Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

						37

5.  Dys hjá Gröf á Vatnsnesi.

Presturinn á Melstað, séra Jóhann Briem, og maður nokkur frá

Hvammstanga höfðu skýrt mér frá því, að bein úr manni hefðu

fundizt fyrir skömmu nálægt bænum Gröf á Vatnsnesi. í suðurleið frá

Akureyri kom ég við á Hvammstanga 18. júlí 1935 og ók þaðan að

Gröf samdægurs til að athuga fundarstaðinn.

Nokkur mannsbein, höfuðkúpa o. fl., komu þegar í ljós; höfðu

verið hulin lauslega aptur, er þau fundust. Var þetta í litlum og

lágum melhól vestur-undan bænum, rétt við aðalveginn út á Vatns-

nesið; mun hafa verið tekin möl úr hólnum til þess að láta í

veginn, er hann var gerður, og kann að vera, að þá hafi einhver

bein farið í hann með; eru nú nokkur ár síðan. Jarðvegur var nær

enginn í hólnum nú, þar sem beinin voru, en hreyfð möl og mold,

dálítið gróin efst, var þó yfir þeim, að eins um */* m-> °g myndaði

dálítið barð, yfir hallandi malarskriðu. Er moldin var hreinsuð ofan-

af, komu nokkur fleiri beinabrot og leggir í Ijós, og kjálkabrot suð-

austar, en höfuðkúpan hafði komið í ljós, og fundizt i sumar áður,

norðvestast, um 1 m. frá. Sýndi þetta ljósast, ásamt öðru fleira, að

dys þessi hafði verið grafin upp áður, sennilega fyrir löngu, og

beinin látin niður óreglulega, — eins og í dysjunum hjá Staðartungu

og Enni.

Hin upprunalega gröf hafði ekki verið grafin dýpra en að hinu

móleirsblandaða eða hreina malarlagi, um 3,5 cm. frá núverandi yfir-

borði, og ekki hafði gröfin verið viðari en svo, að líkið virtist hafa

verið sett niður með krepptum fótum. Fótleggirnir, sköflungarnir, fund-

ust báðir, voru saman og sneru eins, í suðaustur — norðvestur.

Nokkrir steinar voru yfir beinunum og sunnan-við þau, eins og meðal-

hleðslusteinar að stærð; hafa þeir sennilega verið umhverfis í dysinni

upphaflega.

Tennurnar bera vott um allháan aldur, sennilega sextugsaldur,

hins dysjaða manns, og virðist hann hafa verið karl, en ekki kona;

verður það helzt ráðið af höfuðkúpunni. Hvorugur sköflunganna er

heill, en þó má fara nærri nm lengd þeirra; þeir virðast hafa verið

37 cm. langir, og maðurinn eptir því um 167 cm. hár.

Um 10—11 járnnaglar og fleiri járnmolar fundust með þessum

beinum; sumir eru með tréleifum við og sumir eru með ró; þeir

virðast kunna vera úr skildi.