Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Fréttir | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Heimskringla

PDF  | HQ_PDF  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | TXT  |


Ašlaga hęš


žś žarft aš vera meš Adobe Reader Plugin til aš skoša žessa sķšu


get Adobe Reader



Heimskringla

						4 SÍÐA.

HEIMSKRINGLA

WINNIPEG, 14. ÁGÚST, 1935

(StofnuO  1SS6)

Kemur út á hverjum miðvikudegi.

Eigendur:

THE VIKING PRESS LTD.

S53 og SSS Sargent Avenue, Winnipea

TalsimiB 86 537

VerB blaSsins er $3.00  árgangurinn borgtot

fyriríram. Allar borganir sendist:

THE VIKING PRESS LTD.

311 vioskifta bréí bteSinu aðlútandi sendtat:

Manager THE VIKINQ PRESS LTD.

S53 Sargent Ave., Winnipeg

Ritstjóri STEFÁN EINARSSON

Utanáskrift til ritstjóram;

EDITOR  HEItfSKRINGLA

S53 Sargent Ave., Winntpeg

"Heimskringla" is published

and printed by

THE VIKIVO PRESS LTD.

853-S55 Sargent Avenue, Winnipeg Uan,

Telephone: 86 537

WINNIPEG, 14. ÁGUST, 1935

MINNI   NÝJA   ÍSLANDS

flutt 2.  ág.  að  Hnausum

af Stefáni  Einarssyni

Forseti og hátíðargestir!

Enda þótt eg hafi dvalið það lengi á

þessum slóðum að eg viti nokkur deili á

loftslagi og landslagi, finn eg samt til

hins, að mig skortir kunnugleik til að

mæla eins og vera ber fyrir Minni Nýja-

Islands, elztu, söguríkustu og ógleym-

anlegustu íslenzku bygðarinnar vestan

hafs. Þegar svo við það bætist að nú eru

60 ár liðin frá því að l#ndnám hófst hér,

og að þess ber að sjálfsögðu að minnast á

þessum hátíðardegi bygðarinnar, vandast

málið ennþá meira; því þótt eg flytti

vestur um haf undir eins og eg var kom-

inn til vits og ára, og næmi land í Nýja-

íslandi, voru þá liðin 30 ár frá þvi að

landnámið   hófst.

Aí sjón og reynd er því ekki neitt sagt

af því sem eg kann að minhast á land-

námið, heldur aðeins af munnmælum

annara og því, sem eg hefi rekist á skráð

um það. En það sem eg hefi þó öðru

fremur hugsað mér að fara hér nokkrum

orðum um, er það, hvernig litið er á starf

landnámsmanna og áhrifin af því, af

seinni tíðar mönnum, þeim, er engan þátt

áttu í því. Saga landnemanna íslenzku

vestan hafs og vesturfarirnar, eru svo

örlagaþrunginn þáttur í nútíðarsögu

vorri og þessa lands, að þar er ekki að-

eins um nægilegt efni að ræða, heldur

jafnframt tímabært.

Það hefir nú sitt af hverju verið rætt

og ritað um vesturfarir, bæði ástæðurnar

fyrir þeim og afleiðingar þeirra.    En það

er mál, sem íselndingum yfir höfuð mun

seint koma saman um.   Afleitasta af öll-

um ástæðunum fyrir því hversvegna ís-

lendingar fóru af íslandi tel eg þó þá, að

það hafi verið fyrir skort á ættjarðarást.

Aðra fjarstæður ætla eg þá er telur vest-

urfarirnar hafa verið óheill og glappaskot.

Mig furðar ekkert á því, þó margir sjái

enn eftir því að hafa yfirgefið ættjörðina.

Ættjarðarást  og  átthagaást  á  sér  dýpri

rætur en margur heldur.   En hún er ekki

eina   hvötin   sem   athöfnum   og   breytni

manna  ræður.     Landnámsmenn   íslands

yfirgáfu ekki ættjörð og óðul í Noregi af

því, að þá brysti ættjarðarást.   Þó á yfir-

borðinu sé alt öðrum augum litið á út-

flutninginn forðum úr Noregi og á síð-

ustu öld af íslandi, er ekki sagt að þar sé

með öllu ólíku saman að jafna.   Eða get-

ur mikill munur verið á því, að  hverfa

undan   skattakúgun   Noregskonungs   og

Danakonungs?    Noreg yfirgáfu landnem-

ar "gamla íslands" vegna skattanna, enda

voru  þeir  þeim  óvanir.     ísland  yfirgáfu

vesturfarar vegna danskrar kúgunar að

minsta kosti að sumu leyti, þó annað ó-

áran komi einnig til greina.    En afskifti

Dana af íslandi voru sízt betri eða sann-

sýnni,     þó    nær    væru     nútíðinni     en

kúgun Noregskonunga, því í sjálfu sér

réttlættist hún af því, að á viðskiftavísu

mætti fara með íslendinga eins og hverja

aðra  ósiðaða  þjóð   eða  skrælingja.     Þó

vesturfarar væru af kóngsins Islendingum

ekki álitnir föðurlandsvinir, áttu þeir það

ekki fremur skilið, en forfeður þeirra, er

þeir yfirgáfu Noreg.    Svo mikið er víst,

að um það leyti, sem fyrir alvöru fer að

brydda á vesturfararhug í mönnum, færir

Kristján IX íslandi stjórnarskrá að ýmsu

leyti   góða  og   sem  þjóðinni   hefir  lengi

þótt menningarverð.    Island  á að  sjálf-

sögðu ekki vesturferðunum þá stjórnar-

bót sína að miklu leyti að þakka. En að

hvað miklu leyti áhrifanna af þeim gætti

þar, væri fróðlegt, að rannsaka.    Vestur-

ferðirnar voru ekki að gamni sínu hafnar.

Þær voru bylting gegn einhverju. Og hvað

það var, er ef til vill ekki öllum gleymt.

Eg minnist hér á þetta ekki sízt vegna

þess, að sú skoðun hefir ekki legið í lá

að vesturfararnir hafi af íslandi far-

ið sem villuráfandi sauðir, og mundu

lengst af verða það. Hugmyndin hefir

jafnvel fest rætur hjá vesturförunum

sjálfum og af hugmyndum er aldrei hægt

að segja, hvað kann að leiða. En hvað

sem um það er, mun mega telja sönnu

nær, að vestur-fararnir hafi farið í eins

ákveðnum skilningi að heiman og frænd-

ur þeirra forðum úr Noregi. Þegar hug-

leidd eru sum atvik í sambandi við komu

þeirra til Nýja-íslands, fer varla hjá því,

að í hugann komi um leið sagan af komu

íslendinga forðum til íslands.

Eg hefi einhvers staðar rekið mig á þau

ummæli Jóns Sigurðssonar forseta, um

vestur-fara, að hann vonaðist til að at-

hafnasvigrúmið, sem þeim gæfist kostur á

í hinu nýja Iandi þeirra, yrði til þess að

sýna það og styrkja sig í trúnni á það,

sem hann hefði ávalt álitið að í íslending-

um byggi. Hann og að vísu fleiri góðir

íslendingar litu á vestur-ferðirnar sem

fjörkipp og fyrirboða þess, að íslending-

um væri ekki með öllu mergur úr beinum

horfinn.

En stjórnarskráin 1874 reyndist ekki

nógu sterkur plástur til þess að lækna

vestur-farar-kvillann, sem svo margir

voru orðnir smittaðir af. Til þess kom

hún of seint. Að vísu fluttu ekki margir

vestur um haf árið eftir, 1875. Fyrstu

innflytjendurnir til Nýja-íslands og sem

þangað komu á síðasta sumardag, 1875

komu frá Ontario. Þeir fluttu heiman af

íslandi árið 1874 og sumir árið 1873 og

dvöldu í Austur-Canada. En árið 1876

komu um 1200 manns heiman af íslandi.

Þá'kom "stóri hópurinn" sem svo hefir

verið nefndur. Voru í honum 752 menn.

í síðari hópnum sama árið voru 399

menn. En þótt margir einhleypir, og jafn-

vel fjölskuldur, settust að í Winnipeg,

mátti heita að þorri innflytjendanna, sem

að heiman komu þetta ár, settust að í

Nýja-íslandi. Segir í "Framfara", fyrsta

íslenzka blaðinu, sem hér var gefið út, að

tala landnema í Nýja-Islandi hafi árið

1877 verið um 2,000. Hefir því höfðatala

Ný-íslendinga verið orðin talsverð eftir

aðeins tveggja ára landnám.

Mánaðardagurinn var 21. októóber, er

fyrsti landnema hópurinn, 250 manns,

kom til Gimli. Hefi eg lítillega drepið á

það annarstaðar (sjá greinina um "Komu

íslendinga til Manitoba" í Hkr. 31. júlí.

þar sem minst er á fyrstu ferðina vatns-

leiðina til Gimli) svo við það skal ekki

bætt öðru en því, að tekið var til óspiltra

mála er til Nýja-íslands var komið, að

koma yfir sig skýli. Hefi eg rekist á

þessa frásögu af því í bréfi dagsettu 14.

jan. 1876 og sem skrifuð er af "íslendingi

á Gimli", en sem getur ekki nafns síns:

"Það var á fimtudaginn seinasta f

sumri, sem við stigum hér fyrst fæti á

land, á nestanga einum litlum, sem Sig-

tryggur Jónasson nefnir í skýrslu sinni

Víðirnes. Voru þar fyrst reist tjöld á

landi fyrir fólk, en sumir voru á bátunum.

Var skömmu síðar tekið til húsagerðar

við vík norðan við nesið og þar bygð 30

hús, eitt skólahús, sölubúð, vöruhús og

27 íveruhús. Ekki þótti ráðlegt að dreifa

sér út um land svona undir veturinn, og

voru allir búnir að koma upp skýli yfir

sig um jólaföstubyrjun.

Þarna myndaðist þorp eða bær, sem

kallað er Gimli. Það nafn þekkja menn

af Eddu, hvernig sem það þykir nú eiga

við hér; hvort sem það hefir verið nefnt

svo í fyrstu í gamni eða alvöru, veit eg

ekki. Máske þetta nafn hafi verið gefið

bænum af líkri ástæðu og Eiríkur rauði

nefndi land sitt Grænland. Hann sagði

að þangað leituðu fleiri, ef landið héti

vel."

Þó manni sé nú kærast, að dvelja við

frásagnir landnámsmannanna sjálfra af

æfintýralífi þeirra hér, leyfir tíminn það

ekki. Af bátunum sem þeir komu á eða

"manndrápsdöllunum" sem sumir kalla

þá, er það að segja, að þeir voru rifnir

sundur og borðviðurinn notaður til húsa-

bygginga. Þeir höfðu verið slegnir sam-

an með það í huga, en ekki hitt að vera

skip, sem fær væru í flestan sjó.

Þó okkur sem nú lítum á landnámið

hér finnist hafa verið bjart yfir því, er

hinu ekki að neita að fyrsta veturinn og

fyrstu tvö árin hefir veríð við, að því er

virðist ill-yfirstíganlega erfiðleiki að

stríða. Fyrsta veturinn brást fiskveiðin

og til viðurværis var þá ekki annað en

mjölmatur sá er komið var með um

haustið frá Winnipeg. Annan veturinn

geisaði bólusótt, er drap um 100 manns.

Tafði það framfarir bygðarinnar og hefti

viðskifti, því hún var þá um langt skeið

einangruð. En þrekið og móðinn mistu

landnemarnir ekki við það. Má eg til að

segja eina sögu af því hvernig íslending-

arnir þá reyndust stundum á svellinu,

bornir saman við annara þjóða menn.

Segir Magnús Stefánsson frá Fjöllum þá

sögu: "Það var bóluveturinn, að eg fór

með Dr. Baldwin austur yfir vatn til

Sandy River í lækningaerindum til Indí-

ána. Keyrðum við á hundasleða og var

John Ramsay, Indíáninn alkunni, fylgdar-

maður okkar"------hleyp eg svo yfir frá-

soguna þar til á leiðinni heim. ' En þar

segir: "Á leiðinni heim skall á sá versti

hríðarbylur, sem eg hefi verið úti í.

Ramsay kom hundunum ekkert, svo við

máttum til að halda undan veðrinu. En

svo komum við að sprungu í ísnum, sem

var um þrjú til fjögur fet á hæð; þar var

gott skjól, og Ramsay sagðist lifa eða

deyja þar til þess er birti. Við hlúðum

að lækninum sem hvítvoðungi, eftir því

sem efni leyfðu, og sögðum honum að

lesa bænir sínar, en við vorum á stjái þar

til birti upp. Eftir 8—10 klukkustundir

náðum við heim til Mikleyjar."

Svipað þessu horfðust landnemarnir í

augu við hættur og erfiðleika. Og ekki

létti bólunni fyr, en þeir fara af stað og

skipuleggja þ&tta litla þjóðfélag sitt,

skifta því f fjögur bygðarlög, skipa 5

menn í stjórn í hverju og síðast kjósa

þeir sér eina yfirstjórn allra bygðanna.

Stendur í fyrstu grein' þessara stjórnar-

laga þeirra:

"Landnámið í Nýja-íslandi skal nefn-

ast Vatnsþing og skiftast í fjögur bygðar-

lög er nefnast Víðirnesbygð, Árnesbygð,

Fljótsbygð og Mikleyjarbygð. I 18 laga-

greinum er svo skýrt frá starfi þessara

embættismanna. Hafa þeir allar opin-

berar framkvæmdir með höndum, sem

þektar eru og viðgangast í hverju siðuðu

þjóðfélagi. 1 yfirráðsstjórninni voru allar

bygðarstjórnirnar að einum yfirmanni

viðbættuih, er nefndur var þingráðsstjóri.

Varð fyrir því vali Sigtryggur kapteinn

Jónasson.

Á þessum árum var Nýja-ísland aðeins

opið íslenzkum Iandnemum. Þarna var

því mitt inn í hinum enska heimi land

alsetið íslendingum, með íslenzkri stjórn,

er sjálf hafði umráð allra sinna mála.

Nýja ísalnd bar nafn með rentu. Það

leyndi sér ekki, að hugmynd landnáms-

mannanna var sú, að vernda þjóðernið,

og mynda þarna al-íslenzkt ríki. Enda

varð þarna miðstöð íslenzkunnar, og þess

sem íslenzkt er, um langt skeið. Og þrátt

fyrir það, þó annara þjóða landnemum

hafi nú um hríð ekki verið bægt frá að,

setjast þar að, lifir hér svo mikið af hug-

sjónum landnemanna ennþá, að engin

bygð er, og verður tæplega, íslenzkari

fundin hér vestra en Nýja-ísland.

En úr því nú að stjórn var mynduð,

leiddi af sjálfu sér, að það þurfti að hafa

blað til þess að gagnrýna gerðir hennar.

Að vísu er þetta í spaugi mælt, því sann-

leikurinn er sá, að blaðinu "Framfari",

sem prentfélag Nýja-íslands gaf út var

hrint af stokkunum áður en bygðastjórn-

in komst á laggirnar. En auðvitað var

við stjórnina stundum talað í því eins fyrir

það, og þó að sameiginleg mál þess og

hennar væru mörg hin sömu, því með

blaðinu vakti fyrir, að efla framfarir

bygðarinnar og að halda íslenzkri tungu

hér við líði. Prentað var það að Lundi

við íslendingafljót. Er fyrsta blaðið dag-

sett 10. sept. 1877, aðeins tveim árum

eftir komuna hingað.

Ljóst er af þessu, að íslendingar höfðu

ekki gleymt bókhneigð sinni og ætluðu

sér ekki að gera það. Megum við nú

þakka þessu fyrirtæki þeirra, að við höf-

um óslitnar fregnir af íslendingum frá

því að þeir komu til þessarar álfu. Af

"Framfara" tók blaðið "Leifur" við og af

honum "Heimskringla" og "Lögberg".

Blöð þessi öll til samans eru ein geysi

stór og fróðleg landnámabók sem ein-

hverjum í nógu fjarlægri framtíð kann að

þykja skemtilegt að lesa.

vér metum starf þeirra og ber-

um það saman við starf eftir-

komendanna.

Eg segi að landnemar Nýja-

íslands hafi bygt upp heil-

brigða sveitamenningu. Ætli

að það sé ofsagt, þar sem þar

hafa alist upp menn, sem viður-

kendir eru fyrir hæfileika sína

bæði í þessu landi og víðar.

Engan íslending, austan hafs

eða vestan, ætla eg heimsfræg-

ari, en dreng sem ólst upp á

koti í Nýja-íslandi. Eg á við

Vilhjálm Stefánsson landkönn-

uð. I vísindum hafa og sumir

synir Nýja íslands reynst svo,

að þeir hafa rutt nýja braut, þ. íir hvað áttu þeir að kaupa akur

,3"rkju   verkfæri?

í huga margra bjó er þeir fóru

að heiman. Og eg hygg hana

hafa í ýmsum efnum ræzt.

Það hefir stundum verið tal-

að um það, að val landnáms-

ins hafi ekki tekist sem bezt.

í því efni finst mér því oft

gleymt, að þá var ekki um aðra

atvinnu að ræða hér en þá, að

bjargast áfram af búskap. í

íslenzku bygðunum eystra fór

svo, að þar varð ekki haldist

við. Á Portage sléttunni beið

að vísu akuryrkjuland aðgerðar

mannshandarinnar. En á hverju

áttu landnemarnir að lifa þar til

að uppskerutíma kom?   Og fyr-

e. a. s. þeir hafa á sínu starfs

sviði   fundið   upp   eitthvað   er!betur   en   &®   a

Eg   sé   ekki

þessum   tíma

áður var óþekt, og fært vísinda-

sviðið   út   með   því.     Á   meðal

væri  það  Nýja-ísland  með  því

sem það hafði að bjóða til lands

allra vísindamanna út um heim,! °S sj^var, er skársta athvarfið

eru slíkir menn kunnir. Einn

þessara manna er dr. Thorberg-

ur Thorvaldson . Og ef eg færi

út fyrir þessa bygð, má þetta

sama um nokkra aðra Vestur-

Islendinga segja. Eg held að

Vestur-íslendingar standi í

þessu orðið öðrum þjóðbræðr-

um sínum jafnvel meir en á

sporði. Það virðast hafa ræzt

á þeim vonir Jóns Sigurðssonar

um að þegar tækifærin ykjust,

mundi koma í ljós hjá þeim það

sem hann trúði á að í þeim

byggi.

En það er í mörgum öðrum

skilningi   en   þeim   sem   minst

hefir  verið   á,   sem   áhrifin   af

starfi landnemanna má lesa af

sögurúnum þessarar bygðar. —

Það er mikið talað um frelsi á

þessum   tímum.     En   ætli   að

aðrir hafi lagt meira í sölurnar

fyrir   það,    en   landnl&marnir?

Skoðun þeirra, sem annara, sem

að því hafa unnið annar staðar

en á götuhornum stórbæjanna,

var sú að frelsið væri í því fólg-

ið, að verða sjálfstæður og sj(,If-

bjarga maður.    Það er og hefir

ávalt verði grundvöllur sveitar

menningarinnar.     Og   hvernig

sem það  t&kst að ná því tak-

marki að verða sjálfstæður af

búskap í sveitinni, er það víst,

að  sú tilraun verður ávalt af-

farasælli,  en  sú  er gerð er til

þess í stórbæjum hvort sem það

eru  leiðangrar til  Ottawa  eða

annað.    Atvinnuleysið, sem nú

sverfur að  í bæjum,  er óræk-

asta vitnið  um hvor menning-

arstefnan sé affarasælli allri al-

þýðu, sú er bæirnir stjórnast af,

eða sú er sveitirnar fylgja.    Ef

hinni  síðarnefndu  stefnu  hefði

verið   fylgt  af   fjöldanum   eins

og landnemarnir  gerðu,     væri

þetta land nú laust við það ból,

er  því  háir  mest  —  atvinnu-

leysið.

var. Og á þessum síðustu

kreppu árum, þegar veita varð

hveitiræktarsveitunum uppbót-

arverð á hveiti með opinberu fé,

bjargast Nýja-ísland enn af

sjálfsdáðum.

Hafi með sanni verið hægt að

tclja Nýja-ísland lélega nýlendu,

má um það segja hið forn-

kveðna, að svo bjargist bý, sem

birnir.

Þegar maður spyr sjálfan  sig að  því,

hvað sprottið hafi upp af landnámi Nýja-

íslands, getur maður svarað því bezt, að

eg held, meíi orðunum: heilbrigð sveita-

menning.    Auðvitað laut starf landnáms-

mannanna eins og bænda stétta hvar sem

er, að því, að efla bú sín og bygð.    Því

starfi fylgdi hér auðvitað það, að byggja

alt upp frá byrjun, að breyta óbygðu or-

skógmiklu landi í búsældar héruð.    Til

þess   þarf  að   sjálfsögðu   sínu   meira   af

þreki, en að setjast að í bygðu landi.   E'

það  þi-ek  og  þá  framsýni  sem  til  þes^

þurfti fram yfir það sem algengt er, eða

þess, sem nú er krafist jafnvel hér í sjálf'

Nýja-íslandi, áttu landnemarnir í ríkum

mæli.    Því megum  við ekki gleyma,  er

Eg   veit   að   þegar   þið,   af-

komendur og arfþegar landnem-

anna  hugleiðið  þetta  og  berið

saman  við  veruleikan,  eins  og

þið þekkið hann, að ykkur  muni

finnast eitthvað draumkent við

þetta og að hér geti aldrei um

þá afkomu verið að ræða, sem í

skyn sé gefið.    Eg veit að þið

vinnið bæði strangt og lengi og

berið  ekki  það út býtum,  sem

ykkur finst að ætti að vera.   En

það   gerðu   landnemarnir   ekki

heldur.    Þeim var eigi að síður

ljóst  að   alt  yrði   ekki  gert  á

einum   degi.     Þeir   unnu      og

bjuggu í haginn fyrir framtíð-

ina.    Það gerið þið einnig. Þið

þáguð  svo  mikið   af  þeim,   að

þið njótið fyrir það svo miklu

fullkomnara lífs en þeir gerðu,

að ekki er saman berandi. Þeg-

ar menn sem einstklingar, líta

á verkefni sitt og starf í þjóð-

félaginu, mega þeir ekki gleyma

að það er háð meira og minna

fortíð og framtíð.    Og frá ein-

staklings og samfélagslegu sjón-

armiði,  virðist  mér  ávalt  hug-

sjónin   sem   felst  í  þessum   al-

gengu     orðum    eftirtektaverð:

—   Mitt   mark    og   mið    með

starfi   mínu   er  það   að   búa   í

haginn fyrir börnin mín. Sú ósk

er svo eðlileg, að eg hygg hana

í   fylsta   samræmi   við   þjóðfé-

Eg mintist á í upphafi máls

míns, að Nýja-ísland væri ein ó-

gleymanlegasta íslenzka bygðin

hér vestra. Af eigin reynd virð-

ist mér að eg tali þar. Eg hefi

átt lengur heima hér vestra

utan þessarar bygðar, en innan.

Eigi að síður er það ávalt efst í

huga mínum, að eg eigi hér og

hafi aldrei annar staðar átt

heima. Eg hefi orðið hins sama

var hjá mörgum, sem einhvern

tíma hafa átt hér heima. Af

hverju það stafar, er ef til vill

ekki eins auðvelt að finna orð,

en þegar maður samt sem áður

minnist þess að Nýja ísland er

elzta og söguríkasta íslenzka

bygðin vestra, er ekki ólíklegt,

að það séu minningarnar um

landnemana og starf þeirra,

sem tendra þá sitt bál og lýsa

upp og verma hugsanirnar til

bygðarinnar sem þeir helguðu

líf sitt og starf. Mikilvægi og

áhrif sögunnar er oft meira, en

við getum gert okkur ljósa grein

fyrir.

I íslandssögu sinni segir Bogi

Th. Melsted, að þeir sem mest

hafi látið sig skifta sveita og

héraðsmál í Noregi forðum,

hafi verið kallaðir hersar. Næst-

ir þeim að veg og virðingu voru

höldar, en höldsréttindum náðu

bændur er jarðir þeirra höfðu

gengið í erfðir í nokkra liði.

Enga hugljúfari ósk get eg

hugsað mér Nýja-íslandi til

handa en þá, að sem flestir

niðjar landnemanna verði hers-

ar og höldar og haldi með því á

lofti merkinu, er feður þeirra og

mæður hófu og beri hugsjónir

þeirra fram til sigurs, þess sig-

urs, að Nýja-ísland verði höfuð-

ból íslenzkunnar hér vestan

hafs á ókomnum tímum. ís-

lenzkan geymist vel á háskólum

og í bókum, en hún verður því

að eins lifandi mál hér vestra,

aö hér rísi upp al-íslenzk bygð

eins og sú er fyrir landnemun-

um vakti.

Hvort sem sú kann nú að

verða raunin á, að hér vestra

myndist al-íslenzk bygð úr

þessu eða ekki, verður hinu ekki

neitað, að Nýja-ísland þurfum

við að eignast í einhverjum

skilningi. Við verðum þá dreifð-

ir ef ekki vill betur til, að

mynda eina félagslega heild, er

verða mætti íslenzkt ríki í

nokkrum skilningi, ef ekki öll-

um, og það virðist nú sem betur

fer undirstaðan að starfi Þjóð-

ræknisfgélags íslendinga í Vest-

iirheimi. Með því að íslenzku

bygðirnar styðji það, jafnframt

því sem þær gera alt sem þeim

er unt, til að eflast inn á við, er

svo gott að vita, að við getum

jafnvel í dreifingunni hér vestra

eignast íslenzkan máls- og

munaheim, sem við getum tek-

ið  saman  höndum í við  þjóð-

lagsstarfið.   Og það vissi eg að ! bræður vora heima á íslandi og

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8