Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

						20                                                                                  ÁRBÓK  FORNLEIFAFÉLAGSINS

norðan þeirra var stiginn upp á bæjardyraloftið. Ekki er nú kunn-

ugt, hvar hurð var í þeim dyrum né hvert hún opnaðist. „Skálinn

með búri var langstærsta hús bæjarins", segir Hannes. Það hefir verið

um 3,80 m á breidd og allt að 9,60 m langt inn í búrgafl, en skáli og búr

voru saman í einni tóft og mynduðu eitt langhús, sem sneri austur-vest-

ur eins og bæjarröðin. Var skálinn í vesturenda, en búrið í austurenda

og timburþil á milli. Búrendinn náði austur á móts við kirkjugarð og

var svo mjótt á milli, að austast var allt eitt, búrveggur og kirkju-

garðsveggur, en þó mátti ganga þar á milli kirkjugarðs og búrþekju

eftir veggnum.

Við norðurvegg skála vestanhallt við miðju var lokrekkja, rekkju-

botninn í mittishæð. Hún var mjög stutt eins og hún væri ekki gerð

fyrir fullorðinn mann. Lokrekkjan var alþiljuð, dyr fyrir miðju og

rennihurð fyrir. Undir lokrekkjunni var rúmstæði og mátti sitja

á því og var þó lágt undir lokrekkjubotninn. Einnig mátti sitja upp-

réttur í lokrekkjudyrunum. Skálinn var óþiljaður og með mold-

argólfi, og var þar fátt gripa inni. Þó stóð kvörnin í suðaustur-

horni við búrþilið. Við vesturvegg reis rimastigi, og var gengið úr

honum upp á skálaloftið.

Gólf skálaloftsins náði hvorki vestur að gafli né austur á móts

við búrþil. Það lá á sjálfum sperrubitunum og var því í reynd miklu

mjórra en skálinn sjálfur (líkt og enn má sjá t. d. á Keldum).

Loftið var þiljað frá skála (og búri) að austan, en opið á móti gafl-

hlaðinu að vestan, þar sem smogið var upp í það úr rimastiganum.

„Var þáð heldur þröng leið", segir Hannes. Á skálalofti voru áður

tvö rúm, en eftir að Halldóra Jónsdóttir, sem svaf þar í öðru rúm-

inu, dó árið 1882, var þar aðeins eitt rúm. Það stóð austur undir

þili og var þá nálægt því í miðjum skálanum. Allt skálaloftið mun

vart hafa verið meira en 8 m að lengd. Á suðurþekjunni var gluggi.

Búr var þiljað frá skálanum og var gólfið í því háu þrepi lægra

en í honum. Dyr voru á miðju þili. Ekki voru skörp horn á milli

gafls og veggja, heldur var hleðslan bogadregin fyrir bæði hornin.

1 búrinu stóð skyrtunna og skyrsár. Yfir hann var brætt smér á

vetrum, eftir að skyrið í honum hafði brotið sig. Fleiri tunnur

stóðu þar og við suðurvegg stóð mikil byrða. í henni var geymd

skreið. Byrðan var með okum á hornum og opi eða dyrum að framan

og var svo stór, að inn í hana þurfti að smjúga eftir því, sem geymt

var innst í henni. Rétt austan við þilið var gluggi, sem náði eitthvað

niður í vegginn og upp í þekjuna.

Hús þetta, skáli og búr, var þannig byggt, áð innan við veggina,