Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

						BRÁKARSUND                                                            _________________________59

sund hafi orðið til. Þetta þrönga hamrasund — eða stokkur — þar sem

sjórinn streymir á víxl út og inn, kann að hafa minnt fornmenn á

j            brák, sem þá hefur líklega verið til á hverjum bæ. Allir hafa þekkt

þetta verkfæri og hafa séð vott og hrjúft skinn dregið í því fram og

aftur. Eins og áður er á drepið getur straumurinn í Brákarsundi verið

allstríður, og yfirborðið er ekki ávallt slétt. Vel mætti vera að sundið

hefði í öndverðu verið kallað Brák, og má til samanburðar nefna tvö

önnur borgfirzk örnefni, sem eiginlega voru heiti algengra amboða í

þá tíð: Ok og Þyrill.

1 augum skáldlega hugsandi fornmanna gat hafið tekið á sig ýmsar

myndir, og er hér sambærileg líking Snæbjarnar skálds í vísu sem

Snorri tilfærir í Eddu, — þar sem hann (samkvæmt líklegri skýringu

Guðmundar Finnbogasonar í Skírni 1941) kallar hafið hergrimm-

astan skerja Grotta, sem malar líðmeldr Amlóða. — Grotti fGrótti?)

var eins og Snorri segir síðar í Eddu nafn kvarnar einnar í Danmörku

heldur stórfelldrar. En líðmeldr (malt, mjöl) Amlóða bendir ásamt

fyrri líkingunni til þekkingar á frásögn svipaðri þeirri sem er í Dana-

sögu Saxa af Amlóða (Amlethus): Og er þeir fóru fram hjá sand-

hólum og honum var sagt áð líta á sandinn, sem var eins og korn,

svaraði hann að það væri malað smátt af hinum hvítu öldum haf sins

(þýð. Guðmundar).

Vestast á Seltjarnarnesi, þar sem brimið sverfur skerin ár og síð,

hefur bær heitið Grótta (nú viti). Sennilegt má þykja að þar dyljist

hugmyndin um hina miklu kvörn hafsins, og mætti vera að bærinn

hefði í öndverðu heitið at Grótta. Hafa mörg íslenzk örnefni breytzt

meira en því nemur.

Á hinn bóginn er alkunnugt að örnefni hafa oft orðið tilefni til

sagna sem eiga að skýra upphaf nafnsins. Hér skal enginn dómur á

það lagður, hver líkindi séu til að örnefnisskýring Egils sögu í þessu

tilviki, sé eldri en sagan sjálf.

SUMMARY

In Egil's saga the placename Brákarsund occurs twice in ch. 40, and besides there

is a description in ch. 33 of the topography of the sound in question. In ch. 40 the

origin of the placename is explained. A bondswoman with the nickname Brák was

drowned there. There can be no doubt that the Brákarsund of the saga is the sound

between the southern tip of Borgarnes (the Digranes of the saga) and the isle of