8 ÁRBÖK FORNLEIFAFÉLAGSINS ar til umhirðu, með því að ella væri hætta á, að munir spilltust eða færu forgörðum. Ákvæ'ði 1. mál'sgr. taka til allra muna, sem menn hafa notað eða mannaverk eru á, og einnig til leif a af líkömum manna eða dýra, sem finnast í fornum haugum, dysjum eða leiðum. Allir munir, sem grein þessi f jallar um, eru eign ríkisins. Þeir skulu varðveittir í Þjóðminjasafni íslands, en þjóðminjavörður getur þó falið byggðasafni varðveizlu slíkra muna, ef sérstaklega stendur á. 18. gr. Greiða skal finnanda útgjöld, sem hann hefur haft vegna fundarins. Nú finnst forngripur úr gulli eða silfri, þar á meðal ef um gullpen- inga eða silfurpeninga er að ræ'ða, og skal þá meta málmverð hlutar- ins og leggja ofan á 10 af hverju hundraði. Skal annar helmingur matsfjárhæðar greiddur finnanda, en hinn landeiganda. Útgjöld samkvæmt grein þessari skulu greidd úr ríkissjóði. 19. gr. Ekki má flytja úr landi neina muni eða gripi, sem eru eldri en 100 ára, nema þjóðminjavörður leyfi. Skiptir ekki máli, hvort gripur er í einkaeign eða opinberri eign. Leiki vafi á um aldur hlutar, úrskurð- ar þjóðminjavörður. Þá getur þjóðminjavörður með samþykki menntamálará'ðuneytisins hindrað útflutning yngri gripa en hér er kveðið á um, ef þeir þykja sérstaklega merkilegir. III. KAFLI Kirkjugripir og minningarmörk. 20. gr. Þjóðminjavörður setur á skrá þá kirkjugripi, sem varðveittir eru í kirkjum landsins og hann telur skráningar verða vegna sögulegs eða listræns gildis þeirra. Þjóðminjavörður setur einnig á skrá þá legsteina eða önnur minn- ingarmörk í kirkjugörðum landsins, sem hann telur rétt að vernda af framangreindum ástæðum. 21. gr. Munir, sem á skrá eru teknir samkvæmt 20. gr., eru friðhelgir. Óheimilt er að raska þeim e'ða spilla. Ekki má heldur farga þeim né flytja þá burtu, nema leyfi þjóðminjavarðar komi til.