Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

						86

Náttmálaásinn er flóasund, sem heitir Hraunfjallasund (64). í sundinu

vex brokstör. Austanvert við þetta flóasund eru Hraunfjöllin (65),

sem eru háir klettar, allvíðáttumiklir; liggja frá austri til vesturs.

Með pörtum eru Hraunfjöllin þakin birkiskógi, en sumt af þeim eru

berir klettar. Fyrir sunnan þau er allmikill skógur. Undir Hraunfjalla-

hyrnunni (66), sem er vestast á þeim, eru miklar grjóturðir, sem refir

gutu yrðlingum í að vorinu; var mjög erfitt að vinna þau gren, vegna

urðanna. Fyrir mörgum árum hafa refir alflutt sig burt af þessum

stöðvum. Norðanvert við Hraunfjöllin er Hraunfjalla-kinnin (67), sem

er mjög gróðurlítil. Fyrir vestan hana eru landamerkin á milli Arnar-

bælis og Dagverðarnessels, með Hraunfjalla-kinninni eftir flóajaðrinum

alla leið austur í Saurpoll (68). Þessi pollur dregur nafn af foraðs-

sundi, sem vegur hefir verið lagður yfir á þann hátt, að grjót hefir

verið fært ofan-í sundið, grjótið svo sokkið, en myndazt djúpur poll-

ur ofan-á því, svo að vatnið tekur hestum í hné og jafnvel meira.

í miklum þurkum á sumrin þornar vatnið í pollinum, og er þar þá

eintóm forarleðja. Hraunfjalla-kinnin endar við austurenda Hraunfjall-

anna. Frá þeim enda þeirra suður undir Húsaborg (28) eru kallaðir

Hraunfjallabekkir (69), sem eru öldumynduð grjótholt með talsverðu

skógarkjarri. Fyrir austan Saurpoll eru smáholt með forarmýrasund-

um á milli, austur að Ormstaðavatni (70), sem er allstórt vatn, er

liggur frá norðri til suðurs. Áframhald af landamerkjum á milli Arnar-

bælis og Dagverðarnessels er úr Saurpolli í suðurhorn Ormsstaða-

vatns. Gamlar sagnir eru um Ormsstaðavatn, að ýmsar vatnavættir

byggju þar, þar á meðal nykurkýr og nykurhestar og margt fleira

af vatnadýrum. Gömul kona, sem nú er dáin fyrir mörgum árum, en

var á Ormsstöðum hjá Guðmundi Jónssyni, er var bóndi þar og

kallaður Guðmundur steinhög^vari, um og eftir 1850, sagði mér

ýmsar sögur um Ormsstaðavatn, þar á meðal, að flest fólk forðaðist

að fara eftir því að vetrarlagi, á ísum, bæði gangandi og ríðandi;

lagnaðarís á vatninu væri ótraustur, svo að það kæmi fyrir, að hann

færi af því snögglega, og áttu vatnavættir að orsaka það. Á meðal

annars sagði þessi kona mér, að eitt kveld að vetrarlagi hefði bað-

stofan á Ormsstöðum skolfið og nötrað. Fólkið varð allt mjög hrætt,

því að veður var ágætt, svo að þetta gat ekki komið til af vondu

veðri. Húsbóndinn hefði einn litið út-um glugga á baðstofunni og

hefði þá bannað öllum að fara til dyra eða láta neitt á sér bera.

Daginn eftir hefði hann sagzt hafa séð ókennilega skepnu, mjög stóra,

þrengja sér í gegnum sund, sem var á milli baðstofunnar og smiðj-

unnar, og hafi virzt sitja þar föst. Morguninn eftir hefði þó engin

vegsummerki   sést   og   ekkert   meira um þetta dýr eða skepnu, sem