KRISTJAN ELDJARN ÚTSKURÐUR FRÁ SKJALDFÖNN í bók sinni um íslenzkan tréskurð, Planteornamentikken i islandsk treskurd, Kph. 1967, gerir Ellen Marie Mageroy grein fyrir því rómanska stílafbrigði, sem hún kallar „íslenzkan stíl" og sýnilega hefur verið í miklum metum hér á landi a. m. k. frá fyrri hluta 14. aldar og fram á 16. öld. Bendir hún á dæmi þessa stíls á útskornum drykkjarhornum, í útsaumi og síðast en ekki sízt í handritalýsingum (sjá myndir nr. 59—63 í bók hennar), en getur þess um leið, að svo vilji til, að enginn tréskurður með þessum „íslenzka stíl" sé nú þekktur og kennir það að sjálfsögðu fæ'ð varðveittra tréskurðarhluta frá því fyrir siðaskipti. Sýnir það bezt, hve gloppóttur efniviðurinn er, að í bók hennar mun naumast nokkur hlutur nefndur, sem hún telur vera frá 15. öld, þótt allmargir séu eldri og svo aftur nokkrir frá 16. öld og fari sí'ðan ört f jölgandi. En nú virðist nokkuð hafa úr rætzt um ís- lenzkan stíl í tréskurði. Fundizt hefur fjalarstúfur, sem í senn fyllir eyðu og sannar orð frú Mageray, að þetta stílafbrigði haf i verið notað í tréskurði eins og öðrum greinum listiðnaðar, þótt ekkert slíkt væri þekkt í minjum. Og þessi happasending kemur ekki úr hinum breiðu byggðum landsins, heldur frá Skjaldfönn í Nauteyrarhreppi í Norður- Isafjarðarsýslu. Jóhann Gunnar Ólafsson bæjarfógeti og sýslumaður á ísafirði hefur um langt árabil unnið mikið og merkilegt starf fyrir Bygg'ða- safn Vestfjarða. Hefur hann verið hverjum manni þrautseigari við að draga í búið, spyrja uppi gamla hluti og láta senda þá safninu. Ár- ið 1968 reif Aðalsteinn Jóhannsson bóndi á Skjaldfönn gamla skemmu þar á bænum, og bað sýslumáður hann þess að halda til haga öllu gömlu, sem í henni kynni að vera, og gefa það byggðasafninu. Aðal- steinn brást vel við þessu og sendi sitt af hverju, meðal annars gamla útskorna fjöl, þá sem hér verður gerð að umtalsefni. Frásögn af henni birtist í Ársriti Sögufélags Isfirðinga 1968, bls. 160—162. 1
Beinir tenglar