Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

						56

telst sem ólögleg meðferð á fundnu fé eða skemd á eignum annara

og fer eftir ákvæðum almennra hegningarlaga 249., 296. og 298.

grein, enda missir þá finnandi tilkall til síns þriðjungs.

18.  gr.

Landssjóður á kauprétt að þeirri hlutdeild í fundnum forngrip,

sem hann á ekki, eftir mati fornmenjavarðar. Þvi mati getur með-

eigandi skotið til stjórnarráðsins, og nefnir það þá til 3 óvilhalla

lögmetendur, er vit hafa á forngripum, og skal standa við mat

þeirra. Sé það hærra en mat fornmenjavarðar, greiðir landssjóður

kostnað við yfirmatið, en ella áfrýjandi.

Ef forngripurínn er úr gulli eða silfri, eða sé um silfurpeninga

eða gullpeninga að ræða, skal meta málmverð hlutarins og leggja

ofan á 10 af hverju hundraði, og fær meðeigandi landssjóðs, eða

meðeigendur, að réttri tillölu, ef fleiri eru, það andvirði óskert, eins

og landssjóður ætti ekkert í.

Ef kaupréttar landssjóðs er eigi neytt, áður ár sé liðið frá því,

er lögreglustjóra var skýrt frá fundinum og sé fornmenjaverði eða

stjórnarráði um dráttinn að kenna, missir landssjóður eignarréttar til

sins hluta í forngripnum, og skal þá afhenda hann meðeiganda, eða

meðeigendum, landssjóðs gegn borgun lögbirtingarkostnaðar, en jafn-

framt skal fornmenjavörður setja hlutinn á forngripaskrá þá, er

getur í 19. grein, ef hann telur hann þess verðan, og fellur þá á

hann su kvöð, sem þeirri skrásetningu er samfara.

Ef fornmenjavörður telur fundinn forngrip einskisverðan fyrir

menningarsögu landsins, eignast finnandi og landeigandi hann að

helmingi hvor, og skal þá afhenda þeim hann gegn kvittun þeirra,

jafnskjótt sem lögbirtingarfrestur er liðinn, ef þeir vitja hans. En

vitji þeir hans ekki, áður fjórir mánuðir eru liðnir frá því, er þeim

var skrifað um, að landið mundi eigi nota kauprétt sinn, má lóga

hlutnum.

19.  gr.

Fornmenjavörður skal setja þá forngripi, sem einstakir menn

eiga, á sérstaka forngripaskrá, ef eigendur beiðast þess eða leyfa.

Skal beiðnin eða leyfið vera skriflegt og undirskrifað af eiganda í

viðurvist vitundarvotta eða lögbókanda (notarii publici) og geymist

í skjalasafni Forngripasafnsins. Á þessa skrá skal fornmenjavörður

og setja alla forna kirkjugripi, svo fljótt sem þvi verður við komið,

og þarf ekki neitt leyfi til þess, enn fremur þá gripi, sem á þessa

skrá skal setja samkvæmt 15. og 18. grein.