Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Įrbók Hins ķslenzka fornleifafélags

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Įrbók Hins ķslenzka fornleifafélags

						
55
Þessar smeltu plötur eru mjög merkilegar og munu nú fáir smeltir
kaleikar vera til hér á landi, en fyrrum hafa þeir að líkindum verið
til nokkrir þótt þess sé ekki getið í máldögunum. — A Þjóðmenja-
safninu eru 2 fornir kaleikar í gotneskum stýl með smeltum typp-
um á hnúðunum og til eru fleiri hér líkir; í einni kirkju hér vestra
er ennfremur kaleikur í forn-gotneskum stýl með smeltum dýrlings-
myndum á stéttinni. — Þessi list að gjöra smeltar myndir er mjög
forn og hefir verið iðkuð með ýmsu móti; sú tegund, sem hcr er
um að ræða, nefnist á frönsku émail champlevé og er kunn frá þvi
á fyrstu öldum eftir Krists daga. Á miðöldunum var hún mjög
stunduð á Þýzkalandi, einkum í Rínarlöndunum, en frá því á 12.
öld er hennar getið í borginni Limoges á Frakklandi, þar var hún
mjög mikið stunduð á 13. öldinni; á 14. öldinni tóku menn smám-
saman að leggja minni stund á þessa list.
Á bak við, fyrir ofan, hina litlu, áttstrendu myndplótu, sem fest
er efst í stéttina að innanverðu, kom í ljós, er platan var tekin út,
silfurmynt, jöfn plötunni að þvermáli, 0,6 mm. að þykt, allmjög barin
og sléttuð (sjá meðf. mynd). A milli plötunnar og myntarinnar er
silfurræma, 2 mm. breið, á rönd, beygð í hring og gerð til að halda
plötunni hæfilega langt frá myntinni svo að við það myndist lítið
hylki. Hylki þetta var tómt og vottaði ekki fyrir því að neitt hefði
verið í því nokkru sinni. Vafalaust hefir það þó verið gjórt af
smiðnum til þess að í því mætti varðveita helgan dóm, og má ætla
að hann hafi skreytt stéttina svo vel að innan einmitt með tilliti til
þess; venjulega voru stéttirnar ekki gyltar að innau og ekki sérlega
vandlega frá þeim gengið þeim megin. — Á myntinni er áletran
beggja megin; á framhlið (sjá myndina) stendur í innri línunni:
t PHILIPPVS RCX, og í hinni ytri: f BHDICTV ¦ SIT j HOflie \
DHI ; NRII DCI \ IhVXPI (þ- e. Benedictumsit nomen domini nostri dei
Jhesu Christi). I miðju er jafnálma kross og fætur á öllum álmum. Á
hinni hliðinni stendur: f TVROHVSCIVIS (Turonus civis) og umhverfis
er kranz af 12 frönskum liljum í tvöföldum svigum. Inst í miðju
hefir verið mynd, sem nú sést óglögt. Mynt þessi er sýnilega frönsk
og virðist helzt vera frá tíð Filippusar IV. hins fagra (1285—1314);
— getur þó máske verið frá tíð Filippusar V. (1316—22) eðajafnvel
Filippusar VI. (1328—50).
Þessi heilögu ker eru, eins og líka sjá má af meðfylgjandi mynd-
um og þessari lýsingu, gjörð í gotneskum stýl; eigi einungis lögunin
á kaleiknum heldur og alt skraut á honum og patínunni er í got-
neskum stýl. Af löguninni á skálinni, — hún er nálægt því að vera
hálfkúlumynduð eins og skálarnar eru venjulega á hinum eldri, róm-
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80