Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

						62

hinum, sem er sunnanvert við hana (bæjarhúsahólnnm), þarstendur

bærinn nú og hefir án efa staðið síðan síra Benedikt ritaði sóknar-

lýsinguna 1842. Þó getur verið að annað nýbýlið, er þau voru tvö,

hafi verið bygt á fjárhúsahólnum og hafi tóftin þá orðið ógleggri við

það eða að f járhús er nýbýlismenn reistu þar, hafi orðið til að spilla

hoftóftinni þar; orð síra Benedikts eru ekki nægilega ljós tii að taka

af allan vafa um það, en þau benda helst til að hofið hafi staðið á

bæjarhúsahólnum.

TJm Hóla i H.jaltadal, kirkjunaþar og kirkjugripina værifull

ástæða til að rita allýtarlega, en sökum rúmleysis í Arb. verður það

að bíða að sinni. Sig. Vigfússon hefir skrifað um flesta kirkjugrip-

ina, er þar voru 18861). Af gripum þeim er þar ræðir um eru þessir

eftir nú á Hólum: Nr. 1, altaristaflan; nr. 8, krossmarkið mikla;

nr. 9, krossmark annað minna og 2 mannamyndir útskornar með því;

nr. 10, skirnarfonturinn; nr. 24, minningarspjald með grafskrift yfir

frú Ingibjörgu Benediktsdóttur; nr. 26, prentuð mynd af Paul Gaimard.

Allir hinir gripirnir eru nú komnir til Forngripasafnsins, að tveim

undanteknum þó: nr. 3, sem verið hefir dýrmætur gripur, korpor-

alshÚ32) fornt, svipað því er Fgrs. á frá Skálholti8); sá gripur er nú

ekki á Hólum og er mér ókunnugt um hvað um hann hefir orðið;

— og nr. 22, máluð mynd af Ulrieh Christian Gryldenl^ve, stiftbe

falingsmanni, gerð af honum á unglingsaldri, máske einmitt er hann

var gerður að stiftbefalingsmanni hér, hann var þá 14 ára. Þessi

gripur er vís, er hjá fyrv. amtmanni Jul. Havsteen í Reykjavík.

Við lýsingar Sig. Vigf. á gripum Hólakirkju er ýmislegt að at-

huga, skal það þó ekki til tínt hér viðv. þeim gripum, sem komnir

eru til Fgrs., nema þess skal þó getið að nr. 21 er ekki mynd Jóns

læknis Steinssonar, heldur Kristjáns konungs 5., ágætt verk eftir D'

Agar, en nr. 23 er mynd Jóns læknis Steinssonar. — Konumyndirn-

ar, er S. V. talar um að séu á nr. 2, altarisklæðinu, eru englamyndir,

ekki með lúður, heldur reykelsisker, og það sem yfir myndunum

stendur er angelus d[omi]ni og angel[ue\. — Viðv. gripunum, sem enn

eru í kirkjunni á Hólum, skal að þessu sinni fátt eitt tekið fram af

því, sem athugnvert er við lýsingu S. V. Hann lýsir altaristöflunni

miklu all nákvæmlega, einkum búningi myndanna og afstöðu þeirra

innbyrðis og má af lýsingunni einni ráða mikið i hverja menn

myndir þessar eigi að sýna,   þótt  hann  láti  þess  ógetið.   Fremsta

')   Sjá. Arb. '88-92, bls. 90 o. s. frv.

!)    Korporaltöskurnar (bursæ corporalium) hafa verið kallaðar korporalshús hér

á landi, t. d. einmitt i úttektunum á dómkirkjunum,

8)   Sbr. Arb.' 09, bls. 50-51,