63 myndin í miðhluta töflunnar sýnir krossfestingu Krists með venju- legum persónum, en á bak við (fyrir ofan) eru 3 sérstakir mynda- flokkar, er eigi virðast koma krossfestingunni við. S. V. ætlar að annar sýni líflát á Golgatha: hann mun þó sýna eitt af hriðjuverk- um annars ræningjans. Hinn flokkurinn, ríðandi menn, merkir má- ske konungana helgu eða vitringana frá Austurlöndum á leið til Bethlehem. ¦— Hinar einstöku kvenmyndir 4 til beggja handa við miðhlutann eru eins og ráða má þegar af lýsingu S. V., Dorothea helga frá Kappadokíu, Barbara helga, Katrín helga frá Alexandríu og Margrét helga frá Antiochíu, — en þær merkja enganveginn »hina stríðandi kirkju«, né »hamingjuna« né »vísdómsgyðjuna«. I væng- junum eru myndir postulanna, og hefir hver þeirra verið þekkjanleg- ur af sýnitákni sínu, en mörg eru þau nú glötuð. ¦— Að öðru leyti hefir taflan skemst furðanlega lítið. ¦— I hólfunum, sem eru efst á vængjunum, eru tvær dýrlingamyndir i hvoru: Sebastianus h. og Augustinus (? sýnitáknið vantar), Georg (Jörundur) h. og Antoníus helgi frá Þebu. A vænginn að utanverðu eru málaðar myndir, þó ekki gerðar af sérlegri list. Á vinstra vængnum virðist vera Jesús og María Magdalena, en á hiuum er mynd af Sebastíanusi helga, sýnir pínu hans og líflát. — S. V. hefir virst það vera konumynd, en svo er eigi. Litlu myndirnar fyrir ofan þessar tvær eru aftur á móti af helgum meyjum: Barbara h. (turn), Agata h. (töng), Margrét h. (bók og ritfjóður) og ein enn (með kvarnarstein í hægri hendi og poka í vinstri). — Það er engum efa undirorpið að altaristafla þessi, sem nú er veglegust altarisbrík á iandi hér, er sú hin sama er Jón byskup Arason gaf Hólakirkju. Hennar er þannig getið fyrst í Sigurðarregistri: »Ein forgylt brik á miðju gólfl með altari og öllum sínum búningi«. Síðan er hennar getið í öllum úttektum kirkjunnar. Samkvæmt orðum síra Sigurðar hefir hún í fyrstu ekki verið háaltaris brík heldur á sérstöku (alþýðu-) altari á miðju gólfi. Mun þessu hafa verið breytt við siðaskiftin eða við næstu kirkjubyggingu — síðast á 16. öldinni. — Olfur Tómasson getur hennar með 1 er. í kvæði sínu um Jón byskup, sem og gullkaleiks- ins, er Danir ræntu að Jóni byskup afteknum, og kantarakápunnar1) góðu, sem nú er á Fgrs. (byskuspkápunnar) — Altarisbríkin er efa- laust frá byrjun 16. áldar, líklega er hún frá Niðurlöndunum; máske Antwerpen, þar sem mest var gert af slíkum bríkum um þetta leyti. S. V. lýsir nr. 9, krossmarkinu minna og segir, að undir kross- inum standi Jóhannes og María, en þó ætlar hann að verið geti að þær myndir séu af öðrum og stafir þeir er undir myndunum *) Svo nefnir sira Sigurður hana: „Kantarakápa með flugil", er eitt af því er faðir hans hafði gefið kirkjunni.
Beinir tenglar