Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

						SKILDAHÚFA                                                                                                          65

mjög nákvæm lýsing á skildahúfu, sem hann sá í Görðum á Álfta-

nesi í október 1791. Um afdrif húfunnar er ekki vitað, en Sveinn

lýsir henni á þessa leið: ,,Kona prófasts4 sýndi mér svonefnda

skildahúfu (Skjoldhue), sem heyrir til hinum forna þjóðbúningi,

sem enn er mikið notaður. Þar eð húfu þessari hefur ekki verið lýst

fyrr af ferðamönnum með öðrum þjóðbúningi landsmanna, ætla

ég að lýsa henni stuttlega. Hún er flöt og kringlótt, 10 þumlungar

[25,4 cm] í þvermál, tvöföld og með kringlóttu opi að neðanverðu.

Að ofan er hún klædd svörtu fíaueli og með gylltum silfurskildi eða

hnappi í miðju, og er hann nálægt 5 þumlungum [12,7 cm] í þver-

mál. Að innan er húfan fóðruð með svörtu emsklæði. Að utanverðu

er húfan brydd með % þumlungs [1,9 cm] breiðum gullborða. Eins

og áður er sagt, er kringlótt op, nálægt 4 þumlungum [10,2 cm] að

þvermáli, neðan á húfunni, og eru rendur þess einnig bryddar með

gullborða. Kringum þetta op er húfan að neðanverðu klædd svörtu

flaueli og þétt sett gylltum silfurskj öldum, sem eru nærri jafn-

breiðir og umgerð húfunnar (Dobbelturen). Á þessari húfu [réttari

þýðing mun vera: Á þessum hluta húfunnar] voru sjö skildir. Sex

þeirra voru jafnstórir, hver með 6 laufum, en hinn sjöundi var

stærstur, nálægt 44/2 þumlungi [11,4 cm] að þvermáli, og með 18

hangandi silfurlaufum. Allir eru skildirnir úr víravirki, en af því

er ekki sjaldgæft að finna hina fegurstu gripi, sem unnir eru hér á

landi. Innan í húfuna er hafður hattflóki eða pappi til þess að gera

hana nægilega stinna. Þegar húfan er sett upp, er kollurinn fylltur

með pappír. Þá er efsta hluta skautafaldsins (Sjá Feröabók Eggerts

og Bjarna.) stungið gegnum opið á húfunni, þannig að stærsti skjöld-

urinn snýr beint fram. Skautafaldurinn er. þá hafður lægri og þykk-

ari en venja er til, svo að hann geti borið húfuna uppi. Sagt er, að

húfa þessi hafi einungis verið notuð sem brúðarskart, en nú er hún

að mestu horfin."5

Nationalmus. 12013/1964.

Leifar þær af skildahúfu, sem varðveittar eru í Þjóðminjasafni

Dana, komu til safnsins árið 1861. Hlutu þær skrásetningartölurn-

ar 19712/1861 og W 1014 c. Árið 1964 munu þær hafa verið töl'u-

settar að nýju, en árið 1965 voru þær teknar til gagngerðrar at-

hugunar og viðgerðar í textílviðgerðardeild safnsins.0 Um þær skrif-

aði Matthías Þórðarson meðal annars eftirfarandi árið 1918: „Skilt-

húfuskildir (sbr. nr. 9896 [þ. e. nú Þjms. 10934]) úr silfri, gylltir,

7+1 að tölu; 1 er stærstur, 10,7 cm [10,8 cm7] áð þvermáli, en hinir

5