kambur í Hróars-

holtshverfi, — og þar (eða þar í hverfinu) vísar landslag á hana, en

hvergi annarsstaðar þar sem eg þekki til, — þá liggur nærri að

geta til, að afkomendur Oddgeirs hafi komist að landinu með mægð-

um við önund. Vér vitum lírið um börn önundar. Landnáma gef-

ur í skyn, að hann hafi kynsæll verið; en hún telur ekki börn hans,

nema hvað tveir synir hans, Eilífur og Sigmundur, koma við sög-

una eftir fall hans og virðast þá hafa verið heldur ungir. En það

er ekki til neins að leiða getur um þetta. Hvort bærinn, sem merki

sjást til norður við lækinn, hefir heitið Hróarslækur eða eitthvað

annað, veit auðvitað enginn. Tilgátur mínar um þann bæ og um

Kambakistu verða hvorki líklegri né ólíklegri við það, sem hér að

framan er sagt. Tilgátur hygg eg hvervetna leyfilegar, ef líkur eru

að einhverju leyti meiri með þeim en móti. En kannast verður við

það, að þær eru ekki annað en tilgátur. Og það er óviljandi, hafi

eg vikið frá þeirri reglu, þó mörgum hafi eg kastað fram tilgátun-

um.    Því fullyrði eg ekkert hér að framan.

IX.

Á bls. 26 hefi eg gengið að því vísu, að bæjarnafnið  Vœlugerði

sé myndað af viðurnefni Arnar.    Og  það hefir alment verið gengið

*5