Tímarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrá inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Fjallkonan

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoğa í nıjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ağlaga hæğ


Vafrinn şinn styğur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til ağ skoğa blağsíğuna sem JPG
Fjallkonan

						FJALLKONAN.
Maki myrkranna.
Róman.
Eftir
Bram   Stokor.
Formáli höfundarins.
Lesarinn getur sjálfur séð, þegar hann les sögu
þessa, hvernig þessum blöðum hefir verið raðað
saman, svo að þau yrði að einni heild. Eg hefi
ekki þurft að.gera annað en að draga úr þeim
ýms óþörf smáatvik og Iáta svo sögufólkið ajálft
skýra frá reynslu sinni í þeim sama einfalda
búningi, sem blöðin eru upphaflega skrifuð í.
Ég hefi, af augljósum ástæðum, breytt nöfnum
manna og staða. En að öðru leyti skila ég
handritinu óbreyttú, samkvæmt ósk þeirra sem
hafa álitið það stranga skyldu sína, að koma
þvi fyrir almenningssjónir.
Eftir minni Bannfæringu er það ekkert efa-
mál, að þeir viðburðir, sem hér er lýst, hafi
sannarlega átt sér stað, hversu ótrúlegir og
óskiljanlegir sem þeir kunna að sýnast, skoð-
aðir eftir almennri reynslu. Og ég er sann-
færður um, að þeir hljóta jafnan að verða að
nokkuru leyti óskiljanlegir, þó ekki sé óhugs-
andi að áframhaldandi rannsóknir í sálfræðinni
og náttúrufræðinni geti þegar minst varir skýrt
bæði þessa og aðra leyndardóma, sem hvorki
vísindamenn né njósnarlögreglan hafa enn þá
getað skilið. Ég tek það enn á ný fram, að
þessi dularfulli sorgarleikur, sem hér er lýst,
er fullkomlega sannur að því er alla ytri úð-
burði snertir, þó ég eðlilega hafi komist að
annari niðurstöðu í ýmsum greinum en sögu-
fólkið. Eu viðburðirnir eru ómótmælanlegir og
svo margir þekkja þá, að þeim verður ekki
neitað. Þessi röð af glæpum, er mönnum ekki
enn úr minni liðin, röð af glæpum, semvirðast
óskiljanlegir, en út leit fyrir að væru af sömu
rót runnir, sem á sínum tíma slógu jafnmikl-
um óhug á almenning sem hin alræmdu morð
Jakobs kviðristara, sem komu litlu seinna til
sögunnar. Ymsa mun reka minni til hinna
merkilegu útlendinga, sem mísserum saman
tóku glæsilegan þátt í lífi tígnarfólksins hér í
Lundúnum,og menn muna eftir því, að annar þeirra
að mineta kosti hvarf skyndilega og á óskiljau-
legan hátt, án þess nokkur merki hans sæist
framar. Alt það fólk sem sagt er að viljandi
eða óviljandi hafi tekið þátt í þessari merkilegu
sögu er alþekt og vel metið. Bæði Tómas
Harker og konan hans, sem er valkvendi, og dr.
Seward eru vinir mínir og hafa verið í mörg
ár, og ég hefi aldrei efað, að þau segðu satt
frá; og hinn mikilsmetni vísindamaður, sem
kemur hér fram méð dularnafai, mun líka vera
of frægur ura allan hinn mentaða heim til þess,
að mönnum dyljist hið rétta nafn hans, sem ég
hefi ekki viljað nefna, sízt þeim, sem af reynslu
hafa lært að meta og virða snild hans og mann-
kosti, þótt þeir ekki fremur en ég fylgi líf-
skoðunum hans. Ea á vorum dögum ætti það að
vera ljóst öllum alvarlega hugsandi mönnum að
„harðla margt er á bimni og jórðu,
sem heimspekina dreymir ei nm."-
Lundúnum, — stræti, águst 1898.
B. S.
miðjuna. Hárið fellur á herðar niður og augun
eru svört og leiftrandi, svo að þeir líta ræningja-
lega út. En annars eru þeir að sögn mein-
leysismenn.                         (Framh.)
I. kafli.
Ilöllin í Karpatafjöllum.
I. kap.
Dagbók Tómasar Harpers
(hraðrituð).
Bistrits, 3. maí. Hingað er ég þá loksina
kominn á þessari fleygiferð með hraðlest yfir
Evrópu. Fór frá Munchen 8-30 e. m. 1. maí;
kom til Vínar um morguninn; þaðan til Buda-
Pest; undarleg borg, en ég gat lítið séð af
henni; mér fanst að hér væri eg að kveðja
vesturiönd og vestræna menning og nú tæki
austurlöndin við. 1 nótt var eg í Klásenborg;
kom þar í myrkri í gærkveldi og held áfram
á morgun með póstvagni til Borgoskarðsins.
Ég hefi farið yfir hæðótt land í dag og sting-
ur það í stúf við sléttur Ungverjalands. Hér
og hvar eru smáþorp eða hallir á hnúkunum;
og öðru hvoru liggur leiðin yfir straumharðar
ár. Á áfangastöðvunum er samankomíð tals-
vert af sveitafólki í alla vega búningi. Ég
vildi ég hefði getað krotað upp drætti af lífinu
hérna í kringum mig. Einkennilegastir allra
virðast mér Slóvakar vera; þeir eru á víðum
brókum og skyrtum að ofaa,  gyrðir belti   um
25 ára afmæli Búnaðarfélags Mosféllinga og
Kjalnesinga. Á félag þetta hefir aður verið minBt
í Fjallk. Það var stofnað á þjððhátíðinni (3. ág.) 1874,
og var því 25 ára í sumar. Á aðalfundinnm (1. vetrard.)
i hauet minti ritari félagsina á þetta, og var þá raðgert
að halda sérstaka skemtun í minning þess. Þetta sam-
sæti var haldið 27. nóv. að Lágafelíi og tóku um 60
manns þátt i þvi, íélagsm. (um 40) og konur þeirra.
Hjónin á Lágaf., Ólafur Stephensen prestur og Steinunn
Eiríksdóttir kona hans stóðu fyrir því, og veittn gestum
fyrir ákveðna væga borgun. Pórst þeim það ransnarlega.
Eftir borðhaldið (um kl. 6. síðd.) skemtu menn sér við
ræður, söng, hljððfæraslátt, dans, spil og leiki m. fl. um
kvöldið og nóttina til næsta dags, og fór það alt vel
og eiðsamlega fram. Af ræðum má helzt geta þess, að
i byrjun samsætisins (undir borðum) mintiat séra Ólafur
aðal-frumkvöðuls félagsins, séra Þorkels á Reynivöllum,
er sökum heilsuleysis eigi gat verið viðstaddur, og
afhjúpaði um leið stðra mynd af honum, er þau Lagafells-
hjðn gáfa félaginu, ásamt skrautrituðu spjaldi (jafnstóru)
með kvæðum þeim, er ort höfðu verið fyrir tækifærið.
Myndina hafði Á. Thorsteinsson gjört, en skrautritið B.
Gröndal. Kvæðin voru: minni félagsins (B. B.), minni
bænda og m. kvenna (G. G.). Ritari fél., BjiSrn í Gröf,
sagði þvi næst sögu félagsins. Það hafði, eins og mörg
lík fyrirtæki hjá oss, átt erfitt uppdráttar framan af.
Byrjunin var að vísu all-álitleg, en svo smá-dofnaði yfir
því, og var það mjög framkvæmdasmátt fram að árinu
1888. Voru félm. um 20 í báðum hreppunum siöustu árin
áður. En þá voru þeir Guðm. í EUiðakoti (form.) og
Bjórn í Beykjakoti (ritari) kosnir í félagsstjðrnina og
hafa verið það síðan. Það ár var fyrst veitt vinna
(eftir tillögu B. B.) og hefir það haldist og aukist. Frá,
þeim tíma hefir félagsmðnnum faríð sí-fjölgandi og eru
þeir nú 75, eða flestallir búendur beggja hreppanna. Eftir
að landssjóður fðr að veita fél. tillag, jðkst þó vinnan enn
meir, og hafa síðan oftast verið 8 vinnumenn við jarða-
bðtastörf hjá félm. alt vorið fyrir félagsms reikning.
Auk þess hafa verið veitt verðlaun fyrir jarðabætur, húsa-
bætr (hlöður) og fénaðar meðferð. Jarðyrkjuverkfæri
voru og keypt og veitt félm. þar til þau voru orðin
almenn og þörfin vakin. Félagslögunum var breytt árið
1889 (að tilhlutun B. B.) og breytti það mjög fram-
kvæmdunum til bóta. AIIs hafa í félaginu verið
haldið 39 fnndir (2 á ári síðan '88), sléttaðir 126,042 ?
fðm. (139 dagsl.), nýyrktir sáðreitir 3776 ? fðm., tvihl.
grjðtg. 1042 fðm., einhl. grg. 132 fðm., torfg. og torf og
grjðtg. 2444 fðm., skurðgarðar 1406 fðm., lokræsi 138
fðm., flöðgarðar 17,500 teningsfet, skurðir af ýmsri stærð
339,700 ten.fet. Hlöður verðlaunaðar 60 (meðalstærð um
500 ten. álnir, auk riss). Dagsverkatala samtals (eftir
núgildandi reglum)  15,489.   Útborgað:
i verðlaun..........kr.
fyrir vinnn.........—
fyrir verkfæri.......   .   —
Samtals   kr.
Aðalsjððnr   félagsins   (sívaxandi),    um    700
geymdur í Söfnunarsiöðinum síðan 1889.
Fyrir minni bænda mælti form. félagsins, en séra
Olafur fyrir minni kvenna.
Bitari talaði fyrir því að félagsm. við þetta tækifæri (í
afmælisminning) stofnuðu til nýrra og betri félagssam-
taka til að hrinda jarðrækt og búnaði á fékgssvæðinu
áfram, og bar fram akveðna tillögu í þá átt, er nákvæm-
ar skyldi ræða og taka ákvörðun um á næsta fundi.
Séra Ólafur vakti máls á stofnun lífsábyrgðarsjsóðs fyrir
kýr. Björn á Varmá (verkvélanotkunarfromuður) lagði
til að á næsta aðalfnndi (1. sumardag) væri komið
fram með sem flestar tillögur í þá átt, að vekja nýtt
framkvæmdarlif í félaginu, er vinsa mætti úr þær beztu.
Margar fleiri ræður voru haldnar. Þetta var ort fyrír
minni félagsins:
Þúsund ára sezt var sól,
sæ og bauður gríma f6l,
sváfu dáð og dugur hjðn,
deyfð og sundrung nnnu tjðn.
Hirðir þá nm Ijðra leit:
lýsti árdagsroði sveit,
morgunblærinn milt of blés
MosfellsBveit og Kjalarnes.
Glugginn upp hann lokinn lét,
lagsmennina svo á hét:
ýta skal and-vari við,
veiti dagur risnum lið.
Hjónin færast fætur á —
flýja deyfð og sundrung þá —,
menn, er tengir bræðra band,
byngja °g rækta fdðurland.
Félagasagan sögð nú er. —
Saman komið höfum vér
yfir þess að líta leið
liðið aldarfjðrðungs-skeið.
Telja mörg á meðal vor
megum félagsskapar spor;
2237,70
1280,80
278,15
3796,65
kr.,  er
lítil byrjun að eins á
er þó því Bem vinna má.
Stigi nú á stokk og heit
strengi félagsmanna sveit:
eftir fjörðang aldar skal
okkar verka margfalt tal.
BúBæld auki bræðralag,
bæti framfór þjóðar hag,
yrkjum landið, leitum fjár,
lifnm yfir þúsund ár!
Félagsmaður.
THOMSEN'S Bflfl.
Vörur nýkomnar
1 pakkhúsdeildina.
Ofukolin góðu. Steinolía White
Water. Borðviður af ýmsu tagi til
verkstæðisvinnu fyrir trésmiðina.
ígömlu búöina.
Epli og perur írá Kaleforniu. Alls
konar nýlenduvörur og kryddvörur.
1 bazar-deildina.
4 kassar járnvörur og byggingará-
höld innanhúss. Kúnstskautar.
Burstar allskonar. Ameríkanskt
skrifborð o. s. frv.
1 vefnaöarvörubúöina*
Svart klæði. Svart kjólatau. Vefjar-
garn.   Slör.   Dömuskófatnaður.
í fatasölubúðina.
Svart kamgarn, 4 tegundir.
efni allskonar. Hálslín og
enn þá viðbætir.   Hattar og
00
o
bD
a
m
-3
a
ce
a
a
T3
a
¦+^»
a
s
13
œ
M
<o
tts
o
.11
.2
-4-»
m
o
a
a
oð
a
í°
'C
H
H
ð
Fata-
slips,
húfur
alls  konar.   Loðhúfur   af   mörgum
tegundum o. m. fl.
H. Th. A. Thomsen.
BfJhH iBbli H. I
Vér undirskrifaðir kaupmenn og
verzlunarstjórar leyfum oss hér með
að tilkynna heiðrúðam almenningi, að
við muaum loka búðum vorum kl. 7
e. m. næstu tvo mánuði — janúar
og febrúar.
Eeykjavík 28. desbr. 1899.
H. Th. A. Thomsen,
Ásgeir Sigurðsson, Bj'órn Kristjánsson,
C. Zimsen, O. ólsen, Sturla Jónsson,
Fr. Jónsson, Th. Thorsteinsson,
ó. Amundason, O. Ounnarsson.
Áskrifendum að
tímaritinu „EIR"
tilkynnist hér með, að næsti árgang-
ur ritsins kemur út i þriggja arka
heftum fjórum sinnum á ári: í marz,
júní, september og desember. Verð-
ið sama og áður, árgangurinn kr. 1,50
og borgist fyrir 1. júlí.
Skilvísum kaupendum, sem borga
ritið á, réttum tíma, verður með síð-
asta hefti næsta árgangs send ókeyp-
is kápa til að binda inn í tvo fyrstu
árganga ritsins.
Þeir, sem safna nýjum áskrifend-
um að „EIR" og sjá um akiivísa
borgun, fá x/5 í ómakslaun.
Beykjavík 28. desbr. 1899.
Sigfús Eymundsson.
Útgefandi:   Tald. Ismundarson.
Félagsprentsmiðjan.
d
=s
bO
:o
m
a
n
=2
a
a
»4
a
«
M
hl
S>
a
bX)
bO
o
H
e«
a
cð
a
o
M
4=
aS
«o
ca
•a
u
H
a
i
60
es
60
E3
iS
H-!
o
o
«
H
0
fl
•0
b
					
Fela smámyndir
Blağsíğa 1
Blağsíğa 1
Blağsíğa 2
Blağsíğa 2
Blağsíğa 3
Blağsíğa 3
Blağsíğa 4
Blağsíğa 4