Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Įrbók Hins ķslenzka fornleifafélags

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Įrbók Hins ķslenzka fornleifafélags

						Forn kaleikur og patína frá Skálholti.
Síðasta Árbók Fornleifafélagsins flutti myndir ogjýsingu af ein-
um hinna fáu merkisgripa, sem enn eru til frá dómkirkjunni á Hó!-
um, kantarakápunni gömlu; nú fylgja hér myndir og stutt lýsing af
tveim hinna fornu dýrgripa, sem til voru i hinni annari dómkirkju
vorri, »kaleiknum góða« og patínunni frá Skálholti.
Helgust og þýðingarmest af öllum hinum heilögu kerum kirkj-
unnar eru kaleikurinn og patínan, þar eð þau eru notuð beinlínis við
helgun og útdeilingu vínsins og brauðsins í altarissakramentinu, og
þau eru í flestum kirkjum hér á landi nú hin einu heilögu ker
kirkjunnar — þar sem svo stendur á, að hvorki er til messuvíns-
kanna né bakstursbaukur. Frá því á fyrstu öldum kristninnar hefir
ekki annað þótt hlýða en að þessi ker væru úr dýrum málmi, og
snemma á öldum tókst upp sá siður, að skreyta þau með ýmsu móti,
stundum af mestu list. Um það leyti er kristni komst á hér á landi
voru þessi heilögu ker kirkjunnar víðast hvar einungis úr silfri, lík-
lega venjulegu gylt, sumstaðar úr gulli. Frá síðari öldum eru til
hér á landi kaleikar úr ódýrum málmi, t. d. tini. Á Þjóðmenja-
safninu er fallegur kaleikur frá Ögur-kirkju (nr. 3436), gjörður í
gotneskum stýl, og er stéttin og miðkaflinn á honum úr eir, en al-
gylt; slíkt var leyfilegt fátækum kirkjum. Gylt eirpatína forn er
og til enn í einni kirkju hér á landi, og i nokkurum kirknamáldög-
um eru nefnd slík áhöld; í kirkjunum á Urðum í Svarfaðardal og
Draflastöðum í Fnjóskadal er getið um glerkaleika á 14. öldinni1).
Aftur á móti voru hér í nokkrum kirkjum gullkaleikar. Þeirra
allra mestur var hinn ágæti dýrgripur Hóladómkirkju, gullkaleikur-
inn mikli, sem Gottskálk biskup Nikulásson fékk Jóni Arasyni
9 merkur  gulls  til  að   Iáta  smíða   í  Noregí,   og   sem    »ríkisfólkið
') Hinn auðvirðilegasti kirkjukaleiknr og þar með fylgjandi patina, er eg hefi
fundið í islenzkum kirkjum, eru í kirkju einni i Þingeyjarsýslu; kaleikurinn er vindla-
bikar og patínan öekubakki, bæði harla ókirkjuleg að efni og útliti sem von er til.
J?essi „heilögu ker" kirkjunnar voru gefin henni fyrir allmörgum árum af dónsknm
kaupmanni, — máske í skiftum fyrir fornhelg silfurker.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80