21 fjórðungi of hátt, svo að ekki var von að mennirnir vildu gjalda. Loks varð það að sætt, að þeir biskup guldu »ö hundruð vaðmála« sem gerir 36 álnir (= 6 aura) á mann, eða tæpan helming hins lög- lega gjalds, ef hjer er átt við álnir, og virðist það sennilegt, þar sem mennirnir bjuggust við að greiða annað eins, eða rúmlega það, í Noregi. En ef átt er við aura, koma 36 aurar á mann, sem verð- ur nær þrefalt við rjetta landaura. Af þessum stað má ráða að hundrað vaðmála sje alstaðar, þar sem það kemur firir, = hundrað á 1 n i r vaðmála, en það kemur flrir á þessum stöðum: Sturl. Oxf. I 13., 214., 218. og 346. bls. II 65. bls. Af því að vara er haft í sömu merkingu og váomál (t. d. Sturl. Oxf. II 65. bls.) má ráða, að hundrað vöru, þar sem það kemur firir, sje = hundrað vaðmála, og að átt sje við álnir á þessum stöðum: Sturl. Oxf. I 111. og 159. bls. Sturl. Oxf. I 215. bls. segir, að Guðmundur biskup bauð firir legorðsmál Skærings klerks »6 hundruð«, »ofc Ttallar þat meirr enn tvá lögréttu«. Einn lögréttr var 6 merkr lögaura = 48 sex álna aurar = 2 hundruð (2X120) álna vaðmála og 48 álnir að auk.1) Tveir lögréttir verða þá 4 hundruð (4X120) álna vaðmála og 96 álnir að auk, Ef hjer á þessum stað er átt við álnir, kemur það alveg heim, að »6 hundruð« er meira enn tveir lögrjettir, þvi að þá verður þetta rjettur hálfur lögrjettur (1 hundrað 24 álnir) um fram tvo lögrjettu. Enn ef átt er við þriggja álna aura verða 6 hundruð sama sem 7 x/2 lögrjettir, og orð biskups helber vitleisa. Þegar Hafliði Másson varð firir áverka á alþingi, gerði hann sjer af Þorgilsi Oddasini »80 hundraða firiggja álna aura« (Sturl. Oxf. I 38. bls.) firir áverkann.2) Siðar, þegar Sturla Þórðarson (hinn gamli) varð firir áverka og var selt sjálfdæmi, kvaðst hann mundu breita eftir dæmi Hafliða Mássonar, er hann fjekk vansa í sárafari, og gerði sjer »í»ö hundruð hundraða* firir áverkann. Þetta verður ekki skilið öðru vísi enn svo, að Sturla hafi gert sjer jafnháa upphæð og Hafliði, enda kemur það alveg heim, að 80 hundruð 3 álna aura er sama sem »tvö hundruð hundraða«, ef siðari ') V. Finsen, Orðasafn við Grág. undir réttr. *) Hjer skal jeg taka það fram, að það er misskilningur, hjá dr. V. G., er hann segir (German. abhdl. 542.-543. bls.), að þeir „átta tigir hundraða," sem Þorgils þá af vinum sínum, áður hann kæmi heim af þingi (Sturl. Oxf. I 39. bls.), sje sama upphæðin og Hafliði hafði gert á þinginu, og hafi nægt til að gjalda allar áverka- bæturnar. Þvert á móti segir á sama stað, að margir hafi eftir það boðið Þorgilsi til sín og leist hann út með stórgjöfum, og að vída hafi verið farið að krefja fjár um Vestfirðingafjórðung, áður bæturnar vóru allar greiddar. Af þessu leiðir, að „dtta tigir hundraða11 k þessum stað hlitur að tákna 80 hundruð (80X120) álna, og er það rjettur þriðjungur bótanna allra.
Beinir tenglar