Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

						63

það,   að þessi   mikla  sjósókn  hafi endað snögglega,   eða lagzt niður

á tímabili.

Skammt fyrir austan tangann er vík ein, sem heitir Ölvishöfn;

þar hefir verið góð lending til forna, en þar er nú uppkastað. —

Önnur vík er austur-við Þvottá, sem heitir Styrmishöfn, og hefir þar

verið útræði til þessa. Það eru til sagnir um það, að á landnáms-

öldinni hafi bræður tveir siglt frá Noregi til íslands, á sínu skipi

hvor, og hafi þeir heitið Ölvir og Styrmir; er sagt, að þeir hafi lagt

skipum sínum í þessar víkur, og að þær beri þeirra nafn síðan.

Austast í Hvalness-landi er nes, sem kallast Krossanes, og

Krossanesstindur heitir fjallið þar fyrir ofan. Ekki veit ég, af hverju

nesið dregur þetta nafn.

Austurhorn er nú hér í daglegu tali kallað Tófuhorn, og er það

nafn svo tilkomið, að þegar tófan var hér eins og fénaður, þá kom

hún fram á hornið, þegar hún var að kalla á maka sinn; þóttu það

ófögur hljóð, sem hún rak upp í myrkrinu á kvöldin; heyrðist þá oft

tekið undir langt burtu í fjarska, og héldu þær svo áfram að gagga,

þar til báðar voiu komnar út á hornið.

Tvær urðir eru hér ægilega stórar; heitir önnur Stekkjartúnsurð,

dregur nafn af stekk, þar sem lömbum var stíað frá ám; er sagt, að

hún hafi hrapað öll í einu, þegar Tyrkir komu og rændu hér, og að

þá hafi þeir orðið hræddir og hætt við að ræna sveitina. — Hin

urðin heitir Kolbeinsurð; fékk hún nafn sitt af útilegumanni, sem

hélzt þar við um tíma, þar til hann var flæmdur burt þaðan; hafðist

hann svo við á ýmsum stöðum, lenti síðast að Vesturhorni og var

drepinn þar að endingu. Enginn vissi nein veruleg deili á þessum

manni. Hann gerði ekkert illt af sér annað en að stela sér mat,

en allir voru mjög hræddir við hann, því að hann gekk með langan

atgeir sér við hlið og skildi hann aldrei við sig, — nema einu sinni,

er hann skildi hann eftir fyrir utan helli sinn á Horni; stukku þá

sjómenn til, náðu atgeirnum og drápu Kolbein svo með hans eigin

vopni. En yfirleitt mæltist það verk illa fyrir, þótt sumir yrðu fegnir.

Það er sagt, að Kolbeinn hafi komið í réttimar á haustin, tekið tvo

fullorðna sauði, krækt þeim saman á hornunum, sett þá svo yfir

axlirnar á sér og farið burt með þá, og hafi enginn þorað að meina

honum það. Hann kvað hafa verið stórfenglegur í sjón, en fremur

góðlegur á svip. Það kom einnig fyrir á vertiðinni, að hann kom í

fjöru, þegar bátarnir voru að róa á sjó, og er sagt, að þá hafi hann

stokkið upp í einhvern bátinn og verið í stafni, og svo stokkið upp

úr, og tekið hlut sinn þegjandi. Hann svaraði fáu, þótt yrt væri á

hann.  En   svo   tóku menn eftir því,   að það var happ að hafa hann,