Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

						50

sér merki, ok bjóz þar um, því at hann vildi nú hvervetna annat en

ræna; fekk sér net ok bát ok veiddi fiska til matar sér«. — í lok

56. kap. er sagt frá staðháttum í nánd við þennan bústað Grettis:

»Þar var svá við vaxit, at nes gekk fram í vatnit, en víkrhvarf mikit

var öðru megin nessins. Vatnit var djúpt at landinu«. Grettir synti

eptir netjum sínum út í vatnið, en Þórir rauðskeggur, er sendur

hafði verið til höfuðs honum, hljóp á móti honum, er hann sté aptur

upp á bakkann, »ok hjó til hans. Grettir kastaði sér á bak aptr ofan

i vatnit ok sökk sem steinn. Þórir horfði út á vatnit ok ætlaði at

verja landit, ef hann kæmi upp. Kafaði Grettir nú sem næst bakkan-

um, svá at Þórir mátti ekki sjá hann, þar til sem hann kom i víkina

at baki honum, ok gekk þar á land«, greip Þóri fyr en hann varði

»ok hjó þegar höfuð af honum«. — í 57. kap. segir enn frá stað-

háttum í nánd við skála Grettis: »Þat var einn dag, at hann sá

margra manna reið, ok stefndu til bygða hans. Hljóp hann þá í

hamraskarð eitt ok vildi eigi renna«.

Fiskivötn á Arnarvatnsheiði eru mörg; »þar er allt þakið í vötn-

um«, segir Jónas Hallgrímsson, sem var vel kunnugt um það, því

hann fór þar um nokkrum sinnum, hina fjölförnu þjóðleið. í Grettis-

sögu er ekki sagt, við hvaða vatn Grettir settist að. En einna fiski-

sælasta vatnið er Arnarvatn stóra, og við austurenda þess er höfði,

sem kenndur er við Gretti, heitir enn í dag Grettishöfði. Hefir þetta

lengi verið alkunnugt, og er hvort-tvepgja mikil bending um, að hér

sé að leita »byggða« Grettis. í riti sínu, »Bidrag til en hist.-topo-

graf. Beskrivelse af Island,« I., 344—45, ræðir Kr. Kálund um þetta

og segir rétt frá Grettishöfða, og bætir svo við: »lidt sydligere, ad-

skilt herfra ved en lille vig, skyder et smalt næs sig frem«. Þetta er

einnig laukrétt og geta menn séð, að þetta kemur einnig vel heim

við söguna. Þó segir Kálund, er hann hefir skýrt frá staðháttafrá-

sögninni í Grettissögu: »Om de her beskrevne lokaliteter kan gefind-

es ved Arnarvatn, er ikke let at sige«. Kálund fór hér um 10. sept.

1874, en hefir ekki haft nógu kunnugan mann með sér og ekki haft

tækifæri til að athuga nógu vel staðháttuna við nesið, víkina og

Grettishöfða,  enda liggur vegurinn nokkurn spöl fyrir austan þá staði.

Kristleifur bóndi Þorsteinsson á Stóra-Kroppi birti í Andvara

LVIIL, 65—80, grein um Arnarvatn; þar segir hann (á bls. 71):

»Grettisskáli blasir við 'A Svartarhæð, norðan megin við austasta

hluta Arnarvatns. Þar sér vel til skálatóftar Grettis á litlum hóli, og

gengur þar tnngi fram í vatnið. Norðan við skálatóftina er klettur,

sem heitir Grettishöfði«. Þessa tótt minnist Kálund ekki á, hefir ekki

verið   bent  á  hana   né   heyrt  hennar getið;   —  þar á móti minnist