Tímarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrá inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Suğri

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoğa í nıjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ağlaga hæğ


Vafrinn şinn styğur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til ağ skoğa blağsíğuna sem JPG
Suğri

						Af „Suðra-1 koma 3-4 blöð
út á mánuði. Uppsögn með
3ja mánaða fyrirvara frá
áramótum.
Suðri.
irgangurinn (40 blöð alls)
kostar 3 kr. (erlendis 4kr.)'
sem borgist fyrir júlílok ár
hvert.
4. ái^g.
Reykjavík, 23.  október 1886.
28. blaö.
Frá Hornströnduni.
Eptir
þorvald Thorodrtst'ii.
—¦- o -----
[Niðurl.].    Byggðin   á   Hornströnd-
um (frá   Trékyllisvík norður á Horn)
telst undir 3 kirkjusóknir; Árnessókn
nær norður að Geirólfsgnúpi, pá tekur
við   Grunnavíkursókn   að   Hornbjargi,
en bæirnir par fyrir norðan og vestan
eru   í  Aðalvíkursókn.     fví   má geta
nærri,   að pað er enginn   hægðarleik-
ur    að   sækja   kirkjur   á pessum   út-
kjálka,   par sem jafn langt er á milli
bæja  og  vegir   ákaflega torsóttir,  og
pó par se nú ekki eins illt og munn-
mælin segja «að börnin á Hornströnd-
um   verði   að fara   sjálf gangandi   til
kirkju til pess að láta skírast», pá er
prestpjónusta  öll pó mjög örðug bæði
fyrir bændur  og presta.     Víðast geta
menn   eigi farið til kirkju nema einu
sinni á ári í blíðasta   sumarveðri,   og
eru pá sumstaðar 4—5 daga á kirkju-
ferðinni   og   jafnvel   lengur,    ef   illa
viðrar.     Krfiðast af öllu   er að   koma
líkum til kirkju, og á vetrum er pað
opt alveg ómögulegt,  svo menn verða
að láta líkin   liggja í snjó pangað til
veðrið og færðin verður betri.    I fyrra
vetur dó maður í Bjarnanesi   og   var
færður að Stað í Grunnavík, en ferðin
gekk æði skrykkjótt.     Fyrst  varð  að
fara   um sveitina   til pess að   fá   lík-
menn,    en pað   er nú   ekki   svo  sem
hlaupið    að   pví   í   jafn   strjálbyggðu
héraði.       |>egar    líkmennirnir     voru
komnir að Bjarnanesi,  urðu peir veð-
urtepptir í viku,   en svo  var haldið á
stað með kistuna á sloða; ætluðu peir
að draga   hana   yfir fjöllin,    sem  eru
2000    feta   há,    niður    í    botninn á
Lónafirði.    Á fjallinu gerði á pá öskr-
andi bylog var eigihægt að komast á-
fram fyrir ófærð   og   illviðri.     Skildu
peir  pá kistuna    eptir   á  fjallinu   og
komust  við   illan   leik   heim    aptur.
Á fjallinu lá kistan í 3 vikur,   pá dó
annar rnaður  í   Smiðjuvík.     Var   nú
efnt til  nýrrar   ferðar   og   fengnir   6
rðskustu mennirnir í sveitinni til far-
arinnar.    Komust  peir   upp á fjallið
og fundu   eptir nokkra  leit kistuna í
fönninni  og klöngruðust  stórslysalítið
með báðar  kisturnar   niður í botninn
á Lónafirði;    pað   er   einn   af Jökul-
fjörðum.      ís lá á firðinum   og  gekk
greitt  að  draga sleðana  út eptir,  en
pá praut ísinn og var autt fyrir fram-
au. Urðu menn nú á nýjan leik að
skilja eptir kisturnar á ísnum, fóru
peir síðan norður og vestur fyrir Lóna-
fjðrð að Kvíum, fengu par bát og
fluttu kisturnar fyrir framan mynnið
á Hrafnfirði og Leirufirði, og kom-
ust pær svo loks eptir langa mæðu á
kirkjustaðinn. Ekki voru menn of
heimtufrekir fyrir vinnu sína, og pó
kostaði fiutningurinn á líkinu frá
Bjarnanesi að Stað 142 krónur. |>að
er mesta nauðsyn á pví, að gerð
væri kirkja eða bænahús cá Horn-
ströndum; pað hefur komið til orða,
að gjöra bænahús í Furufirði, en ekki
hefur pað orðið meir eu umtalið enn
pá, veldur pví mest ósampykki sveit-
armanna;- peir geta ekki orðið á eitt
sáttir, pó petta sé mesta nauðsynja-
mál fyrir pá. Furufjörður liggur vel
við fyrir alla pá, er búa norðarlega á
Hornströndum, og pangað er hægt að
komast fyrir prestinn, enginn fjall-
vegur á milli nema Skorarheiði, og
er pað lægsti 'og greiðfærasti heiðar-
vegur á Hornströndum. Áður á dög-
um var kirkja í Keykjarfirði hinum
nyrðri og á öldinni sem leið var
grafreitur vígður í Höfn við Hafnar-
bás. jbað er ekki pægilegt fyrir
prestana að fara um sóknir sínar
hér nyrðra; peir verða víðast hvar að
fara gangandi, og eru margar hættur
og torfærur á leiðinni. Fyrir fáum
árum var snjóflóð nærri pví búið að
gera út af við prestinn í Grunnavík
og 3 menn, sem með honum voru;
peir voru pá á ferð fram með Bol-
ungarvíkurbjargi.
Mannfundir eru fágætir á Horn-
ströndum, pó eru brúðkaupsveizlur
all-fjölmennar; er pá veitt sem bezt
eru föng til, og stendur veizlan stund-
um í 2—3 daga. Eins og alkunn-
ugt er, pá er hér á landi allstaðar
siður að veizlan byrjar undir eins og
brúðhjónin eru komin úr kirkjunni
sama daginn, en af pví svo hagar til
um kirkjuvegina her á Ströndum,
sem fyr er sagt, pá leiðir af pví, að
brúðhjónin eru stundum búin að vera
gipt í nokkra daga — á ferðinni yfir
fjöll og klungur —áður en pau eru
komin heim til sín eða pangað sem
veizlan er haldin. Brúðkaupið stend-
ur pá stundum yfir í viku með öllu
ferðalagi brúðhjóna 0g boðsmanna.
109
Veizlukosturinn er náttúrlega hinn
gamalklassiski íslenzki, grauturinn,
steikin og lummurnar, nema hvað
röðin á réttunum getur verið mis-
munandi, og að hver réttur er stund-
um eins og sérstök máltíð. Borðgest-
irnir borga fyrir sig pegar peir fara,
2—10 krónur, eptir efnuui og á-
stæðum.
Bókleg   menntun   er eigi  mikil  á
Hornströndum   enda  verður varla   við
pví búizt,   par   sem hvorki eru   sam-
göngur   manna á milli   né póstferðir ;
pó  kann   allt  yngra   fólk að   lesa og
flest að skrifa,  en til er   gamalt  fólk
ólesandi pó ekki se pað margt. Hvergi
er fréttablað  keypt  par   sem   eg  fór
um   nema í Bjarnanesi,   bækur   pjóð-
vinafelagsins   eru   til í Smiðjuvík,   en
af öðrum   bókum er   varla nokkuð til
nema hvað guðsorðabækur eru á hverj-
um bæ   og rímur   sumstaðar.     Menn
vita   sáralítið  um pað,   sem  gerist í
heiminum   og   ekki  varð   eg  var  við
pólitiskt líf eða hugsanir í pá átt.    I
skammdeginu skemmta menn ser með
pví að kveða rímur; rímurnar eru par
enn   pá   í  svo   miklum   metum,    að
börnin  eru látin   heita  rímnanöfnum
t. d. Bæringur, Reimar, Falur og Ang-
antýr.     Ekki    hafa    rímurnar   verið
miður    metnar   á   öldinni    sem    leið;
Olavius  getur pess, að   bóndi   nokkur
hafi látið grafa með sér   bænabók  og
Úlfarsrímur; bóndi pessi var  jarðaður
í grafreitinum  í Höfn   og   mælti   svo
fyrir, að leiði sitt skyldi snúa frá suðri
til norðurs og svo var gert.      |>að er
opt til   pess   tekið,   að   málið se   ein-
kennilegt   á Hornströndum, og að par
heyrist   bæöi   orðskrípi og   hjákátlegir
talshættir;   eg varð pess  ekki var,   að
málið væri í neinu verulegu frábrugð-
ið vanalegri íslenzku;   eg   heyrði   par
að eins fáein orð,   sem eg ekki   hafói
heyrt áður;   eg hefi heyrt miklu fleiri
einkennileg   orð í ýmsum   öðrum   af-
skekktum heruðum. Gamli karlmanna-
búningurinn,     stuttbuxurnar,     úlpan
(stutthempan) og skotthúfan hefur víst
haldist lengur á Ströndum en annars-
staðar;   fyrir   fáum   árum   dó   karl  í
Skjaldbjarnarvík,   sem   allt  af var  í
stuttbuxum.
J>egar Eggert Ólafsson fór um
Strandir, var par fullt af hjátrú og
hindurvitnum, nú er slíkt að mestu
leyti um garð gengið; pað sögðu mér
					
Fela smámyndir
Blağsíğa 109
Blağsíğa 109
Blağsíğa 110
Blağsíğa 110
Blağsíğa 111
Blağsíğa 111
Blağsíğa 112
Blağsíğa 112