FORNMINJAR I REYKJAVÍK 91 kominn fyrr en á síðari hluta 9. aldar og nær örugglega áður en 10. öld lýkur. Ekki skal þó um þetta fullyrt. Sennilega má rekja þessa mómyndun til hækkunar vatnsborðs í Tjörninni. Slík vatnsborðshækkun gæti hafa orðið, er stórbrim fyllti lækjarósinn, en það gerist einatt, þar sem land sígur. Talið er, að landsig í Eeykjavík nemi um 1,5 m á árþúsundi. Meðan á myndun mósins stendur, er óbyggilegt á staðnum vegna bleytu, enda sorpi kastað í mýrarvilpuna. Ætla verður, að myndun 68 sm þykks mólags hafi tekið nokkurn tíma, sennilega nokkrar aldir, þótt sorpkast yki vitaskuld upphleðsluhraðann. Af þessum sökum festir ekki byggð þarna um langt skeið. Skánin (lag E), steinarnir ofan á henni og þeir, sem lágu í svip- aðri hæð í miðjum grunni, og loks grjótið við enda að sunnan, eru fyrsti öruggi votturinn um húsagerð þarna, ef frá telst eldstóin og leifar í kring. Grjótið í suðurhornunum og óljósar veggleifar, sem Matthías minnist á sunnan við eldstóna, hafa færzt undir vatns- borðið og síðan þakizt mýrajarðvegi. Leifar þessar gætu því verið eldri en mólagið. Skánin og steinarnir ofan við hana og grjótið í miðju verða að teljast allmiklu yngri minjar. Óvíst þykir, hvort rekja beri þær til landnáms. Eldstóm fellur ekki auðveldlega inn í þessa sögu, enda of fátt ljóst um jarðlög og samhengi fornleifa umhverfis hana. Var steinþró þessi grafin ofan í malarlagið og þá sennilega einnig gegnum lag C. Vestanvert Aðalstræti, Tjarnargata og Suðurgata. Okkur var f alið vorið 1962 af þjóðminjaverði, dr. Kristjáni Eldjárn, og borgar- stjórninni í Reykjavík, áð kanna mannvistarleifar á svæðinu milli Grjótagötu að norðan og Vonarstrætis að sunnan, nyrðri enda Tjarnargötu að austan og vestur fyrir horn Suðurgötu og Túngötu að vestan (sbr. kort). Hófumst við handa 14. júní sama ár og unnum hálfan mánuð. Við könnunina notuðum við gálgabor, sem safna má með óhreyfðum sýnishornum úr jörð, og móskera, eins konar hnífhylki á stöng. Nokkur vandkvæði urðu á beitingu þessara tækja vegna grjóts, og grófum við því allvíða litlar gryf jur með skóflu. Flestar náðu borhol- urnar niður á möl, en jarðvegur reyndist vera um 1 til 3 m þykkur og dýptin mest sunnan við húsið nr. 4 við Tjamargötu og í portinu hjá Suðurgötu 3. Skal nú lýst nokkrum sniðum. Tölur eru í sm. Dýpt miðast við punkt hjá yfirborði. Getur að líta staðsetningar á kortinu, 2. mynd.
Beinir tenglar