LÖGBERG, FIMTUDAGINN 3. JANÚAR 1901. Handaeflngar í skólum. Alf>yðuskóla-nefndin hér í Win- nipejr hefur nú f>egi? tilboð, sera prófessor Robertson (akuryrkju „commissioner" sambandsstjórnar innar) bar fram fyrir nefndina nýlega, um að stofna handæfinga-kenslu (ruanual training) í sambandi við birnaskólana hér í bænum, og e u allar líkur til að kenslan b/rji éður en langt um líður. í>að er mjög æskilegt,að handæfinga- kecsla pessi komist á I barnaskólun- um hér 1 höfuðstað Manit.ba, því hún hefur gefist mjög vel hveivetna am:- arsstaðar í heiminum, par sem hún hefur verið reynd, og mundi bratt út- breiðast úr skólunum hér i bænum til /msra annara skóla út um fylkið. Eing og daglegu starfi og atvinnu- vegum er varið hér í landi á pessum timum, er jafn nauðsynlegt að börnin læri að æfa hendumar eins og heil- ann. Og pvílík æfing yrði mörgum ungdingi vafalaust að meira gagni í lífinu, en pðtt peim mun meira yrði troðið i hann af bóklegum lær- dómi sem peim tíma nemur, er gengi til handæfinganna. Vér búumst við, að margir lesendur vorir skilji ekki hvað eiginlega er átt við með pessari fyrirhuguðu bandæfinga-kenslu, svo að nauðsynlegt sé að skyia pað. í>ess vegna birtum vér hér fyrir neðan pýð- ingu af figripi af ræðu, sem pröfessor Robertson hélt fyrir skólanefnd Win- nipeg-bæjar um petta efni, og skyrir ræða hans málið betur en nokkuð sem vér gætum sagt um pað fra eigin b'jósti. Ræðuágripið hljóðar pa sem fylgirr Prófessor Robertson byrjaði ræðu sína með pví að segja, að menn aust- ur í fylkjum fylgdu vexti og við- gangi Winnipeg-bæjar með miklu athygH og áhuga, og að bærinn væri álitinn aðalstöðvar uppfræðslu hins mikla Vesturlanls. Hann sagðist eitt sinn bafa efast um framtið Mani- toba og Norðvesturlandsins, en hún (framtíðÍD) væri nú trygð og óhult. En að hraði framfaranna hér væri kominn undir tækifærunum, sem ung- lingunum, bæði piltum og stulkum, væri veitt til að undirbúa sig undir lifið. Ræðum. sagði, að Canada stæði vel framarlega meðal pjóðanna hvað uppfræðslumálefni snerti, og hann á- leit jafnvel, að kenslusviðið I alþýðu- skólunum væri of viðtækt. Ef pessu væri pannig varið, pá ættu umbæt- urnar á uppfræðslunni að byrja i borgunum. Til pess að koma umbót- um á i skólunurn úti á landsbygðinni, hlyti að byija pær I borgunum. Ræðum. sagði, að aðal-augnamið uppfræðslunnar væri, að glæða og proska hina meðfæddu hæfileika og leiðbeina peim I rétta átt. Sumir menn væru uppfræddir í vissa stefnu og gætu ekki gert neitt annað en pað, er peim hefði þanc'g verið kent. Uppfræðsla pvilikra manna væri miklu ófullkomnari en peirra, sem á- herzla hefði verið lögð a t.ð glæða og proska hjá hæfileika sjónarinnar, heyrnarinnar, lyktarinnar og eftir- tektatinnar. Maður væri ekki upp- lýstur eða mentaður bara fyrir pað, að maður væri vel læs. Ræðum sagði, að hann hefði sem akuryrkju- mAla-erindsreki (commissioner of agri- culture) veitt pví eftirtekt, að gagn- semi akuryrkjuskólanna væri sú, að auka vitsmuni eða skilning nemend- anna, og Dæsta augnamiðið væri, að proska hagleik og fimleik peirra; skólum yfir höfuð væri sorglega á- bótavant I pessu efni. Skólarnir hefðu látið eér nægja að æfa ræðu- hæfileikann, en hefðu, að nokkru leyti, forsómað höndina og augað. Prðfessor Robertson sagði, að hv&ö fiuerti pað er bann væri að staifa í hag pessarar hreifingar, að koma faandæfingum inn 1 barnaskólana, pá gerði hann pað á'ceriega sem privat borgari, og a5 hann hC<ÖÍ komist að raun um, að hugmyndir manna um það, hvað hand<"fingar pyddu, væru mjiig óljósar. Hacn sagði, að pað væri nú htópað hátt um pað, að pað væri mikil hætta a ferðum raeð að þjóðin væri uppfrædd of mikið, en hann sagðist ekki taka neitt mark a pvi heirasku-hjali. Hann sagði, að enginn gæti verið of mikið upp- fræddur, ef hann væri réttilega upp- fræddur og æfður. Hvað snerti hina svonefndu „troðfyllingar-aðferð" (cramming process), þá framleiddi hún algerlega skaðlaus hænsni, en pau væru Hka einungis hæf til slátr- unar.*) Hann hefði sjalfur verið fórnardyr pessarar aðferðar um tíma, og hefði svelgt í sig alla pá andlega fæðu, sem lærður og duglegur kenn- ari hefði boðið sér i marga klukku- tíma á dag. Afleiðingin af troðfyll- ingar-aðferðinni væri sú, að börnin yrðu óhraust og taugaveikluð. E>að væri nauðsynlegt að næra og glæða hugsanir og hugmyndir barnanna í skólunnm. £>eir væru stáðir til að veita pekkingu; til að varðveita og láta 1 té niðurstöðuna af andlegri á reynslu umliðna timans. Skólarnir ættu einnig að vera staðurtil að venja hæfileikana, og petta væri augnamið aðferðarinnar, sem nefndist handæf- ingar. Æfður maður tæki vel og ná- kvæmlega eftir áður en hann mynd- aði sér nokkra skoðun; þa væri einn- ig nauðsynlegt að æfa skyringar- hæfileikann. Næst pyrfti að æfa unglingana í að búa til, setja saman; og par næst í að lysa (hlutum). Pilt- ar væru æfðir i pví í skólunum, að 1/sa hlutum scm peir hefðu enga pekkingu á. Ræðum. sagði, að augnamið handæfinganna væri að æfa hæfileika, sem bóklegar námsgreinar snerta ekki við. Nauðsynin á handæfingum væri nú meiri en nokkru sinni áður, sökum hinnar auknu samkepni og hinna auknu parfa mannkynsins. Hann sagði, að petta væri afar-þýð- ingarmikið siðferðislega, pví pað gæfi manninum vald yfir sjálfum sér. Prófessor Robertson vitnaði til hinnar brezku nefndar, sem sett var til að rannsaka uppfræðslu-ástandið á írlandi og niðurstöðunnar, er hfin komst að, peirri sem sé, að framfarir og auðsæld hvers lands hljóti að miklu leyti að vera komið undir upp- fræðslunni, sem látin sé i té í barna- eða undirbúnings-skólunum. Hand- æfingar hjálpuðu til að proska hina siðferðislegu hæfileika, og hafi áhrif á proskun andans í heild sinni. Þær proski hæfileikann til að búa til eða setja saman, og glæði tilfinninguna um persónuleika hja nemendunum. Ræðum. sagði, að teknisk uppfræðsla —kensla, er lytur að listum eða iðn- aði—gæti ekki veitt nemendunum pað gagn, sem hún ætti að réttu lagi að veita peim, nema peir hefðu feng- ið handæfinga-kensla sem undirstöðu. Þvilík kensla væri að sérstöku gagni fyrir pa sem ætluðu aðstunda akur- yrkju. Ræðum. sagði, að handæfinga- kensla hefði verið byrjuð í London sem prívat kensla árið 1886, en hefði verið gerð að opinberri kenslugrein árið 1890, og pá hefði pessi kensla verið byrjuð 1 50 skóluci, en nú væri handæfingar kendar i meir en 5,000 skólum á Stórbretalandi. Reynslan hafi veriö sú, að hvar sem kensla pessi hafi verið byrjuð, hafi hvergi verið hætt við hana aftur. í staðinn fyrir að p'ssi kenslugrein hafi reynst að vera annari kenslu til hindrunar, hafi hún reynst mikil umbót a hinni al- mennu kenslu. — Harin sagði, sð handæfingar gerðu piltunum, sem lærðu pær, mögulegt að nota miklu betur náttúru auðlegð landsins, og að peir yrðu um leið sælli og betri menn. Handæfinga kenslan væri bygð á neilbrigðum uppfræðslu- grundvallarreglum, en augnamið hennar væri ekki að kenna drengjum iðnaðargreinir. Hann hefði talað um handæfinga kenslu við Sir John Gorst, oor hefði hann ál'tið hreifinguna, að *) I>að nefnist „cramming pro- cess", að troða sem mestu af lærdómi i unglinga á skólum, án tillits til hins praktiska gagns, sem peir hafa af pvi, er peir læra. En svo nefnist pað eir.nig „cramming process", að pumpa fæðu ofan I hænsni, sem verið er að ala tii slátrunar á Frakklacdi. petta <»r pví oiðaleikur hjá ræðum. —Busxj. Löobeeos. innleiða pessa kenslu i skólana, hina raestu uppfræðslu-umböt nítjándu aldarinnar. Viðvikjandi kenslunni sjálfri sagði prófessor Robertson, að hún út- heimti nokkurn undirbúning. Pað pyrfti sérstök púlt eða borð i her- berginu, par sem kenslan færi fram; á púltunum yrðu að vera 2 skrúf- stykki og um tylft af tólum til tré- smiðis. £>ar að auki yms smiðatól, sem ekki væru notuð eins oft og hin, svo sem hjólsveifar, nafrar o. 8. frv. Hver nemandi fengi tilsögn I hand- æfingum í 3 ár, og ætti hann á pessu timabili að búa til 30 hluti, sem allir væru til einhvers verulegs brúks. Sérhver piltur smiðaði alla pessa hluti sjálfur, hj&lparlaust frá öðrum og án pess að nokkur annar skifti sér af hvernig hann gerði p&, en hlutirnir væru stöðugt fyrir augum piltanna, svo peir gætu uppgötvað hvaða galla, sem & peim kynnu að vera. Fyrsta lexía hvers pilts væri í uppdrætti, og væru peir latnir draga mynd af fleyg, frá ymsu mismunandi sjónarmiöi. Síðan væri piltarnir latnir búa til fleyga úr tré eftir uppdráttum sínum t>ar & eftir er peim fengið eitthvað erfiðara að gera uppdrátt af og smiða. Ræðum. sagði, að petta gæfi drengj- uuum ágæta andlega æfingu og glæddi ályktunar-hæfileika peirra. pannig væri haldið áfram í prjú ár.— Hann sagði, að herbergi sem útbftið væri til að veita 20 piltum tilsögn i einu, nægði til pess að 2#0 gætu feng ið tilsögn á viku I handæfingum, pannig, að hverjum 20 væri kent ein- ungis halfan dag i riku (hina fimm skólada^a henoar), og skyldi sá h&lfi dagur, er drengirnir eyddu I handæf- inga-herberginu, teljast sem partur af hinni reglulegu skólagöngu peirra. Próf. Robertson sagði, að pessi hreifing (handæfinga-kenslan) hefði byrjað á Englandi fyrir tilsíilli p fr»t manna, og eftir að hafa hugsnð malið vandlega, hefði hann (p-íf. Rohert- son) fastráðið, að koma einum pvílík- um skóla á i Ottawa (hUfcðstað Can- ada), pannig, að nokkrir privat menn legðu fram d&litla fj&rupphæð hver & &ri i pessu augnnmiði. Hann (próf. Robertson) 'aefði við tækifæri minst & málið við Sir William McDonald (hinn vellrika tóbaksgjörðarmann i Montreal), sem hefði gefið McGill há skólanum (( Montreal) einum yfir 2^ miljón dollara. Sir William hefði álitið að pað, að koma & handæfinga- kenslu I alpyðuskólum Canada, væri hið bezta og parfasta verk, sem hægt væri að gera fyrir pá. Hann (Sir William) hefði pá lofast til að borga allan kostnaðinn, er leiddi af pessari tilraun, og hefði sampykt að leggja fram pað fé, sem útheimtist til að innleiða handæfinga-kenslu i sérhverju af Canada-fylkjunum. t>að væri pví veglyndi Sir Williams að pikka, ef Manitoba uppskæri eitthvað gott af pessari fyrirhuguðu handæfinga- kenslu. Sir William hefði lofað, að borga allan kosinað við útbúnað og viðhald eins pvl! ka skóla i hverju fylki fyrir sig, og borga laun kennar- anna við pá i prjú &r. Prófessor Robertson sagðist hafa leitf ð vandlegi & öllum beztu hand- æfinga skólum & Englandi til pess að finna hina beztu kennara, sem unt væri að fá í pessari grein, fyrir skól- ana i Canada, og hefði sér tekist að semja við pá. Hann hefði leyft pess- um kennurum að velja sér nauðsyn- lega aðstoð<imenn. Haun vonaði, að petta lyrirtæki hepnaðist svo vel, að pað bæri sig sj&lft hvað snerti kenn. ara innan piiggja &ra. Hann sagði, að fyrirtækið væri pegar komið í gang í Nova Scotia og Nsw Bruna- wick fylkjunum og hepnaðist par vel. Skólar pessir hefðu líka pegar ,erið stofnaðir I bæjunum Montreal og Waterloo í Quebec-fylki. og í Ottawa og Brockville 1 Ontario-fylki, Á ölL um af pessum stöðum virtust bæði foreldrarnir og börnin sérlega &nægð með pessa nyju kenslu. Ef skóla- stjórnin hér í Winnipeg sampykti nú upp&stunguna um að stofna handwf- inga-kenslu í sambandi við alpyða- skóia bæjarins, p& yrði allur lcestnað- urinn borgaður úr sjóði Sir Williim6 McDonalds, og að kennararoir, ssm hann legði til, sky'du verða h&ðir skólastjórninni hvað kenslustarf peirra snerti. Skólastjórnin skyldi f& fulla tryggingru hvað allan kostnaðinn við fyrirtækið fthrærði. Ræðum. yat pesa að endingu, að verkamanna-féltfgin & Engrlandi hefðu í byrjun verið ardvig h indæfinga- kenslunni, en nú v»ru pnu orðin beztu vinir hennnr. A Englandi og i Tiuro (I Nova Scotia) hafi kennararn- ir einnig komið pvi &, að unglings- stúlkur fái tilsögu og æfingu & sömu skólunum 1 ymsu er iytur að heimilis- störfum. Þegar próf. Robertson hafði lok- ið ræðu sinni, sampykti skólastjórnin svol&tandi upp&stuogu: „E>essi nefnd lætur i ljósi pakk- læti sitt fyrir pað mikla veglyndi, sem Sir William McDonald hefur synt með pvi, að gera mögulegt, að koma & handæfinga-kenslu i alpyðuskólunum í Winnipeg og öðrum stöðunu í Can- ada. Nefndin hefur sér til &nibgju °S uPPny££ÍnRar b'ýtt & hina ljósu og figætu ræðu prófessors Robertsons, og fullmaktar hérmeð hlutaðeigandi embættismenn sina cð gera samning við prófessor Robertson, i pví skyDÍ að koma & handæfinga-kenslu i pess- um bæ". Á pessu sést, að m&lið er komið svo langt, að enginn vafi er & að handæfinga-kensla kemst & innan skams í sambandi við alpyðuskólana hér i Winnipeg, og &litum vér pað mjög heppilegt og gagnlegt spor. A eftir var próf. Robertson spurð- ur um ftlit hans viðvikjandi pví, að kenna unglingsstúlkum heimilis-störf (Domestic ecience) iskólunum, ásama h&tt og hann gat um i ræðu sinni að kant væri í skólunum & Knglandi og i Truro, en vér höfum ekki rúm fyrir pað ai&l í pe.8su blaði, svo pað verður að bíða par til siðar. Pað er eins pyðingatmikið m&l eins og hitt. BEZTU' FOTOGRAFS í Winnipeg eru búnar til hjá w ELFORD COR. MAIN STR. & PACIFIC AVE" Winnipegr. íslendingum til hægðarauka hefur hann ráðið til sín Mr. Benidikt Ólafsson, mynda- smið. Verð mjög sanngjarnt. Þeir sem kaupa fyrir . SANTA CLAU8 . fá ekki hentugri, notalegri, &nœgjulegri óhultari búð en vora til jólakaupa. Þegar þór verðið ad hraða yður, eins og allir verða að geva um þetta leyti, þá er gott að bregða sér í búð vora; hvað sem þér kaupið, fyrir hvaða verð sem er. þá getið þér reitt yður á að gera góð kaup. Það er ekksrt hrasl í búð vorri, og sumt er ekki beðið (um hátt ^verð, hvorki um jólin né endrarnær. UmJJþessi jól ætlum vér að bjóða sór- stök kjörkaup, og"hefst sú sala 8. þ. m. og helzt þangað til á jóladaginn. Þann tíma gefum vér 10°/„ af allri klæða- og dúkavöru,'karlmanna-búningi, skófatn- aði, höttum og húum, loðvöru og leir- taui. 207„ af klæðis kvennjökkum, pils- um, blouses og wrappers og af ölluiu karlmanna og drengjafatnaði. Sérstakt verð á igroceries þennan tíma: 16 pd. af bezta röspuðu sykri fyrir $1.00 18 pd. " " púður " " $1.00 15 pd. " " mola " " $1,00 Nýjar, hreinsaðari.kúrenur, 15c, pundið California Muscatel rúsínur 12Jc. " Ný,,Peels" 20 c. " Allskonar „spices" og extracts, alt nýtt; Cross & Blackwells Pickles, bland- að saman Chow Chow, Girkins, Onions, og Walnuts á 40 c. Nýjar Fíkjur; nýjar stórar Rúsínur; Walnut kjarni og Al- monds, og yfir höfuð alt, sem hægt er að búast við í fullkomnustu grocery-búð. D 10*/o afsláttur af öllum jólavarningi vorum, eins og öðru. Og af öllu siíku höfum vérbezta úrval; fallega kassa úr Celluloid, leðri og japönsku smíði; 6- grynni af postulíns varningi, silki-vasa- klúta frá Japan!og!skraut dúka á borð og fortopiano; karlmans hálsklúta, sér- stakt úrval af hálsbindurn handa körl- um og konum. Vór ætluml að láta þessa íhátiða- verzlun verða'eftirminnilega að gæðum og verði, selja strax ódýrt, en bíða ekki með afslátt þangað til eftir jólin eins og sumir gera. Sé gott að kaupa ódýrt, þá er ennþá betra að vörurnar séu jafn- framt vandaðar. Af"tlAtiur vefinn elnaatii l'i'liiir kejrpt er fyrlr pcuinga. N.B.—Vér borgum 20c. fyrir glæný egg, og 18c. fyrir nytt, vandað smjör í eins punds stykkjum vöfðum í parch- ment pappír eða smiördúkum (Butter Cloth). J. F, Fumerton & Co. GLENBOKO, - - - MAN. The BANKRUPT. tf STOCK l BUYIN&CO 565 oíx 567 Main Street. Allir l/il/'a Spara Peninga. Þegar þið þurfið skó þá komið og verzliö við okkur. Við höfum alls konar skófatnað og verBið hjá okk ur er lægra en nokkursstaðar bænnm. — Við höfum íslenzkan verzlunarþjón. Spyrjið eftir Mr. Gillis. The Kilgoup Rimep Co„ Cor. Main & James Str., WINNPEQ „EIMREIDIN", fjtilbreyttasta o% skemtilegasta tímaritiÖáíslenzku. Ritgjörðir, mynd- ir, sögur, kvœði. Verö 40 cts. hvert hefti. Fæst hjft H. S. Bardal, S. Bergmann, o. fl. ALTAF FYRSTIR VY^r erum að selja þrota- bús-vörur >[r. J. C. Burns í Rat Portage, sem við keypt- um langt fyrir neðan heild- söluverð. Vönduð karlmannaföt, FYRIR HALF-VIRDl. Kvenna- og Karla skófatnaður, FFRIR HÁLF-VIRDl. Kiirlmanna-útbúnað, FYRIR NKDAN HÁLF-VIRDI, Karhnanna-næröt, meÐ loBnri IferD OG IÍR SKOSKRI CLL, FYRIRHÁLF VIRDI. r'ingra- og Belg-vetlingar, FYRIR HALF-VIRDl. þú getur fengið meira fyrir peninga þína hjá okkur held- ur en í nokkurri annari búð borginni. Aðeins eittt verð á hverjum hlut, og það er það lægsta.—Við gefum hestinn, vagninn og aktýgjin á jólun- um.—Hefur þú geflð okkur utanáskript þína ? Fyrstu dyr Hurtur af Kruns- wick Hotel.
Beinir tenglar
