Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

						80

'komast þaðan lifandi, en að ég heíði meiri giftu en fyrirrennarar

mínir, svo að máttur konunnar eða fyrri ummæli hennar gætu engin

áhrif haft á mig. Um draum Jóns eða frásögn hans get ég ekkert

sagt annað en það, að Jón bóndi Jónsson í Purkey var mesti heiðurs-

maður, orðvar, sannsögull og að öllu leyti mjög vandaður. Mun

enginn, sem hann þekkti, ætla honum, að hann hafi búið drauminn til

eftir að hann vaknaði. En segja mætti það, að tildrög draumsins væru

þau, að Jón hefði haft, þá er hann sofnaði, sterka hugsun á þessu

málefni, sem hann lét sér svo ant um. Af þeim ástæðum hafi draum-

urinn myndazt í svefninum.

Allir þessir bændur, er í Arnarbæli bjuggu þetta tímabil, sem

sagnir þessar eru um, voru leiguliðar, nema Bogi Smith; hann erfði

Arnarbæli eftir móður sína, Ragnheiði Bogadóttur frá Staðarfelli. Að

því leyti er ekkert hægt að segja um, hvort þau ummæli konunnar

hafi rætzt, að þar skyldi enginn sjálfseignarbóndi þrífast. Hafi búskap-

ur Boga sál. verið svo laklegur, sem hann var að margra áliti, mun

það hafa stafað aðallega af því, að hugur hans hneigðist meira að

smíðum en búskap. Hann var að sögn ágætur trésmiður, og hafði

hann lagt mikla stund á það. Auk þess stundaði hann skipasmíðar,

með fl., sem að þeirri iðn laut. — Búskapurinn er svo stundarglöggur,

að fæstum hentar að hafa hann í hjáverkum, og auga bóndans verður

að vera víðsýnt, svo að búskapurinn berist ekki á hauga.

Ekki er mér kunnugt um, hve nær Arnarbæli byggðist fyrst; eru

líkur til, að það hafi verið síðar byggt en Dagverðarnes. Allt nesið,

sem Arnarbæli og Dagverðarnes standa á, hefir verið landnámsland

Kjarlaks, sem reisti bú á Kjarlaksstöðum og nam land á millum

Dagverðarár og Klofninga. Dagverðará er lækjarspræna, sem er á

milli Teigs og Ketilsstaða í Hvammssveit, en Klofningar eru fyrir

vestan ytri enda Klofningsfjalls, sem er í Klofningshreppi, og hann

dregur nafnið af. Líkur eru til, að Kjarlakur hafi gefið hjúum sínum

þetta nes, og þá fyr þann hluta þess, sem Dagverðarnesi tilheyrir og

er talsvert fjær Kjarlaksstöðum en Arnarbæli. Bendir margt til þess,

að Arnarbæli hafi verið byggt talsvert síðar en Dagverðarnes.

Fornsögur vorar segja, að Auður djúpúðga og lið hennar hafi

neytt dagverðar í þessu nesi, og af því hafi jörðin Dagverðarnes

fengið nafnið; er það að öllum líkindum rétt. En hvergi sést það í forn-

sögunum, hvar það var í þessu nesi, sem þau Auður neyttu dag-

verðarins. Eru líkur til, að það hafi verið í nesi því, sem heitir Litla-

Dagverðarnes; er það í Arnarbælis-landi, og hefir ávalt verið. Að

nesi þessu flýtur jafnt að um fjöru sem um um flóð. Hagar því

þannig,   að   það   er  á leið, þá er farið er inn á Hvammsfjörð, hvort