Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

						52

og skal tiltaka staðinn svo nákvæmlgga, sem unt er. Nú kemst

fornmenjavörður að raun um, að fornleifar, scm hann telur nauðsyn

á að friða, séu til á einhverjum stað, og skal hann þegar taka þær

á fornleifaskrá.

6.  gr.

AUar þær fornleifar, sem á fornleifaskrá standa, skulu friðaðar,

og sér stjórnarráðið um, að friðhelginni sé þinglýst á því þingi, er

hver einstök fornleif liggur til.    Friðhelgi telst frá þinglýsingardegi.

Ef landeigandi eða ábúandi verður fyrir nokkru tjóni við það

að friðhelgi er á lögð, skal greiða skaðabætur úr landssjóði. Nú rís

ágreiningur milli þess, er hlut á að máli, og stjóraarráðsins um það,

hvort nokkrar skaðabætur skuli greiða eða um upphæð skaðabóta,

og skulu óvilhallir, dómkvaddir menn skera úr því máli. Skaða-

bótakröfur skulu komnar til stjórnarráðsins, áður en 4 mánuðir eru

liðnir frá þinglýsingardegi, ella falla þær niður.

7.  gr.

Allar lausar fornleifar, sem taldar eru í 3. grein og eru eldri

en 150 ára, eru friðaðar án þinglýsingar, og eru eign landsins.

Fornleifar þessar skal setja á sérstaka skrá, svo fijótt, sem því

verður við komið.

8.  gr.

Friðuðum fornleifum má enginn, hvorki landeigandi né leigu-

liði né nokkur annar, spilla, granda né breyta, laga né aflaga né

úr stað flytja, nema leyft sé í lögum þesum, og skal þá fara eftir

þeim reglum, sem lögin setja.

9.  gr.

Skyldur er ábúandi eða leiguliði að gjöra lögreglustjóra við

vart, ef friðuð fornleif liggur undir skemdum af völdum náttúrunn-

ar eða er skemd af manna völdum. Gjörir þá lögreglustjóri þær

bráðabirgðar-ráðstafanir, sem þarf, til að varna skemdum, og skýrir

þegar stjórnarráðinu frá málavöxtum, en stjórnarráðið ákveður með

ráði fornmenjavarðar, hvað gjöra skuli. Aðgjörðin greiðist úr lands

sjóði, nema skemdin sé af manna völdum; þá greiðir sá, er skemdi.

Vilji landeiðandi eða leiguliði gjöra jarðrask það nokkuð, er

haggar við friðuðum fornleifum, eða gjöra nokkuð það, er þeim geti

spilt, skal hann skýra lögreglustjóra frá því og um leið lýsa forn-

leifunum   og gjöra skýra grein fyrir þeim breytingum, er hann vill