Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

						82

er ekki hægt að byggja fyrir ofan það né neðan. Ytri endi túnsins

liggur að vogsbotninum, og því er ekki hægt að byggja veg þeim

megin við það, en að ofan (norðanverðu) er Bæjarborgin, sem mjög

dýrt væri að leggja veg yfir.

Fyrir austan kálgarðinn er hóll, sem Lambhússhóll heitir (10);

liggur hann frá kálgarðinum inn undir Lambhúsin, sem eru innarlega á

túninu, rétt við Bæjarborgina. Sá hluti túnsins, sem er fyrir austan

bæinn, en fyrir ofan reiðgötuna, heitir Lambhússvellir (11) — fremri

og innri. — Vellir þessir eru báðir mjög grýttir og þýfðir. Þar er

ekkert greiðfært, nema ein flöt og Lambhússhóllinn. Er mjög erfitt

að slétta þessa velli, vegna stórgrýtis, Fyrir neðan (sunnan) götuna er

Brunnhússvöllur (12). Nær hann frá brunnhúsinu, sem er neðst í tún-

jaðrinum, og yzt í vellinum, inn að túngarði. Völlur þessi er langur,

en mjór. Mestur hluti hans er þýfður og grýttur. Fyrir vestan Brunn-

hússvöllinn er Smiðjuhólsflötin (13), og Smiðjuhóllinn (14) þar fyrir

vestan; er hann allstór um sig og greiðfær. Fyr á tímum stóð smiðja

á þessum hól og sést enn fyrir tóft hennar. Hóllinn er berghóll, sem

um langan tíma hefir verið þakinn ösku og öðru úrgangsrusli; er þess

vegna orðið nú talsvert djúpt jarðlag á honum, ofan-á berginu. Fyrir

ofan Smiðjuhólinn er Bæjarhóllinn (15), sem er lágur og lítill um sig.

Á milli hans og Smiðjuhólsins er laut. Fyrir vestan þessa hóla tekur

við völlur, sem Þúfnaoddi heitir (16); nær hann alla leið út að tún-

garði. Þúfnaodda marka hólarnir að austan, reiðgatan að norðan,

túngarðurinn að vestan og Arnarbælisvogsbotninn að sunnan, og

myndast skarpur oddi úr honum fram í voginn. Af þessum Odda

og því, hve ill-þýfður þessi völlur var, mun hann hafa fengið þetta

nafn. Þúfnaoddi mun vera um 6—7 dagsláttur að stærð. Þennan völl

var erfitt að heyja, meðan hann var allur þýfður; nú er hann allur

sléttur. Elztu slétturnar eru um 40 ára og farnar að þýfast vegna

vatns.

Fyrir ofan (norðan) götuna með Bæjarborginni er völlur, sem

Lengja heitir (17). Nær þessi völlur frá vesturenda kálgarðsins og

út að túngarði. Lengja er öll þýfð og grýtt; aðeins ein flöt í henni

fyrir utan bæinn, og var erfitt að gera hana, vegna grjóts. í Lengju

er rúst, sem Bænhússtóft er kölluð; er talið víst, að þar hafi bæna-

hús það staðið (18), sem um langan tíma var í Arnarbæli. Bænahús-

inu fylgdi eitt ásauðarkúgildi; eftir það greiddi ábúandi jarðarinnar

sóknarprestinum 20 pd. af smjöri. Sagnir eru um það, að þetta kúgildi

hafi fallið, og að þá hafi staðið styr á milli jarðareiganda og sóknar-

prests um greiðslu á leigu eftir kúgildið. Eftir talsvert þjark hafi þó

samizt svo á milli þeirra, að   presti skyldi greiða árlega eina spesíu;