Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

						12

Helgu, dóttur sinni, er átti svart Úlfsson Jörundarsonar aurgoða, sem

talinn er að hafa búið í Odda. — Liklegra þykir mér, að Oddi hafi

byggzt snemma, ef til vill af Hrafni Hængssyni fyr en hann kemst

að Hofi, og hann svo selt manni, sem vel gat borgað, eða átt þar

leiguland og á nefndum jörðum.

9.    Þórunn, móðursystir þeirra Þorgeirs, »nam Þórunnarhálsa

alla« (Landn. 17, Sturlubók); mun það hafa verið um sama leyti

(c. 940). Bærinn Háls var í byggð fram á 19. öld — og þó í eyði

við og við — og var stundum kallaður Þórunnarháls (t. d. í Sveita-

bók frá 18. öld). Bærinn stóð norðan-undir hálsi einum, sem er

áfastur Bjólffelli og að innri enda þess; stóð hann þar við ríkar

bergvatns-uppsprettur og sneri vestur. Hann hefir verið stöðugt i

byggð síðan 1845, en þá, Heklugos-árið, var Næfurholt flutt þangað,

og hefir bærinn síðan kallazt Næfurholt. — Mikið grjót og klettar

stórir hafa fallið úr hálsinum heim að bænum, og úr fjallinu, víða

langt inn á tún, sem mörg merki sjást til, þó mikið væri hreinsað

burt, einnig sett í túngarða, að því, og stór klettur sprengdur upp,

fast við bæjarhúsin. — í hinum minnilegu jarðskjálftum 1896, þegar

húsfreyjan beinbrotnaði undir baðstofuþakinu í rúmi sínu og sonar-

barn hennar beið bana við hlið hennar, var bærinn fluttur norður

fyrir lækinn, þar sem hann nú er.

Þórunn hefir numið Bjólffell, hálsana (hann er skiptur sundur,

um fjárhúsin), þar inn-af og allt umhverfis —, en mjög óvíst um

hlíðarnar inn um Næfurholt, sem ekki geta hálsar kallast. (Næfur-

holtsfjöllin).

10.    Kolur Óttarsson ballar »nam land fyrir austan Reyðarvatn

og Stotalæk, fyrir vestan Rangá og Tröllaskóg, og bjó i Sandgili.

Hans son var Egill, er sat fyrir Gunnari Hámundarsyni (á Hlíðar-

enda) hjá Knafahólum og féll þar« (Landn. 15) árið 986. Þá átti

Egill þrjá uppkomna syni, sem allir voru i bardaganum, og gjaf-

vaxta dóttur, og hefir því líklega verið á fimmtugsaldri. Móðir Egils

var Steinvör, systir Starkaðar undir Þríhyrningi, er afi þeirra nam.

Þetta landnám Kols er mjög seint og hið síðasta á Rangárvöllum,

er Landnáma nefnir, liklega gerzt um 960—970; verður ekki ákveðið

fyllilega. — Kolur nam land fyrir austan Reyðarvatn og Stotalæk

(= Stokkalæk). Hér er ekki sagt allt land, enda mun varla svo hafa

verið. Óhugsandi er, hvernig sem á er litið, að maður, sem hafði

umráð yfir öllu þvi landi, hafi gengið fram hjá því víðáttumikla

landi, sem var fegurra, betur í sveit komið, með þykkara og ljósast

grasgefnara jarðvegi þar sem Keldna-land var, en byggt uppi í Sand-

gili. — Landnám  þetta  er  svo   seint,  að  varla kemur  til mála, að