Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

						70

verið grafin þar, sem hrossbein hafa fundist. Það virðist þó liggja

harla nærri að hugsa sér og skilja það, að hrossakjót og önnur mat-

væli hafi verið lögð í haug með mönnum í heiðni, ekki síður en

vopn og búningar, hestar, hundar, áhöld o. fl.

Skel.jungsstein nálægt Silfrastöðum athugaði eg 19. VII. Um

hann hefir áður ritað í Árb. '01, bls. 25—26, Brynj. Jónsson. Þjóð-

saga gömul er um það, að göt þau tvö, sem í honum eru, séu boruð

af mannahöndum; er sú þjóðsaga i ísl. þjóðs. I. 245—56. Br. J.

segir götin »hafa útlit til að vera mannvirki«, en þykir þó ólíklegt

að svo sé. Munnmæli hafa og verið um að gótin væru 3, og átti

eitt að vera sokkið í jörðu. Er eg skoðaði steininn var hann að

öllu leyti ofanjarðar, og var glögt, að hann hafði ekki staðið þarna

djúpt í jörðu; götin voru aðeins tvö. G-öt þessi eru að öllu leyti

náttúrunnar verk og yfirleitt sjást engin mannaverk á steininum;

á því er alls enginn vafi. — Það er í rauninni óviðkomandi mál í

þessu riti að skýra hversu götin eru til orðin. Slík göt og holur

hafa venjulega myndast í steinleðjunni áður en hún harðnaði,

en stundum þó t. d. af sjó, í storknað grjót. Götin og holurnar í

Skeljungssteini munu mynduð í steinleðjunni af vatni eða lofti.

Á Abæ í Austurdal var mér bent á mannvirki eitt einkenni-

legt. Það er skamt upp frá bænum í dagmálastað, rétt fyrir utan

túnið. Það er lítill haugur, um 10 fet að þverm., kringlóttur, og er

garður hlaðinn umhverfis; þverm. hrings þessa er 37—40 fet, —

hann er sporbaugsmyndaður. Garðurinn er nú mjög lágur, aðeins

um V2 fet og mjór, um l'/2 fet, en fullglöggur. Þessu mannvirki

fylgir sú þjóðsaga, sem alkunn er í Skagafjarðardölum, að draugur

að nafni Dala-Skúli hafi verið settur hér niður. Hann var upp-

vakningur úr Vesturdalnum og gerði mikið mein unz Goðdala-prestur

sendi hann fram á afrétt og fekk honum það erindi, að telja öll

kindaspörð á afréttinum. Að loknu verki kom draugur niður að

Abæ og voru þá fætur gengnir upp að knjám. Varð honum þá

komið fyrir og hann settur niður á þessum stað.

Þjóðsaga þessi er án efa miklu yngri en mannvirkið, sem naum-

ast virðist geta verið annað en haugur frá heiðni, og með haugs-

garði umhverfis, en hvortveggja eyddur mjög.

A Svínavatni er við bæjarlækinn flöt hella allstór, slétt að

ofanverðu; kom hún í ljós er kirkjan var bygð og túnið sléttað þar

umhverfis.   Það  er  einkennilegt  við hana, að á hana er höggvinn